Кіріспе

Англия ақсүйектігі (1535–1595)

Генри Гастингс, Хантингдонның 3-графы, КГ, КБ (шамамен 1535, 14 желтоқсан 1595) – ағылшын пуритан ақсүйектігі. Болашақ Эдуард VI-мен бірге білім алған ол Мэри I тұтқынында қысқа уақыт болды, ал кейінірек кейбіреулер оны Елизавета I-нің мұрагері деп санады. Ол Шотландия королевасы Мэридің Норфолк герцогына үйлену жоспарына қарсы күресті және 1569 жылы болған көтеріліс кезінде Шотландия королевасы қашпауы үшін Елизавета оған сеніп тапсырды. 1572 жылдан 1595 жылы қайтыс болғанға дейін Солтүстік Кеңесінің президенті қызметін атқарды.

Білім

Гастингс 1535 немесе 1536 жылы Лестерширдегі Ашби-де-ла-Зуч қаласында, Хэнтингдонның 2-ші графы Франсис Гастингс пен Кэтрин Поулдың үлкен ұлы ретінде дүниеге келді. Анасының тегі бойынша ол король Эдуард IV-нің ағасы, 1-ші Кларенс герцогы Джордж Плантагенеттің ұрпағы еді. Бұл оған таққа талап етуге негіз берді. Гастингс бастапқыда отбасылық сарайында жеке тәрбиешілерден білім алды. Эдуард VI-дан бір жасқа үлкен Гастингс корольдің шақыруымен жас ханзадамен бірге оқуға қатысты. Оны Ричард Кокс, Джон Чек және Жан Белмен тәрбиеледі. Олар екеуіне де гуманизм принциптеріне негізделген білім берді. 1548 жылы ол Кембридждегі Куинз колледжінде қысқа ғана уақыт оқыды, сонда ол сарайда және университетте кездескен протестанттық дінге қатты әсер етті. Оған Джон Кинг және Уильям Чадертон көмектесті.

Саяси мансап

Ол Эдуард VI, Джейн және Мэри I патшалықтарында оларға адал болды, ал оның әкесі ықпалды саясаткер болып қала берді. 1558 жылы Мэри I баласыз қайтыс болғаннан кейін, оның кіші жарты қарындасы Елизавета I таққа отырды, жаңа патшайым өз қолдаушыларының қатарында сенімді Хейстингс отбасына да сүйенді. Екінші графпен бірге лорд Гастингс Елизаветаның алғашқы парламентіне лордтар палатасына шақырылды және 1559 жылдың көктемінде Жоғарлық және Біркелкілік заңдары қабылдануына (басқа да көптеген мәселелермен қатар) белсенді қатысты. Генрих жаңа патшайымнан Бат орденінің рыцары атағын алды. 1560 жылдың 25 қаңтарында оның әкесі қайтыс болды, содан кейін Генрих Ханттингдонның үшінші графы атанды. Осылайша ол әйелі шешесі мен он бауырының жағдайына жауапкершілікті мойнына алды.

Билікке кідіріп келу

Гуманистік білімі, сарайдағы өмір тәжірибесі және жаңа патшайымның құрметіне ие болған күйеу інісі Роберт Дадлидің арқасында Хантингдон ерте дамитынына үміттенген болар. Алайда, сол кезде Тюдорлар әулетінен небары бірқана адам тірі қалған еді, ал бұрынғы ағылшыл патшалық үйі Плантагенеттердің көптеген ұрпақтары таққа талапкер деп есептелді. Хантингдон осы мүмкін талапкерлердің бірі болды және, әсіресе протестанттар мен Шотландия патшайымы Мэридің қарсыластарынан белгілі бір демеу алды. Хантингдон көп ұзамай Йорк әулетінен тарағандығының өзіне кедергі келтіріп тұрғанын түсінді. Шындығында, 1562 жылғы қазан айында Елизавета шешекке шалдыққанда, протестанттар оны болашақ мұрагер ретінде ұсынды. Ол кейіннен оған адалдығын көрсету үшін бар күшін жұмсады, бірақ патшайым оны туған Лестершир округінен тысқары жерде пайдалануға өте ұзақ уақыт бойы келіспеді.

Солтүстік кеңесінің төрағасы

Алайда ол оған әлі де пайдалы болды. Ол, әрине, графтың өзі таққа құқығы болғандықтан, Мэридің талаптарын қолдаушыларға аз ғана көңіл бөлетінін көрсетті. 1569 жылдың күзіндегі солтүстік көтерілісі кезінде үш ай бойы ол Шрусберидің 6-шы графы Джордж Талботқа шотланд королевасын Уингфилд сарайынан Тутбериге көшіруге көмектесті. Кейіннен ол 1586 жылы оның сот отырысындағы пэрлердің бірі болды. Елизавета 1570 жылдың сәуір айында оны Ворстердің 3-ші графы Уильям Сомерсетпен бірге Гартер орденінің рыцары етіп тағайындау арқылы оның қызметін ресми түрде мойындады және осы уақыттан бастап оны жоғарылауға үміткер деп санады. Графтардың көтерілісі Томас Рэдклифтің, 3-ші граф Сассекстің солтүстіктегі кеңестің төрағасы ретінде тиімсіз екенін көрсетті, 1572 жылы Хантингдон Солтүстік Кеңесінің төрағасы болып тағайындалды. Осы кезеңде Англияның солтүстігі Шотландияға қарсы қорғаныш аймағы ретінде қалды, Мэри қашқаннан кейін әлі де өте тұрақсыз жағдайда болды. Ол 1588 жылы испандықтардың шапқыншылығына дайындық жұмыстарында белсенді және көзге түсетін рөл атқарды.

Кейінгі өмірі

1595 жылдың күзінде әскер жинауды бақылау үшін Ньюкаслға солтүстікке барған Хантингдон, Рождествода әйелімен сарайда болуды жоспарлады. Алайда, қарашаның соңында Йоркке оралғанда, қызбаға шалдығып, 1595 жылдың 14 желтоқсанында қайтыс болды. Елизавета патшайым сарайда оның қайғыға батқан жесірін жұбатуға тырысты, бірақ қарыздарын өтеуге көмектеспеді. Баласы болмаған Хантингдон, інісі сэр Джордж Хастингстің үлкен ұлы Фрэнсис Хастингсті мұрагер етіп тәрбиеледі және оны біраз уақытқа Женеваға жіберді. Фрэнсистің он жасар ұлы Генри 1595 жылы Йорк қаласында атасының үйінде тәрбиеленіп өсті. Ағасы өсиет қалдырмағандықтан, төртінші граф Хантингдон, Джордж, оның мүлкін басқарудан жалтарды, бірақ патшайым Хантингдонның теңдесіне лайық жерлеу рәсімі өткізілуін талап етті. Ол өзінің немере інісі Фрэнсиспен бірге Ашби де ла Зучтағы Сент-Хелен шіркеуіне 1596 жылдың 26 сәуірінде жерленді, Фрэнсис одан үш күн ғана кейін қайтыс болды. 1588 жылы салынған Хантингдонның қарудағы портреті қазір Тауэрде ілінген. Хантингдон Хейстингс әулетінің толық тарихын жасады, оның қолжазбасы қазір Британ мұражайында сақтаулы.