Кіріспе

Оңтүстік Африкадағы жарыс трассасы – Оңтүстік Африканың Гаутенг провинциясындағы автокөлік жарысы трассасы. Kyalami Grand Prix Circuit (зулу тілінде "Khaya lami" – "Менің үйім") – Оңтүстік Африканың Гаутенг провинциясында, Йоханнесбургтің солтүстігінде орналасқан автокөлік жарысы трассасы. Бұл трасса Гран-при және Формула-1 жарыстары үшін пайдаланылған, Оңтүстік Африка Гран-присі жиырма рет өткізілген. Формула-1 жарыстарының арасында 1977 жылғы Оңтүстік Африка Гран-присі ерекше көзге түседі, себебі ол жарыс маршалы Фредерик Янсен ван Вурен мен жүргізуші Том Прайс қаза болған қайғылы оқиғасымен есте қалады. Соңғы жылдары трассаның маңындағы аймақ Йоханнесбургтің тұрғын және коммерциялық аймағына айналды. Соңғы кезде Kyalami 1998 жылдан 2002 жылға дейін, содан кейін 2009 және 2010 жылдары Супербайк әлем чемпионатының бес кезеңін, 2009 және 2010 жылдары Суперстар сериясының финалын, ал 2008-09 жылғы A1 Grand Prix маусымының Оңтүстік Африка кезеңін қабылдады. Халықаралық жарыстар 2019 жылдың қараша айында қайтадан трассада өтті, онда 2019 жылғы Kyalami 9 сағаттық жарысы өткізілді, ол 2019 жылғы Intercontinental GT Challenge маусымының финалы болды.

Тарих

Бастапқы, кең ауқымды трасса 1950 жылдардың ортасында Гарри Пирс пен Дик Бремнер бірнеше достарымен және жұмысшыларымен бірге жобаланып, дайындалды. Екеуі де Африкаға жаңа трассаны сынауға келген алғашқы жарыс командаларын қабылдауға және орналастыруға жауапты болды, сонымен қатар Бремнер Оңтүстік Африка Автоспорт қауымдастығының төрағасы қызметін атқарды. Оның алғашқы маңызды халықаралық жарысы 1961 жылы өтті, бірақ апартеид саясатына байланысты саяси санкциялар 1985 жылғы жарыстан кейін Гран-приді тоқтатып берді. 1990 жылдардың басында трасса коммерциялық жобаның бөлігі ретінде қайта жаңартылғанда, Лиукоп бұрылысы, Кинк, пит-лейн, старт/финиш тік сызығы, Кроуторн бұрылысы және Барбекю бұрылысы алынып тасталды. Jukskei Sweep бұрылысқа кіретін жерін жасау үшін күшті өзгеріске ұшырады, бұл жаңадан салынған пит-лейн мен старт/финиш тік сызығынан бұрын болды. Ескі, жылдам трассаның қалған бөлігі, аздап өзгертілген Sunset Bend, Clubhouse Bend және Esses ағымдағы конфигурацияға енгізілді, нәтижесінде трасса күнтізбедегі ең жылдам трассалардың бірі емес, тар, иірімді жолаққа айналды. Формула-1 1993 жылы, жаңа схема бойынша екі жарыс өткізгеннен кейін, ұйымдастырушының банкротқа ұшырауына байланысты қайта жаңартылған трассадан бас тартты. 1992 жылға дейін Оңтүстік Африка мотоциклдер Гран-присі өткізілді. Kyalami қазіргі пит-лейн мен старт/финиш тік сызығын салу арқылы қайтадан өзгертілді, содан кейін шикан қосылды, бірақ ол 2009 жылғы World Superbike жарысына дейін қайтадан алынып тасталды. 2008 жылы Kyalami трассасында 9 сағаттық жарыстың 50 жылдығы тойланды, онда Дэвид Пайпер сияқты көне жарысшылар қатысты. 2014 жылдың 6 маусымында Kyalami 24 шілдеде резервсіз аукционға қойылатыны жарияланды. 2014 жылдың 24 шілдесінде ол 205 миллион рандқа сатылды. Жеңімпаз – Оңтүстік Африкадағы Porsche компаниясының иесі Тоби Вентер. Трассаны жаңартуға 100 миллион ранд инвестиция салынды, бұл оған FIA 2-ші деңгейлі статусын алуға мүмкіндік берді. 2019 жылдың 12 желтоқсанында 2020–21 жылғы FIA World Endurance Championship-тің алдын ала күнтізбесі жарияланды, онда 2021 жылдың 6 ақпанына жоспарланған Kyalami-дегі алты сағаттық жарыс кірді. Алайда, COVID-19 пандемиясына байланысты күнтізбе қайта қаралып, Kyalami алынып тасталды.

Оңтүстік Африка Гран-приі

1967 жылдан 1993 жылға дейін Кьяламиде 21 рет Оңтүстік Африка Гран-приі өткізілді. Ең әйгілісі 1982 жылғы жарыс болды, онда Гран-при жүргізушілері қауымдастығы FISA-ның жаңа суперлицензия талаптарына наразылық білдіріп, ереуіл ұйымдастырды. Ники Лауда 1984 жылы трассада үшінші жеңісін тіркеп, Кьяламидегі ең сәтті жүргізуші атанды. Ален Прост, Найджел Манселл және Джеки Стюарт әрқайсысы екі рет жеңіске жетіп, трассадағы екінші орынды бөліседі. Джоди Шектер 1975 жылғы жарыста өз елінде жеңіске жеткен тұңғыш және жалғыз Оңтүстік Африкалық жүргізуші болды. Ferrari және Williams әрқайсысы төрт рет жеңіске жетіп, трассадағы ең сәтті конструкторлар атанды. 2022 жылдың маусым айында Formula 1 президенті Стефано Доменикали 2023 жылы F1-дің қайта оралу мүмкіндігін талқылау үшін трасса өкілдерімен кездесу үшін Оңтүстік Африкаға барғаны хабарланды, бірақ ол 2023 жылғы алдын ала күнтізбеге енгізілмеді.