Кіріспе
Американдық мүсінші Роберт Грэм (19 тамыз 1938 – 27 желтоқсан 2008) – Мексика туған американдық мүсінші, АҚШ-тың Калифорния штатында жұмыс істеген. Оның монументальді қоладан жасалған мүсіндері адам бейнесін бейнелейді және Американың көптеген қалаларында орналасқан.
Robert Graham (August 19, 1938 – December 27, 2008) was a Mexican born American sculptor based in the state of California in the United States. His monumental bronzes commemorate the human figure, and are featured in public places across America.
Ерте өмір және білім
Грэхам 1938 жылғы 19 тамызда Мексиканың Мехико қаласында Роберто Пена мен Аделина Грэхам отбасында дүниеге келді. Роберто Пена ұлы алты жасқа толғанда қайтыс болды, содан кейін бала, анасы Аделина, әжесі Ана және әпкесі Мерседес Мексиканы тастап, Калифорния штатының Сан-Хосе қаласына көшіп кетті. Роберт Грэхам Сан-Хосе мемлекеттік университетінде және Сан-Франциско өнер институтында ресми өнер білімін алды. Ол Калифорниядағы Сан-Франциско өнер институтында оқуын жалғастырып, 1964 жылы аяқтады.
Мансап
1960 жылдардың аяғында Грэм өзінің мүсіндерін Пало-Альто, Лос-Анджелес, Нью-Йорк, Лондон, Кельн және Германияның Эссен қалаларындағы маңызды заманауи өнер галереяларында жеке көрмелерге шығарды. Ол отбасы мүшелері Джои мен Стивенмен бірге 1970 жылдардың басында Лос-Анджелеске қоныстанғанға дейін бір уақыт Лондонда тұрды. Музейдегі алғашқы жеке көрмесі 1972 жылы Даллас өнер мұражайында өтті. Содан бері ол ондаған жеке көрме өткізді, оның ішінде Лос-Анджелес округінің өнер мұражайында бірнеше рет болды. Грэхам өзінің жұмысында әртүрлі материалдар мен масштабтарды қолданды. 1970 жылдары ол шағын диорамаларда өте кішкентай балауыз мүсіндерін жасады, олар әртүрлі заманауи ортада, мысалы, қонақ бөлмесі немесе жағажай көрінісінде өзара әрекеттесетін адамдарды бейнелейді. Кейбір осындай әрекеттерде жыныстық қатынас та бейнеленген. Грэмнің 1986 жылы боксшы Джо Луиске арнаған ескерткіші – 7 метрлік (24 фут) қоладан жасалған жұдырық пен алқаның суреті. Ол жүздеген жалаңаш фигуралар мен топтамаларды орташа масштабта жасаған. Грэмның алғашқы маңызды монументальді тапсырысы 1984 жылғы Олимпиада ойындарына арналған Лос-Анджелес мемориалдық Колизейдің салтанатты кіреберісі болды. Ол сондай-ақ осы оқиғаға арналған еске алу күміс долларын да дизайндады. Кіреберісте ойындардың қатысушыларының үлгісі бойынша жасалған екі қола торс – еркек және әйел мүсіні орнатылды. Бұл кіреберіс жаңа құрылыстардың болмауымен ерекшеленген Олимпиаданың маңызды дизайн элементі болды. Көптеген адамдарды таң қалдырғандай, торстардың жалаңаш болуы бұқаралық ақпарат құралдарында талқылау тудырды. 1984 жылдан кейін Грэм көптеген монументальді жұмыстарға тапсырыс алды, мысалы, Лос-Анджелестегі Әулие Анамыздың соборының ғимаратты безейтін үлкен қола есіктері (2002).
Жеке өмір
Грэхам 1959 жылы алғашқы әйелі Джои Грэхамға үйленді. Олардың Стивен есімді бір ұлы бар, ол 1963 жылы дүниеге келді. 1992 жылы актриса Анжелика Хьюстонға үйленді және олар Лос-Анджелестің Венеция қаласында ерекше үйde тұрды. Хьюстон ол бірнеше жыл бойы тұрған богемалық ауданға көшуге келіспеді, егер Грэхам қауіпсіздік пен әдемілікті үйлестіретін арнайы үй жобаласа ғана. Соның нәтижесінде, оларды көпшілік жүретін тротуарлардан бөлетін ұзын, мықты цементтік қабырғаның артында керемет үй салынды, оны «бекініс» деп атады. Грэхам Хьюстонның «The Life Aquatic with Steve Zissou» фильмінде фильмнің басында кеменің палубасында тұрған венесуэлалық генерал рөлінде эпизодтық түсірілімге қатысты. Уэс Андерсон фильм туралы түсіндірмесінде Грэхамның Стив Зиссумен кейбір ортақ қасиеттері бар екенін айтады. Ол Huell Howser-мен сұхбаттасу барысында 411-ші эпизодта жарияланды.
Құрметтер
1983 жылы Грэм Ұлттық дизайн академиясына қосымша мүше ретінде сайланды, ал 1994 жылы толық академик атанды. Калифорния штатының губернаторы Арнольд Шварценеггер мен бірінші ханым Мария Шрайвер 2008 жылғы 28 мамырда Грэмнің Калифорния тарихы, әйелдер және өнер мұражайында орналасқан Калифорнияның Даңқ залына енгізілетінін жариялады. Салтанатты шара 2008 жылғы 15 желтоқсанда өтті, бірақ ол ауыр сырқат болғандықтан қатыса алмады. Оның ұлы Стивен оның орнына марапатты қабылдады, осымен бірге тағы 11 легендарлы калифорниялық танылды.