Кіріспе

ирланд суретшісі Тони О’Мэлли (25 қыркүйек 1913 – 20 қаңтар 2003) – ирланд суретшісі. Ол Ирландияның Килкенни графтығының Каллан қаласында дүниеге келген. О’Мэлли бала кезінен сурет салу мен бояудан ләззат алып, өзімен-өзі үйренген суретші еді. 1940 жылдары туберкулезбен ауырғанға дейін банк қызметкері болып жұмыс істеді. Сауығу кезеңінде сурет салуға белсенді кірісіп, кейін банк жұмысына оралса да, сурет салуын жалғастырды және 1951 жылы туындыларын көрмеге шығара бастады.

Өмір және мансап

1955 жылы О’Мэлли Корнуоллдың Сент-Айвс қаласында демалысқа шықты, ол кезде абстрактілі өнердің маңызды орталығы және Питер Лэньон, Патрик Херон және Брайан Винтер суретшілерінің туған жері болатын. Ол олармен кездесіп, бірге жұмыс істеді. 1957 жылы ол қайта оралып, 1958 жылы толық уақыт сурет салу үшін банк қызметінен кетті. Ирландиядағы өз жұмысына көрсетілген салқындықтан туған көңілсіздік, Корнуоллдағы суретшілер арасындағы еркіндік сезіміне деген құштарлық, сондай-ақ олардың абстракциясында табиғи нысандарды бейнелеуге жасаған тырысыстың нәтижесінде 1960 жылы Сент-Айвске қоныс аударды. Ол Сент-Айвс суретшілер қауымдастығының күшті ықпалына ішкі тілекпен бой ұсынғанмен, оның қарым-қатынасы тікелей қатысудан гөрі, олармен өзара әрекеттесуге жақын болды. Оның суреттері британдық абстрактілі суретшілердің қаталдығы мен формалдығын толыққанды сіңіре алмады; ол өзінің көркемдік ерекшелігінің орталық бөлігін құрайтын, қуатты экспрессияны сақтап қалды. О’Мэлли былай деп түсіндірді:
«Бұл абстракция емес, мән. Мен бояудың түсі үшін ғана сурет сала алмаймын, бірақ суретте мағына мен күш беретін абстрактілі форманы ұнатамын. Абстракция беткі қабаттан тереңірек бойлауға, сыртқы көріністің артына өтуге және ойды жеткізуге мүмкіндік береді. Бірақ абстракция өзі үшін маған қызық емес». Тони О’Мэлли 1960 жылдардың екінші жартысында көңіл көтеріңкі емес түстер палитрасын қабылдады, ал оның көптеген суреттері 1964 жылы ұшқыш ретінде басқаратын планері апатқа ұшырап қаза тапқан досы және ұстазы Питер Лэньонның естелігіне арналған. 1973 жылы О’Мэлли Джейн Харрисқа үйленді, ал 1970 жылдардың ортасында олар Багам аралдарында және О’Мэллидің туған жері Каллан қаласында уақыт өткізді. Осы кезеңде оның суреттері аздап жарықтанды, ал Багам суреттері өте жарқын және көрікке толы болды. 1990 жылы олар Ирландияға қайта оралды. 1993 жылы Тони О’Мэлли Аосдананың саойы болып сайланды. 2003 жылы қайтыс болған кезде ол Ирландияның ең көрнекті суретшілерінің бірі деп есептелді.

Мұра

Ирландияның қазіргі заманғы өнер мұражайы 2005 жылы оның туындыларының ірі ретроспективасын ұсынды. 2010 жылы Джейн О’Мэллидің жетекшілігімен RHA Тони О’Мэллидің Кэллан қаласындағы балалық шағын өткен үйінде суретшілер резиденциясын құрды. Студиялық резиденция негізінен бояумен жұмыс істейтін суретшілерге тағайындалады. Тони О’Мэлли студиясының резиденциялық сыйлығын бұрын алғандар: Магнхильд Опдол, Сиаран Мерфи, Рамон Кассан, Молли Даутит, Дэвид Квинн және Параик Лихи.