Кіріспе

Майкл Францезе (/f/r/æ/n/'z/iː/s/) (Grillo; 27 мамыр 1951 жылы туған) – американдық бұрынғы қылмыскер, Коломбо қылмыстық отбасының капорежимі және бұрынғы көмекші басшы Сонни Францезенің ұлы. Францезе Хофстра университетінің медицинаға дайындық бағдарламасына қабылданған, бірақ 1967 жылы әкесі банк тонағаны үшін 50 жылға бас бостандығынан айырылғаннан кейін отбасына ақша табу үшін оқуын тоқтатқан. Кейіннен ол 1980 жылдардың басында федералды үкіметті жанармай салығынан алдау схемасын іске асыруға көмектесті. 1986 жылы, 35 жасында Fortune журналы Францезені "Ең бай және ықпалды елу мафия басшысы" тізімінде 18-ші орынға қойды. Францезе мансабының шарықталу кезеңінде аптасына 8 миллион долларға дейін тапқанын мәлімдеді. 1986 жылы ол құлқын жасау айыптары бойынша 10 жылға бас бостандығынан айырылды, 1989 жылы босатылды, 1991 жылы мерзімінен бұрын босатылу шарттарын бұзғаны үшін қайтадан тұтқындалды және ақыры 1994 жылы босатылды. Содан кейін ол Калифорнияға зейнетке шығып, қазір мотивациялық спикер және жазушы болып жұмыс істейді.

Ерте өмір

Францезе 1951 жылы 27 мамырда Нью-Йорктің Бруклин қаласында Коломбо қылмыстық отбасының ішкі басшысы Джон "Сонни" Францезе мен Кристина Капобианко Францезе отбасында дүниеге келді, бірақ Майкл бастапқыда оның нақты биологиялық әкесі кім екеніне күмәнданды. Францезе бастапқыда анасы Франк Гриллодан ажырасқаннан кейін Джон оны асырап алды деп ойлаған, және оны өзінің биологиялық әкесі деп есептеген. Кейін Францезе Лонг-Айлендке көшіп кетті. Әкесі оның ұйымдасқан қылмысқа қатысуын қаламайтын. Дегенмен, 1971 жылы Францезе әкесі 1967 жылы банк тонағаны үшін 50 жылға бас бостандығынан айырылғаннан кейін отбасына ақша табуға көмектесу үшін колледжді тастап кетуге шешім қабылдады. Францезе Джозеф Коломбо сияқты әкесінің достарымен танысты, және Францезе айтуынша, кейін 1975 жылы Хэллоуин түнінде әрекеттік басшы Томми ДиБелла басшылығымен толық құқықты мүше ретінде қабылданды. Салтанаттың бір бөлігі ретінде Францезе қанды ант берді және омертаға адалдық серт берді. Ол досы Джимми Анжелино, Джозеф Перайно, Сальваторе Мичиотта, Вито Гуццо ағасы және Джон Минервамен бірге ант берді, олардың барлығы Мичиоттадан басқа келесі 20 жылдың ішінде зорлық-зомбылықпен қаза тапты. Францезе бұл рәсімнің 1975 жылы өткенін айтса да, мүшелік кітаптары 1976 жылға дейін қайта ашылмады. Олар 1957 жылдан бері жабық болған. Францезеге қысқа уақыт бойы Коломбо сарбазы Джозеф "Джо Джо" Витако (1927–1980) кеңес берді. 1970 жылдардың соңында Францезе болашақ Гамбино қылмыстық отбасының басшысы Джон Готтимен кездесті, ол сол кезде сарбаз болған. Анджело Руджиеро да қатысты. Францезеге Бруклиндегі Бей-Ридж нарығының иесі хабарласып, оның серіктесі нарықта есірткі қолданып, сатқанын айтты. Францезе оны қорқытып, жаңа серіктес болуға келісті. Францезе Коломбо сарбазынан айналған хабаршы Энтони Саривола мен тағы бір, аты-жөні белгісіз мүшені жіберді. Бірақ Готти қорқытылған серіктесі өзінің серіктесі екенін мәлімдеді. Францезе кейін Готтиге деген құрметін білдіріп, оның қатаң мафиози өмір салты мен үлкен мақтаныш сезімін атап өтті. 1980 жылы Францезе 300 адамнан тұратын бригаданың капорежимі болды.

Бензинді заңсыз әкелу

1981 жылы Францезе 1985 жылы федералды үкіметті бензин салығынан алдау жоспарын жасаған Лоуренс Сальваторе Иориццомен байланысқа түсті. Иориццо Калифорниядағы қылмыскерлердің мазалауына тап болып, мәселені шешіп, оны қорғаса Францезеге үлесін ұсынды. Екеуі Панамада 18 акционерлік компания құрды. Панама заңдарына сәйкес, сол кезде бензин бір көтерме сауда компаниясынан екіншісіне салықсыз сатуға болатын. Францезе Бруклиндегі ресейлік мафиямен газ схемасында серіктес болды. Бұл бензин Нью-Йорк метрополиясында сатылатын бензиннің үштен бірінен жартысына дейін құрады. Францезе мансабының шарықталу кезінде аптасына 8 миллион долларға дейін табыс тапқанын айтқан. Салық органының қызметкерлері Нью-Йорк штатында жылына 250 миллион доллар бензин салығы ұрланғанын, ал Флорида штаты 40 миллионнан 250 миллион долларға дейін бензин салығын жоғалтқанын бағалады. 1980 жылдары ол "Юпи Дон" деп аталды.

Көңіл көтеру, спорттық менеджмент және басқа да бизнес

1970 жылдары ол заңды бизнес әлеміне енді, ал 1980 жылдардың ортасына қарай Францзе автомобиль сату орталықтары, лизингтік компаниялар, автокөлік жөндеу шеберханалары, мейрамханалар, түнгі клубтар, мердігерлік компания, кино өндірісі және тарату компаниялары, саяхат агенттіктері және бейне дүкендері сияқты түрлі бизнес салаларында бекем орнықты. 1980 жылы Францзе Norby Walters booking agent-пен өзінің фирмасында серіктес болды. Францзе-нің міндеті – қазіргі және болашақ клиенттерді қорқыту болды. Кейіннен Францзе Уолтерске агенттік қызметін бастау үшін бастапқы 50 000 доллар бергенін және пайданың 25% үлесін алғанын мойындады. Сонымен қатар, Францзе Уолтерстің мәселесі бар әртістерінің агенттерімен кездесіп, оларға көмектесетін. 1981 жылы Францзе әнші Майкл Джексон мен оның бауырларының АҚШ-тағы гастрольдік сапарында Уолтерс үшін сәтті рөл ұсынды. 1982 жылы әнші Дион Уорвик менеджері Уолтерстің агенті қызметінен бас тартқысы келді; Францзе менеджермен кездесіп, оны Уолтерсті сақтап қалуға көндірді. Кинтана Кингтің қылмыстық байланыстарын анықтау үшін бокс әлеміне жол сатып алып отырғандай көрініс тудырды, бірақ Кинтана бірнеше жүз мың доллар жұмсауға келіспегендіктен тергеу сәтсіз аяқталды. 1985 жылы Уолтерс Францзе-ні жасырын серіктес етіп, спорттық агенттік құрды. Ол спорттық агенттіктен 25% үлес алу үшін 50 000 доллар беруге келісті. Францзе 1986 жылы "Қала рыцарлары" фильмін түсірген "Майами Голд" кинокомпаниясының президенті болды.

Қылмыстық іс және түрме

1985 жылғы сәуірде Францезе рэкетшілдік айыптарынан ақталды. 1985 жылдың желтоқсан айында Францезе Флорида және Нью-Йорк штатында бензиннің заңсыз саудасына қатысты жасалған жалған ақша жасау және қорқыту фактілері бойынша айыпталды. Нью-Йоркте Францезе 14 тармақ бойынша айыпталған тоғыз адамның бірі болды. Францезе 10 жылға бас бостандығынан айырылып, федералдық айыптаулар бойынша 14,7 миллион доллар өтемақы төлеуге міндеттелді, соның ішінде Нью-Йорктің Олд Бруквилл қаласындағы сарайын, «Майами Голд» өндіріс компаниясын сатуға және «Қаланың рыцарлары» фильмінен түскен табысты пайдалануға келісті. Оған Флорида штатына қосымша 3 миллион доллар өтемақы төлеу де бұйырылды. Уолтерс кінәлі деп танылып, 395 000 доллар айыппұл төледі және судья Францезе берген куәліктің маңыздылығын атап, 5 жылға сотталды. Уолтерс сотталғаннан кейін Францезе 43 ай түрмеде отырғаннан кейін шартты түрде босатылды. 1990 жылдың қыркүйегінде 7-ші апелляциялық сот Уолтерстің үкімін техникалық бұзушылықтарға байланысты жоққа шығарды. 1991 жылдың 27 желтоқсанында Францезе 1989 жылы шартты түрде босатылғаннан кейін бақылау талаптарын бұзғаны үшін Нью-Йоркте төрт жылға сотталды. 1991 жылы түрмеде отырғанда, Францезе түрме күзетшісі берген Киелі кітапты оқығаннан кейін қайтадан христиан дініне қайтып келді. Ол сондай-ақ үш жыл жеке камерада отырды. 1992 жылы Францезе өзінің алғашқы кітабын, «Қылмыстық әлемнен шығу» атты автобиографиясын жазды. Кітапта Францезе өзінің қылмыстық әрекеттері, әкесімен қарым-қатынасы және екінші әйелі Камил Гарсиямен танысуы туралы айтады.

Түрмеден кейін

1994 жылғы 7 қарашада бостандыққа шығып, 1995 жылы әйелі мен балаларымен Калифорнияға көшіп, қылмыстық топтан зейнеткерлікке шықты. Көшуге себеп, сонымен қатар, оның өміріне жасалған көптеген өлім қаупі мен өлтіруге жасалған тапсырыстар, оның ішінде әкесі бекіткен тапсырыстар да болды. Сондай-ақ ол: «Мен сол өмірмен [қылмыстық өмірмен] байланысты болған бірде-бір отбасыны білмеймін, олардың бәрі толығымен қирап қалмаған». Осыдан кейін ол мектептерде, түрмелерде және басқа да жерлерде жастарға мотивациялық лекциялар оқып жүр. 2002 жылғы 23 шілдеде HBO телеарнасының «Real Sports» бағдарламасында Брайант Гамбелмен сұхбаттасқанда Францезе 1970 және 1980 жылдары Колумбоның қарыз есігінде тұрған, ақшасы бар Нью-Йорк Янкис ойыншыларын ставкалары үшін бейсбол ойындарының нәтижесін өзгертуге көндіргенін айтты. Янкис ұйымы Францезе жасаған айыптауларды дереу жоққа шығарды. Кейін 2013 жылы ол National Geographic телеарнасының «Inside the American Mob» деректі фильмінде пайда болды. Фильмде оның өмірбаянын көрсету үшін деректі кадрлар, анимациялық бейнелер мен сұхбаттар қолданылды. 2017 жылы Кевин Сорбоның «Let There Be Light» фильмінде бұрынғы қылмыскер рөлін ойнады. 2019 жылы Францезе «Slices Pizza» атты ұлттық пицца ресторандарының франшизасын құрды. «Slices» пиццалары Сицилия стилінде, Неаполь және Кампаниядан әкелінген ингредиенттермен, ал пештері Венециядан алынған. Франшиза Калифорнияда басталып, ең жақсы кезеңінде ел бойынша бес филиалы болды. 2022 жылы Францезе армян шараптарының желісін – «Franzese Wines» құрды. 2020 жылғы шілдеде ол Netflix телеарнасының «Fear City: New York vs The Mafia» деректі сериалында пайда болды. 2020 жылғы маусымда Францезе YouTube арнасын ашты. Арнасында ол өзінің өткен өмірі туралы әңгімелейді, сұхбат алады, мафия тақырыбындағы фильмдерге, телешоуларға және бейнеойындарға шолу жасайды және олардың шынайылығын талдайды. Францезе әйелі Камилла Гарсиямен және жеті баласымен Калифорния штатының Ньюпорт-Бич қаласында тұрады. Францезе қазіргі әйелімен 1984 жылы «Қаланың рыцарлары» фильмін түсірілімі кезінде танысқан. Сонни Францезе сегіз жылға сотталды және 2017 жылы 100 жасында түрмеден босатылып, үш жылдан кейін қайтыс болды.