Кіріспе

Клайд Дуглас "Булдог" Тернер (10 наурыз 1919 – 30 қазан 1998) – американдық футболшы және жаттықтырушы. Ол 1960 жылы Колледж футболының Даңқ залына, ал 1966 жылы Кәсіби футболдың Даңқ залына ойыншы ретінде сайланды. Сонымен қатар, 1969 жылы NFL 1940-шы жылдардың үздік командасына да іліккен. Тернер 1937-1939 жылдары Хардин-Симмонс университетінде ортақ қорғаушы ретінде колледж футболы ойнады және 1939 жылы «Шағын Американың үздігі» (Little All-American) атанды. 1940 жылғы НФЛ драфтының бірінші турында «Чикаго Беарс» командасы оны таңдағаннан кейін, 1940-1952 жылдар аралығында 13 жыл кәсіби футбол ойнады. Ол негізінен шабуылда ортақ қорғаушы және қорғаныста желілік қорғаушы рөлінде өнер көрсетті. Сегіз рет (1940-1944, 1946-1948) All Pro бірінші командасына іліккен және 1940, 1941, 1943 және 1946 жылдары НФЛ чемпионаттарын жеңген «Беарс» командасының құрамында болды. Ойыншылық карьерасын аяқтағаннан кейін Тернер 1953 жылы Бейлор университетінде, ал 1954-1957 жылдары «Чикаго Беарс» командасында көмекші жаттықтырушы болып жұмыс істеді. 1962 жылғы AFL маусымында Америка Футбол Лигасының (AFL) «Нью-Йорк Титанс» командасын басқарды.

Алғашқы жылдар

Тернер 1919 жылы Техас штатының Плейнс қаласында туған. Ол Техас штатының Свитвотер қаласындағы Свитвотер орта мектебін бітірген.

Хардин-Симмонс

Тернер 1936 жылы 17 жасында Техас штатының Абилин қаласындағы Хардин–Симмонс университетіне түсті. Бірінші курста ол 72 килограмм салмақта болды және "футболшыға айналуына ешқандай белгі байқалмады". Екінші курстың күзінде Тернер 8 килограмм салмақ жинап, Хардин–Симмонс Каубои футбол командасының негізгі орталық ойыншысы болды. Тернер кейіннен колледждегі тәжірибесін былай еске алды: "Бізге жатақхана, тамақ және оқу ақысы берілді, бірақ кітаптарды өзіміз сатып алуымыз керек еді және екі жұмыс істеуіміз қажет болды. Мен спорт залын тазалап, қонақтарға тамақ бердім, бірақ кейін тазалау жұмысын басқа біреуге жүктедім. Қиын болды, бірақ маған ұнады. Ойнаған сайын ойынды көбірек ұната бастадым". Тернер кейіннен бұзаумен суретке түскенін еске алды: "Сол күні шаршап құлай жаздадым. Өмірімде осылай шаршағаным есімде жоқ". 1939 жылғы маусымның соңында Тернер Нью-Йорк Сан газетінің нұсқауынша, 1939 жылғы Колледж футбол Америка құрамасының бірінші құрамына ілікті. Ол сондай-ақ Associated Press-тің "Кішкентай Америка құрамасы" командасына да шақырылды. 1940 жылдың 1 қаңтарында Шығыс-Батыс Қасиетті Орын ойынында және 1940 жылдың 29 тамызында Чикаго Колледжінің Жұлдыздар ойынында ойнады. Алғашқы он таңдауда таңдалған жалғыз желілік ойыншы ол болды. 1940 жылдың маусымында Тернер "Аюлармен" үш жылдық келісімшартқа қол қойды. Тернер колледж оқып жүргенде, Детройт Лайонз клубының иесі Джордж Ричардс оны өз клубына тартып алуға тырысты. НФЛ тергеуі Ричардстың Тернердің тіс емдеуіне төлегені, оған 100 доллар бергені және басқа командалар оны таңдамауы үшін кәсіби футбол ойнамайтынын жариялауға кеңес бергені анықталды. НФЛ Лайонз клубын бұл бұзушылық үшін 5000 доллар айыппұл төледі. Жаңадан келген Тернер 21 жасында 11 ойында, оның тоғызында негізгі орталық ретінде ойнады. 1940 жылы Чикаго Аюлары 8–3 есебімен жеңіліп, НФЛ Чемпионатында Вашингтон Редскинстерді 73–0 есебімен ұтты. Чемпионат ойынында Тернер Сэмми Боудың пасын ұстап алып, 29 ярдқа қайтарып, тачдаун соқты. 1940 жылғы маусымның соңында ол Чикаго Геральд Америка газетінің бірінші құрамына және Ұлттық Футбол Лигасының (НФЛ), United Press (UP) және Халықаралық Жаңалықтар Қызметінің (INS) екінші құрамына All Pro ретінде таңдалды. 1940 жылы All Pro құрметіне ие болған екі жаңадан келгеннің бірі ол болды (Дон Луни екіншісі). 1941 жылы Тернер барлық 11 ойында, оның 10-ы негізгі құрамда, ойнады. 1941 жылғы Аюлар 10–1 есебімен жеңіліп, тағы да НФЛ чемпионатын жеңді. Тернер All Pro орталығы ретінде таңдалды, НФЛ үшін кәсіби футбол жазушыларының комитеті таңдаған "ресми" All Pro командасының бірінші құрамына кірді, сондай-ақ Associated Press (AP), UP, Collyer's Eye (CE) және New York Daily News (NYDN) таңдаған All Pro командаларына да ілікті. Тернер UP спорт жазушыларының бірауыздан таңдаған адамы болды. 1942 жылы Тернер барлық 11 ойында ойнады, "Аюлар" командасы 11–0 есебімен НФЛ Батыс дивизионының чемпионы атанды, бірақ 1942 жылғы НФЛ Чемпионатында Вашингтон Редскинстерге ұтылып қалды. Тернер 1942 жылы НФЛ-де сегіз рет пасты ұстап алды. Ол екі тачдаун соқты, біреуін ұстап қайтқан пастан, екіншісін допты қағып алғаннан кейін. 1942 жылғы маусымның соңында Тернер НФЛ, AP, INS және NYDN All Pro командасының бірінші құрамына орталық ретінде таңдалды. INS газетінің Джек Махон Тернердің "бұл маусымда орталықта өзінің класында болғанын" жазды. Про Боулға шақырылғанмен, ол тамағы ауырғандықтан ойнай алмады. 1943 жылы Тернер барлық 10 ойында ойнады және "Аюларға" төрт жылдың ішінде үшінші рет НФЛ чемпионатын жеңуге көмектесті. Ол AP, UP, INS, NYDN және Pro Football Illustrated (PFI) басылымдарының бірінші құрамына All Pro ретінде таңдалды. AP спорт журналистерінің бірауыздан таңдаған адамы болды. 1944 жылы Тернер "Аюлар" командасының барлық 10 ойынында ойнады, олар 6–3–1 есебімен жеңіліп, НФЛ Батыс дивизионында екінші орынға ие болды. 1944 жылдың 3 желтоқсанында Тернер Кард Питтке қарсы ойынның соңында артқы алаңға ауыстырылды; ол өзінің мансабындағы жалғыз шайбасын 48 ярдқа ұшырды. Ол AP, UP, INS және NYDN-нің бірінші құрамына All Pro ретінде таңдалды. Бірінші бес маусымда ол 58 ойынға қатысып, сегіз ойында 60 минут ойнады және үш рет НФЛ чемпионы атанды. Ол "Аюлар" үшін екі ойын ойнауға рұқсат алды, содан кейін "Супербомберс" командасына оралды, онда ол 1945 жылғы футбол маусымын аяқтады. Маусымның соңында Тернер "Армия Әуе Күштері" футбол командасының жетекші таңдауы болды. 1946 жылдың наурызында Тернер All America Football Conference клубынан ұсыныстарды қабылдамай, "Аюларға" оралуға келісімшартқа қол қойды. Ол барлық 11 ойында ойнады және 1946 жылғы "Аюларға" тағы да НФЛ чемпионатын жеңуге көмектесті. Маусымның соңында Тернер AP, UP және NYDN All Pro командасының бірінші құрамына таңдалды. 1947 жылы Тернер "Аюлар" командасының барлық 12 ойынында ойнады, олар 8–4 есебімен жеңіліп, НФЛ Батыс дивизионында екінші орынға ие болды. 1947 жылғы маусымда Тернер Сэмми Боудың пасын ұстап алып, 96 ярдқа қайтарып, тачдаун соқты, бұл Тернер кейіннен өзінің мансабындағы ең жарқын сәттердің бірі деп атады. Маусымның соңында ол AP, NYDN және PFI All Pro командасының бірінші құрамына таңдалды. 1948 жылы Тернер "Аюлар" командасының барлық 12 ойынында ойнады, олар 10–2 есебімен жеңіліп, НФЛ Батыс дивизионында екінші орынға ие болды. Сегізінші және соңғы рет Тернер All Pro орталығы ретінде таңдалды, AP, UP, PFI және The Sporting News басылымдарының бірінші құрамына кірді. Тернер "Аюлар" үшін тағы төрт жыл ойнады, 1949 жылдан 1952 жылға дейін әр жыл сайын барлық 12 ойында ойнады. 13 НФЛ маусымында Тернер 138 рет тұрақты маусым ойынында және жеті постмаусым ойынында ойнады. Ол тұрақты маусымда 17 пасты ұстап алды және бес НФЛ чемпионат ойынында тағы төрт пасты ұстап алды. Ол 13 маусымының сегізінде бірінші құрам All Pro ретінде таңдалды. Джордж Халасқа сәйкес, Тернер "40 жылдық тренерлік мансабындағы ең зиялы ойыншы" болды, ол "әр ойыншының әр ойыншы үшін барлық міндеттерін білетін" ойыншы еді. 1953 жылдың қаңтарында, ойыншы ретінде зейнеткерлікке шыққаннан кейін Тернер Уэйко, Техас штатындағы Бейлор университетінде желілік жаттықтырушының көмекшісі болып жұмысқа орналасты. Оның Гейтсвилл қаласының жанында ранчосы болды және ол шабуыл орталықтары мен қорғаныс лайнерлерін жаттықтыруға жауапты болды. 1954 жылдың ақпанында Бейлор университетіндегі қызметінен кетті. Тернер 1954 жылдан 1957 жылға дейін "Аюлар" командасының көмекші жаттықтырушысы болды. 1958 жылы Техастағы ранчосына толық көңіл бөлгені үшін "Аюлармен" жұмысынан кетті.

Нью-Йорк Титандары

1961 жылдың желтоқсан айында Тернер Америка футбол лигасының «Нью-Йорк Титанс» командасының бас бапкері болып тағайындалды. 1961 жылғы AFL маусымында 846 қадамдық yard көрсетіп, екінші орын алған All AFL fullback Билл Матистің маусымға дайындық кезінде жарақат алғанына қарамастан, «Титанс» маусымды 2–1 есебімен бастады. Алайда, команда иесі Гарри Висмер банкрот болды және ойыншыларға жалақы төлей алмады, олар жаттығудан бас тартып, екі күндік ереуілге шықты. Висмер команданың барлық ойыншыларын босатумен қорқытты, ал оның тұрақсыз мінез-құлқы, жеңіліске ұшырағаннан кейін бірден алты негізгі ойыншыны босатуы және «Денвер Бронкос» командасын сотқа берумен қауіп көрсетуі (өйткені «Бронкос» ойыншысы Ли Гросскуп қатаң tackle кезінде жарақат алды) «Титанс» командасын «кәсіби футболдағы ең есімді команда» деп сипаттауға себеп болды. Басқа AFL клубтарының қаржылық көмегіне қарамастан, «Титанс» командасының жалақы бойынша кемшіліктері жалғасты, және Тернер командасын ойынға шығуға көндіру үшін көп күш жұмсады. Команда жеті үй матчына барлығы 36 161 көрермен шақырып, 5–9 есебімен маусымды аяқтады. 1963 жылдың наурыз айында команда сатылып, «Нью-Йорк Джетс» болып өзгерді. Тернер сол айда жұмыстан босатылды.

Құрметтер

Тернер футболшы ретінде көптеген құрметтерге ие болды. Оның құрметтерінің арасында мыналар бар: 1951 жылы ол Хелмс Атлетика Қорының Кәсіби Футбол Даңқы залына енгізілді. Сэмми Боудан кейін осы құрметке ие болған екінші техас азаматы ол болды. Тернер ойыншылық карьерасын аяқтағанда, «Берз» клубы оның 66-нөмірі бар жейдесін зейнеткерлікке шығарды. 1964 жылға дейін «Берз» клубы тек алты нөмірді зейнеткерлікке шығарған: Тернер (66-нөмір); Бронко Нагурский (3-нөмір); Джордж МакАфи (5-нөмір); Сид Лакман (42-нөмір); Билл Хьюитт (58-нөмір); және Ред Грейндж (77-нөмір). 1960 жылы ол Ұлттық Футбол Қорының Даңқы залына енгізілді (кейін Колледж Футбол Даңқы залы деп аталды). 1961 жылы ол Техас Спорт Даңқы залына енгізілді. 1966 жылы ол Профутбол Даңқы залына енгізілді. Ол енгізілген төртінші топтың құрамына кірді және орталық позициясында құрметке ие болған үшінші ойыншы (Мел Хайн мен Джордж Трафтоннан кейін) болды. 1969 жылы НФЛ-дің 50 жылдығына арналған шара аясында Профутбол Даңқы залы лиганың алғашқы бес онжылдығының әрқайсысы үшін барлық онжылдық командаларын таңдады. Тернер НФЛ 1940-жылдардың барлық онжылдық командасының орталық ойыншысы ретінде таңдалды. Сондай-ақ 1969 жылы Тернер Америка Футбол Жазушылар Ассоциациясының комиссиясымен өткен 50 жылдың оңтүстік-батыс футбол командасына іріктеліп алынды. 1975 жылы ол Техас All-Pro футбол командасына шақырылды, ол Техаста колледж футболында ойнаған кәсіби футболшылардан құралған. Тернер командадағы «ең үлкен жеңімпаз» атанды. 1979 жылы ол Хардин Симмонс Атлетика Даңқы залына енгізілген алғашқылардың бірі болды. ESPN телеарнасы Тернерді «Шикагоның 50 ең үздік футболшысы» тізімінде 7-орынға қойды.

Отбасы және кейінгі жылдары

Тернер екі рет үйленген. Оның бірінші әйелі Хелен В. Тернер болды, олардан Патриция есімді қызы дүниеге келді. Кейін 1948 жылдың 4 шілдесінде Глэдис Вебберге (1925–1988) үйленді. 1950 жылы Тернер Техас штатының Корилл округіндегі Пидкок қаласында 54 000 долларға 1200 акрлық ранчо сатып алды. 1958 жылдың сәуір айында Чикагодан ранчоға толық уақытқа көшіп келді. 1962 жылы Нью-Йоркте «Нью-Йорк Титанс» командасының бапкері болғаннан кейін, ол өз ранчосына оралып, жылқы жарыстарын бастады. 1965 жылы жылқы өсіруге деген қызығушылығын арттыру үшін Нью-Мексикода екінші ранчо сатып алды. Ол сондай-ақ Нью-Мексикодағы Санленд Парк және Руидосо Даунс ат жарыс жолдарында жылқы жарыстырды. 1970 жылдары Тернер Небраска штатының Омаха қаласына көшіп, «Interstate Steel Co» компаниясында менеджер болып жұмыс істеді. 1974 жылы Чикагоға іс сапарымен барғанда 55 жасында инсульт алды. 1980 жылдары Тернерде қант диабеті, рак және жүрек аурулары сияқты денсаулық проблемалары пайда болды, соның салдарынан кардиостимулятор (жүрекке имплантацияланатын құрылғы) орнату қажет болды. Оның әйелі Глэдис та өкпе рагына шалдықты, олар Техастағы ранчоларында тіркемеде тұрды. Қаржылық қиындықтарға тап болған ол 1987 жылы айына 780 доллар көлемінде NFL зейнетақысын алуға құқылы болды. Өмірінің соңғы жылдары Тернер эмфиземамен ауырады, ал 1998 жылдың наурыз айында өкпе рагы диагнозы қойылды. Ол 79 жасында Техастың Гейтсвилл маңындағы ранчосында қайтыс болды. Гейтсвиллдегі Гринбриар зиратында жерленді.

NFL

Команда Жыл Тәртіптік маусым Плей-офф Жеңіс-Жеңіліс Тең Жеңіс % Қорытынды Жеңіс Жеңіліс Жеңіс % Нәтиже NYJ1962590.3574-ші AFL East Total59035.7