Кіріспе

Италия композиторы

Джованни Кроче (; сондай-ақ Иоанна Круче Клодиенсис, Зуанне Кьоцотто; 1557 – 15 мамыр 1609) – Венеция мектебінің соңғы Ренессанс дәуірінің итальян композиторы. Ол әсіресе мадригал жанрындағы шеберлігімен көзге түсті, Монтеверди мен Андреа Габриелиден басқа венециялық композиторлардың арасындағы санаулы бірі болды.

Өмір

Ол Венециядан оңтүстікке қарай Адриатика теңізінің жағасындағы балықшы қаласы Чиоггияда, Джозеффо Зарлиномен бірге дүниеге келді. Ол ерте жасында Венецияға келді және сегіз жасқа толғанда Зарлино басшылығымен Санкт-Марк шіркеуінің балалар хорының мүшесі болды. Зарлино оны Чиоггия соборындағы хордан тауып, Санкт-Марк шіркеуіне шақырған. Кроче Санта-Мария Формоза шіркеуінде пастор болған болуы мүмкін, ол 1585 жылы діни сан алды; осы кезеңде ол Санкт-Марк шіркеуінде әнші ретінде де қызмет етті. Ол, әрине, Санта-Мария Формозамен, мүмкін музыка жетекшісі ретінде, Санкт-Марк шіркеуіндегі міндеттерімен қатар байланысын сақтап тұрды. Зарлино қайтыс болғаннан кейін ол капелланың көмекшісі болды; бұл Балдассаре Донатоның қызмет еткен кезінде болды. 1603 жылы Донато қайтыс болғанда Кроче маэстро ди капелланың басты лауазымын иеленді, бірақ оның басшылығымен атақты Санкт-Марк соборының ән деңгейі төмендеді, бұл оның музыкалық шеберлігінің жетіспеуінен гөрі денсаулығының нашарлауына байланысты болды. Ол 1609 жылы қайтыс болды; маэстро ди капелла лауазымы 1613 жылға дейін Джулио Чезаре Мартиненгоға берілді, содан кейін Монтеверди бұл қызметке тағайындалды.

Музыка және әсер

Кроче Андреа мен Джованни Габриелиге қарағанда үлкен полихоральдық стильде аз музыка жазды, бірақ ол Австрия Фердинандына (болашақ император Фердинанд II) және бірнеше үш хорға арналған Псалмдық әуендерге (олардың біреуі ғана сақталған) арналған төрт хорға арналған үлкен мисса қалдырды. Оның музыкасы осы күнге дейін сол атақты сақтаған жоқ, алайда ол сол кезде композитор ретінде танымал болды және Италия мен шетелдегі музыкаға үлкен әсер етті. Діни музыканың композиторы ретінде ол негізінен консервативті болды, Адриан Вилларт үлгісінде cori spezzati жазды, ал пародиялық миссалар қазіргі заманғы Рим мектебінің мүшелері жазған музыкаға ұқсас болды. Бірақ мансабының кейінгі кезеңінде ол болашаққа бағытталған концерттік стильде музыка жазды, ол Виадананың жаңалықтарын Венецияның ірі полихоральдық дәстүрімен үйлестіруге тырысты. Оның өлімнен кейінгі жинағы, 1610 жылғы Sacre Cantilene Concertate, 3, 5 немесе 6 жеке дауысқа, континуоға және 4 дауысты Рипиеноға арналған, оны ad lib көбейтуге болады (ішіндегі шіркеудің әртүрлі бөліктерінде). Крочедің діни музыкасының көп бөлігі қос хорға арналған: оған үш мисса, екі мотет кітабы және Терц, Лауд және Веспер үшін музыка жинағы кіреді. Оның қасиетті музыкасының көп бөлігі Санкт-Марк әншілері үшін жазылған болса да (соның ішінде Кроче басшылығымен музыканттардың еркін тобының қатысуына арналған бірнеше шығармалар, олар Венецияның Scuole Grande үшін орындады), оның музыкасының көп бөлігі техникалық жағынан қарапайым: осы себепті оның көп бөлігі, әсіресе әйелдер музыкасы, әуесқойлар арасында танымал болып қалды. 1597 жылғы 4 дауысты мотеттер жинағы, әрине, аз амбициялы шіркеу хорларына арналған. Кроче сондай-ақ алғашқы басылып шыққан континуо бөліктерімен де танымал, оның қос хор жинақтарының көпшілігі 'Basso per sonare nell'organo' немесе 'Partidura' (немесе Spartidura) есімдерімен шығарылды, олар екі хорды да көрсетеді. Стильдік тұрғыдан, Крочеге оның інісі Джованниге қарағанда Андреа Габриели көбірек әсер етті, тіпті олар бір замандас болғанмен; Кроче Андреа музыкасының эмоционалдық салқындауын, Палестринаның айқындығын және жалпы алғанда жеңіл мінезін артық жақсы көрді. Кроче әсіресе канцонетта мен мадригал комедиясының дамуында маңызды рөл атқарды және оңай орындалатын, танымал және көбінесе күлкілі музыка жазды. Оның кейбір жинақтары сатирикалық, мысалы, Венеция карнавалдарындағы күлкілі көріністерді музыкаға қою (Mascarate piacevoli et ridicolose per il carnevale, 1590), олардың кейбіреулері диалектте. Кроче 1595 жылы өзінің Triaca musicale (жануарлар шаққанды емдеудің музыкалық құралы) жинағындағы канцонетталардың біріне арналған атау ретінде каприччо терминін қолданған алғашқы композиторлардың бірі болды. Бұл және Mascarate piacevoli жинақтары Венеция карнавалдарында костюмдер мен маскаларда орындау үшін жасалды. Оның канцонетталары мен мадригалдары Нидерланды мен Англияда ықпалды болды, онда олар "Музика трансальпина" (1597) екінші кітабында қайта басылды, бұл жинақтардың бірі мадригалды композициялауға деген құштарлықты тудырды. Кроче музыкасы Англияда танымал болды және Томас Морли оны шебер композитор ретінде ерекше атап өтті; шындығында Кроче Морлиге ең үлкен әсер еткен болуы мүмкін. Джон Дауленд де Италияда онымен кездесті.

Анықтамалар және қосымша оқу

"Джованни Кроче, Канзонетта" мақалалары The New Grove Dictionary of Music and Musicians, ред. Стенли Сейди. 20 томдық. Лондон, Macmillan Publishers Ltd., 1980 жыл. Густав Риз, "Ренессанс дәуіріндегі музыка". Нью-Йорк, W. W. Norton & Co., 1954 жыл. "Жаңа Гарвард музыка сөздігі", ред. Дон Рендел. Кембридж, Массачусетс, Гарвард университетінің баспасы, 1986 жыл. Денис Арнольд, "Джованни Габриели және Венециялық Кеш Ренессанс музыкасы". Лондон, Оксфорд университетінің баспасы, 1979 жыл. Крочедің қасиетті музыкасының толық жинағы, Крочедің төрт жүз жылдық шығарылымы 14 томнан тұрады. Ричард Чартерис, Мартин Морелл және Майкл Проктер редакциялаған бұл жинақ Edition Michael Procter (Вайнгартен, Баден) баспасынан жарық көреді. Толық ақпарат www.CroceEdition.com және www.EditionMP.com сайттарында. І томға Мартин Мореллдің жаңа өмірбаяны енгізілген.