Кіріспе

«Strange Days» – 1995 жылы Кэтрин Бигелоу режиссерлік еткен американдық ғылыми фантастикалық триллер. Фильмде Ралф Файнс, Анжела Бассетт, Джульетт Льюис, Том Сайземор, Майкл Винкотт және Винсент Д’Онофрио ойнайды. 1999 жылдың соңғы екі күнінде Лос-Анджелесте өтетін фильмде, Ленни Неро (Файнс) – басқа адамдардың жазылған естеліктері мен физикалық сезімдерін сезінуге мүмкіндік беретін электрондық құрылғының қара нарығымен айналысады. Ал Лорнет "Мейс" Мейсон (Бассет) – күзетші және лимузин жүргізушісі, олар Нероның бұрынғы қатыны Фейт Джастин (Льюис) және проститутканың өлтірілуіне қатысты қылмыстық құдақтастыққа тартылады. Ғылыми фантастика мен кинонуар элементтерін үйлестіре отырып, «Strange Days» расизм, биліктің теріс пайдаланылуы, зорлау және вуайеризм тақырыптарын зерттейді. Бұл әңгімені Камерон шамамен 1986 жылы ойлап тапса да, Бигелоу Лорена Боббит оқиғасы және 1992 жылғы Лос-Анджелес көтерілісі сияқты резонансты оқиғалардан шабыт алды. Негізгі түсірілім 1994 жылдың 6 маусымында Лос-Анджелесте басталып, 14 қазанда аяқталды. Фильмнің кейбір көріністері, көру бұрышын көрсететін түсірілімдер, көп қырлы камералар мен күрделі техникалық дайындықтарды қажет етті. «Strange Days» коммерциялық сәтсіздікке ұшырап, 42 миллион долларлық бюджетке қарсы 17 миллион доллар ғана жинады, Бигелоудың мансабына қауіп төндірді. Фильмнің премьерасы сыншылардың пікірін екіге бөліп жіберді: кейбіреулер операторлық жұмысын, визуальдық стилін және актерлердің ойынын жоғары бағаласа, енді біреулері зорлау мен зорлық-зомбылықты бейнелеуін сынады. Алайда, жылдар өте фильмнің сынға ұшырау деңгейі төмендеп, культті фильмге айналды. 22-ші Сатурн сыйлығында фильм бес номинацияға ие болды, онда Бассетт «Ең үздік актриса» сыйлығын жеңіп алды, ал Бигелоу – «Ең үздік режиссер» сыйлығын жеңген алғашқы әйел режиссер атанды.

Сюжет

1999 жылдың соңына қарай Лос-Анджелес қауіпті соғыс аймағына айналды. Қытай мейрамханасын қылмыскерлер тонады, олардың бірі оқиғаны SQUID арқылы жазып алады – бұл заңсыз электрондық құрылғы, ол есіктер мен денелік сезімдерді тікелей ми қабығынан MiniDisc сияқты сақтау құрылғысына жазады. Ленни Неро, бұрынғы LAPD офицері, қазір SQUID жазбаларының қара нарығындағы делдал, ұрлықтың видеосын өзінің негізгі жеткізушісі Тиктен сатып алады. Басқа жерде Айрис, бұрынғы порножұлдыз және Леннидің бұрынғы қатыны Фейт Джастинмен бұрынғы досы, LAPD офицерлері Бертон Стеклер мен Дуэйн Энгельманнан қашып барады. Айрис метро вагонында құтылады, бірақ Энгельман оның шашын жұлып алады, осымен SQUID жазба құрылғысы бар құлаққапты көрсетеді. Ленни Фейтке сағыныш сезінеді және оның ең жақын достары – жеке тергеуші Макс Пелтиер мен оның денешілі және лимузин жүргізушісі Лорнет "Мейс" Мейсоннан эмоционалды қолдау алады. Мейс Ленниге полицей қызметінде болған кездегі сезімдерін жасырады, ал оның жігіті есірткі сатудан ұсталғаннан кейін оның ұлына әкелік қамқорлық жасаған. Бірақ ол Леннидің SQUID жазбаларын сату бизнесін мақұлдамайды. Ленни мен Макс барда отырғанда, Айрис Леннидің машинасының люгі арқылы SQUID дискісін тастап кетеді, ал машинаны эвакуаторға тиеп апады. Мейс Ленниді алып, Фейт ән салатын түнгі клубқа апарады. Сол жерде Ленни бір байланыс арқылы SQUID дискісін алады және Фейтті оның жаңа жігіті Фило Ганттан алып кетуге тырысады. Гант – музыка индустриясының магнаты, ол жақында қаза тапқан рэпер Жерико Уанды басқарған. Мейспен бірге машинада келе жатқанда, Ленни байланыс берген дискіні ойнатады және Айристің Sunset Regent қонақүйінде шабуылшының қатыгездікпен зорлап өлтіргенін көреді. Олар қонақүйге жақындағанда, Айрис таспада жатыр. Ертесіне олар дискіні Тикке апарады, ол жазбаның қайдан келгенін анықтай алмайды, бірақ Айрис Ленниді іздегенін еске алады. Айрис Леннидің машинасының ішінде бірдеңе қалдырған болуы мүмкін деп ойлаған Мейс пен Ленни эвакуатор тұрағына барады және Айристің дискісін табады. Стеклер мен Энгельман пайда болып, дискіні қарумен талап етеді, бірақ Ленни мен Мейс оның машинасымен қашып құтылады, бірақ кемежайда тоқтауға мәжбүр болады. Стеклер машинаны бензинмен құйып, өртеп жібереді, бірақ Мейс оны портоға айдап, отты сөндіреді. Олар су бетіне шыққанда, полицейлер кетіп қалады. Мейс Ленниді ағасының үйіне апарып, Айристің дискісін көреді, онда Айрис Жерико Уанмен бірге болғанда, Стеклер мен Энгельман оны тоқтатып, өлтірген, өйткені оның полицияға қарсы әндері мен белсенділігі LAPD-ға қарсы наразылықтарды тудырған. Екеуі Тикке қайта оралады, ол Макстың күшейтілген SQUID сигналдарынан миының өліп қалғанын айтады. Ленни Айристің шабуылшысы өзінің ізін жасыру үшін Тикті "өлтіргенін" және Фейтке шабуыл жасайтынын қорқады. Түнгі клубта Ленни мен Мейс Фейтпен бетпе-бет келеді, ол Фило Айристің дискісінде оның артистерін бақылап отырғанын көрсететін ақпарат болуынан қорқатынын айтады. Ленни мен Мейс дискіні Фейттің бостандығы үшін Филоға сату керек пе, әлде оны жария ету керек пе, бұл қалалық тәртіпсіздікке әкелуі мүмкін бе деген мәселеде келіспейді. Түн ортасына жақындағанда, Ленни мен Мейс Филоның Вестин Бонавенчур қонақүйінде қаланың бай элитасы үшін өткізетін жеке кешке тығылып кіреді. Ленни ойын өзгертіп, Мейске дискіні полиция комиссары Палмер Стриклендке беруін айтады. Филоның пентхаус бөлмесінде Ленни Филоның миының өлі екенін және тағы бір дискіні табады, ол Фейттің Макспен қарым-қатынасын көрсетеді, ол Филоның миын зорлауды қалжыңдаған дыбыспен "жағып" алды. Макс Ленниге қаруын сілтеп, Фило оны Айристі өлтіру үшін жалдағанын, бірақ Фило Фейтті өлтіруді қалағандықтан оны қылмысқа ілмекке шешеді. Ленни мен Макс күреседі, ол Леннидің Максты балкондан лақтырып өлтіруімен аяқталады. Осы уақытта, көпшілік көшеде Мейс Стеклер мен Энгельманды бағындырады, бірақ басқа офицерлер Мейсті ұстайды. Стрикленд келіп, Мейсті босатып, Стеклер мен Энгельманды кісі өлтіргені үшін тұтқындауға бұйрық береді. Энгельман өзін-өзі өлтіреді; Стеклер Мейске қауіп төндіреді, бірақ офицерлер оны атып өлтіреді. Ленни Мейсті тауып алады, екеуі жұрт жаңа мыңжылдықты қарсы алып, сүйіседі.

Даму

"Страндж Дейз" фильмінің алғашқы идеясы 1986 жыл шамасында продюсер Джеймс Кэмеронға келген. CinemaScore жүргізген сауалнамаға қатысқан көрермендер фильмді A+ дейін F-ке дейінгі шкала бойынша "B" деп бағалаған. Blu-ray 2017 жылдың 25 қыркүйегінде Ұлыбританияда Mediumrare Entertainment компаниясы арқылы шығарылды.