1975 жылғы «Күннің ыстық сағаты» фильмі туралы

Кіріспе

1975 жылы түсірілген американдық криминалды драма фильмі, Сидни Люметтің туындысы

"Көк күні түстен кейін" – Сидни Люмет режиссерлік еткен, Мартин Брегман мен Мартин Эльфанд продюсерлік еткен 1975 жылғы американдық тарихи криминалды драма. Фильмде Аль Пачино, Джон Казале, Джеймс Бродерик және Чарльз Дёрнинг түскен. Сценарийді Фрэнк Пирсон жазды, ол П. Ф. Клюге мен Томас Мурдың "Банктегі жігіттер" мақаласына негізделген. Фильм 1972 жылы Джон Войтович пен Сальваторе Натуриле бастаған тонау және кепілге алу оқиғасын баяндайды, ол Бруклиндегі Chase Manhattan бөлімшесінде болған. Эльфанд Брегманның назарына мақаланы жеткізді, ол Warner Bros. компаниясымен келісім шарт жасасып, оқиғаны пайдалану құқығын алды. Пирсон зерттеу жұмыстарын жүргізіп, тонау оқиғасын Войтовичтің тұлғасымен байланыстыратын сценарий жазды. Актерлер құрамын Люмет пен Пачино іріктеді, соңғысы өзінің Бродвейден тыс қойылымдарындағы бұрынғы әріптестерін таңдады. Түсірілім 1974 жылдың қыркүйек және қараша айлары аралығында өтті, ал өндіріс жоспардан үш апта бұрын аяқталды. 1975 жылдың 21 қыркүйегінде көрсетілгеннен кейін "Көк күні түстен кейін" киносы сыншылардың және көрермендердің жоғары бағасын алды. Фильм жеті "Алтын глобус" және алты "Оскар" сыйлығына (соның ішінде "Үздік фильм") ұсынылып, "Үздік түпнұсқа сценарийі" номинациясында "Оскар" сыйлығын жеңіп алды. 2009 жылы АҚШ Конгресінің кітапханасы "Көк күні түстен кейін" фильмін "мәдени, тарихи немесе эстетикалық тұрғыдан маңызды" деп танып, Ұлттық кино тізіліміне енгізді.

Сюжет

1972 жылғы 22 тамызда алғаш рет қылмыс жасаған Сонни Ворцик және оның достары Сальваторе "Сал" Натуриле мен Стиви Бруклиндегі бірінші үнем банкін тонауға тырысады. Жоспар бірден күйреп, Стиви үрейленіп қашып кетеді. Сонни олар күнделікті ақша жиналғаннан кейін келгенін және тек 1100 доллар ғана бар екенін біледі. Сонни банктегі саяхатшылар чектерін алып, кассаны қоқыс жәшігіне лақтырады, бірақ түтін сыртта күдік тудырады, ал ғимаратты полиция қоршап алады. Екі қорқып қалған қарақшы банк қызметкерлерін кепілге алады. Полицияның детектив-сержанты Юджин Моретти банкке қоңырау шалады, ал Сонни кепілдерді өлтіруге дайын екенін айтып, әрекет етеді. Сал қажет болған жағдайда өлтіруге дайын екенін Сонниге уәделейді. Қауіпсіздік күзетшісінің астмасы күшейіп, Сонни оны жақсы ниет таныту үшін босатады. Моретти Сонниді сыртқа шығуға көндіреді. Бас кассирді қалқан ретінде пайдаланып, Сонни Мореттимен диалог бастайды, бұл оның "Атика! Атика!" деп айғайлауымен аяқталады, бұл жақында болған Атика түрмесіндегі көтеріліске сілтеу. Көрермендер Сонниді қолдап шу көтереді. Сонни өзі мен Салды әуежайға апару үшін көлік талап етеді, содан кейін олар ұшаққа мінеді. Ол сондай-ақ кепілдерге пицца әкелуді және әйелін банкке әкелуді талап етеді. Соннидің серігі Леон Шермер келіп, тонаудың Леонның жынысын ауыстыру операциясын қаржыландыру мақсатында болғанын, сондай-ақ Соннидің бұрынғы әйелі Энджиден балалары бар екенін айтады. Түн құлағанда банк жарығы сөндіріледі, ФБР агенты Шелдон оқиға орнына жетекшілік етеді. Ол Сонниге ешқандай жеңілдік көрсетуден бас тартады, бірақ банк директоры Малвани диабеттік шокқа ұшырағанда, Шелдон дәрігерді кіргізеді. Содан кейін Шелдон Леонды телефон арқылы Соннимен сөйлесуге көндіреді. Леон өзін-өзі өлтіруге талпынғаннан кейін Беллвью ауруханасында жатқан. Леон Соннидің Салмен бірге қашу ұсынысын қабылдамайды, ал Сонни полицияға Леонның тонауға қатысы жоқ екенін айтады. Сонни Малваниге кетуге рұқсат береді, бірақ менеджер өзінің қызметкерлерін тастаудан бас тартады. ФБР Сонниді анасымен сөйлесу үшін банкке шақырады, бірақ анасы оны өзіне бағынуға көндіре алмайды. Ішінде Сонни өзінің өсиеттемесін барымтадағылардың біріне диктанттайды, ол хатшы болып жұмыс істейді, өмірлік сақтандырудан түскен ақшаны Энджиге және Леонның операциясына жұмсауды тапсырады. Сұралған лимузин келген кезде Сонни жасырын қару немесе тұзақтарды тексеріп, агент Мёрфиді өзі, Салды және қалған кепілдерді Кеннеди әуежайына апаруға таңдайды. Сонни Мёрфидің жанында, ал Сал артқы орындықта отырады. Мёрфи Салдан қаруын төбеге бағыттауын бірнеше рет сұрайды, осылайша Сал оны жарақаттамайды. Олар әуежайдың ұшу-қону жолағында ұшақтың келуін күтіп отырғанда, Сал тағы бір кепілді босатады, ол оған алғашқы ұшақ сапарына арналған розарийін сыйлайды. Мёрфи Салға қаруын басқа жаққа бағыттауын қайта еске салады. Сал солай істейді, ал Шелдон Соннидің қаруын тартып алады, Мёрфи қолқабында жасырылған револьверді шығарып, Салдың басына атып жібереді. Сонни дереу тұтқындалады, ал кепілдер босатылады. Фильм Сонни Салдың денесін таспамен көтеріп алып кететінін көріп аяқталады. Экрандағы мәтінде Сонни жиырма жылға бас бостандығынан айырылды, Энджи мен оның балалары мемлекеттік жәрдемге ие болды және Леон Нью-Йоркте тұратын әйел болды.

On August 22, 1972, first time crook Sonny Wortzik, and his friends Salvatore "Sal" Naturile and Stevie attempt to rob the First Brooklyn Savings Bank. The plan immediately goes awry when Stevie loses his nerve and flees. Sonny discovers they arrived after the daily cash pickup, and find only $1,100 in cash. Sonny takes the bank's traveler's checks and burns the register in a trash can, but the smoke raises suspicion outside, and the building is surrounded by police. The two panicked robbers take the bank employees hostage. Police Detective Sergeant Eugene Moretti calls the bank and Sonny bluffs that he is prepared to kill the hostages. Sal assures Sonny that he is ready to kill if necessary. A security guard has an asthma attack and Sonny releases him as a display of good faith. Moretti convinces Sonny to step outside. Using the head teller as a shield, Sonny begins a dialogue with Moretti that culminates in his shouting "Attica! Attica!" to invoke the recent Attica Prison riot. The crowd begins cheering for Sonny. Sonny demands a vehicle to drive himself and Sal to the airport so they can board a jet. He also demands pizzas to be brought for the hostages, and for his wife to be brought to the bank. Sonny's partner, Leon Shermer, arrives and reveals that the robbery was intended to pay for Leon's sex reassignment surgery, and divulges that Sonny has children with his estranged wife, Angie. As night sets in, the bank's lights are shut off as FBI Agent Sheldon takes command of the scene. He refuses to give Sonny anymore favors, but when the bank manager Mulvaney goes into diabetic shock, Sheldon lets a doctor inside. Sheldon then convinces Leon to talk to Sonny on the phone. Leon had been hospitalized at Bellevue Hospital after a suicide attempt. Leon turns down Sonny's offer to join him and Sal in their escape, and Sonny tells the police that Leon had nothing to do with the robbery. Sonny agrees to let Mulvaney leave, but the manager refuses to leave his employees. The FBI calls Sonny out of the bank to talk to his mother, who fails to persuade him to give himself up. Back inside, Sonny dictates his will to one of the hostages, acting as a secretary, leaving money from his life insurance for Angie, and for Leon to have the surgery. When the requested limousine arrives, Sonny checks for hidden weapons or booby traps, and selects Agent Murphy to drive him, Sal, and the remaining hostages to Kennedy Airport. Sonny sits in the front beside Murphy with Sal behind. Murphy repeatedly asks Sal to point his gun at the roof so Sal will not accidentally shoot him. As they wait on the airport tarmac for the plane to taxi into position, Sal releases another hostage, who gives him her rosary beads for his first plane trip. Murphy again reminds Sal to aim his gun away. Sal does, and Sheldon seizes Sonny's weapon, allowing Murphy to pull a revolver hidden in his armrest and shoot Sal in the head. Sonny is immediately arrested, and the hostages are freed. The film ends as Sonny watches Sal's body being taken from the car on a stretcher. On screen text reveals that Sonny was sentenced to twenty years in prison, that Angie and her children subsisted on welfare, and that Leon was a woman living in New York City.

Өмірбаян

1972 жылғы 22 тамызда Джон Войтович, Сальваторе Натуриле және Роберт Вестенберг Бруклиндегі Грейвсендтегі 450-авеню П-де орналасқан Чейз Манхэттен банкінің филиалын тонауға тырысты. Тонаушылар сол күні сағат 15:30-да бронетранспортпен жеткізілуі күтілген 150 000 – 200 000 АҚШ долларын (қазіргі шақта миллионға жуық) алуды көздеді. Войтовичтің сөзінше, Гринвич Виллаждағы гей-барда танысқан «Чейз Манхэттен» банкінің басшысы оған осы туралы ақпарат берген. Олар банкке сағат 15:00-де кіргенде, бронетранспорттың таңғы сағат 11:00-де ақшаны алып кеткенін көрді. Вестенберг қашуға сәттілік танытты, ал Войтович пен Натуриле полиция келгенде қалды. Осылайша тонау кепілге алу оқиғасына ұласты. Келіссөздер басталғаннан кейін екі сағаттан соң Войтович пен Натуриле полицияға талаптар тізімін ұсынды: Кингс округінің аурухана орталығынан Элизабет Иденді (Эрнест Аронды) кепілге айырбастау, гамбургерлер мен Кока-Кола әкелу және оларды және кепілдерді Джон Ф. Кеннеди халықаралық әуежайына жеткізу. Войтовичтің сөзімен айтқанда: «Мен олардың әйелімді Кингс округі ауруханасынан осында әкелулерін қалаймын. Оның аты – Эрнест Арон. Ол ер адам. Мен геймін». Олар сондай-ақ қауіпсіз жерге ұшу үшін ұшақ сұрады, онда зардап шекпеген кепілдер босатылатын еді. Кепілдерді 14 сағаттан астам ұстағаннан кейін Натуриле қаза тауып, Войтович Кеннеди әуежайында тұтқындалды. Войтович судья Энтони Травияға тонаудың себебі Иденге жыныс өзгерту операциясын жасау үшін ақша жинау болғанын айтты. 1971 жылы өзін-өзі өлтіруге тырысқаннан кейін көп ұзамай, Иден әке Женнаро Аурикиоға Войтовичке үйленгісі келетінін айтты. Аурикио Иденнің: «Меннің басым шатысып кетті. Мен қыз болғым келеді. Мен сені таныстырған жігітке үйленемін. Егер бұлай етпесем, келесі жолы сәтті болармын», – дегенін еске алды. Иденге кеңес берген Аурикио рәсімді орындауға келісті. Ол Иденге «құдайының батасын беруге» дайын екенін, бірақ «гомосексуалистік некеге» тұруға қабілеті де, ниеті де жоқ екенін айтты. Кейін Аурикио діни шеннен айырылды. Тергеу журналисі Артур Белл операцияның тонауға себеп болғанына күмәнді екенін білдірді. Белл Войтовичпен «Литтлжон Бассо» деген атпен Гей белсенділері Альянсы арқылы тонаудан бұрын танысқан. The Village Voice газетінде жарияланған мақаласында ол Войтовичтің порнограф Майк Амберспен байланысын көрсетіп, тонауды Гамбино қылмыстық тобы ұйымдастырғанын болжады.

On August 22, 1972, John Wojtowicz, Salvatore Naturile, and Robert Westenberg attempted to rob a branch of the Chase Manhattan Bank at 450 Avenue P in Gravesend, Brooklyn. The robbers aimed to take the US$150,000–$200,000 (equivalent to $0.2 in 1972 is equivalent to about <calculated amount> in recent years million in ) that they expected to be delivered at 3:30 p. m. that afternoon by an armored truck. According to Wojtowicz, a Chase Manhattan executive that he met at a gay bar in Greenwich Village tipped him off. They entered the bank at 3:00 p. m. to discover that the armored truck had instead taken money away at 11:00 a. m. The robbers took the $29,000 that was available at the branch and tried to escape. Westenberg was successful, but Wojtowicz and Naturile were left behind as the police arrived on the scene. The robbery then turned into a hostage situation. Two hours into the negotiations Wojtowicz and Naturile extended a list of demands to the police: release Elizabeth Eden (Ernest Aron) from Kings County Hospital Center in exchange for a hostage, bring hamburgers and Coca Cola, and provide transportation to John F. Kennedy International Airport for them and the hostages. In the words of Wojtowicz: "I want them to deliver my wife here from King's County hospital. His name is Ernest Aron. It's a guy. I'm gay." They also requested a plane to fly to a safe location, where the unharmed hostages were to be released. After more than fourteen hours of holding the hostages, Naturile was killed, and Wojtowicz was arrested at Kennedy Airport. Wojtowicz told Judge Anthony J. Travia that the motive for the robbery was to pay for a sexual reassignment surgery for Eden. Shortly after a suicide attempt in 1971, Eden expressed to Father Gennaro Aurichio the desire to marry Wojtowicz. Aurichio recalled Eden told him, "I'm all mixed up. I want to be a girl. I have to marry the boy I introduced you to. If I don't, I'll be more successful next time." Aurichio, who counseled Eden, agreed to perform a ceremony. He told Eden that he would "perform a blessing" but that he was unable and unwilling to "perform a homosexual marriage". Aurichio was subsequently defrocked. Arthur Bell, an investigative journalist, expressed his belief that the surgery was a peripheral motive for the robbery. Bell met Wojtowicz before the hold up through the Gay Activists Alliance, under the alias of "Littlejohn Basso". In his article published by The Village Voice, he laid out Wojtowicz's connection to pornographer Mike Umbers and proposed that the heist was organized by the Gambino crime family instead.

Даму

1972 жылғы 22 қыркүйекте жарық көрген “Лайф” журналында тонау оқиғасы туралы баяндама жарияланды. П. Ф. Клюге мен Томас Мур жазған материал “Банктегі жігіттер” деп аталды. Онда тонаудың өзі және кешіккендердің ұстаушыларымен араласуы егжей-тегжейлі сипатталды. Авторлар Войтовичтің сырт келбетін Дастин Хоффман немесе Аль Пачиноға теңеді. Бұл материал продюсер Мартин Эльфандтың назарына ілікті. Эльфанд оны Мартин Брегманға көрсетті, ол Warner Bros. компаниясының бас атқарушысы Ричард Шепардтың қызығушылығын оятып, одан әрі дамытуға итермеледі. Эльфанд Клюге мен Мурді оқиғаға қатысқан адамдармен сұхбаттасуға шақырды. Сценарий жазыла бастамас бұрын Эльфанд оқиғаға қатысушылардың барлығынан оқиға құқықтарына қол қоюға келісім алуды қалады. Келіссөздерден кейін әрбір кешіккенге 600 доллар төленді (1973 жылғы 600 доллар қазіргі шақта шамамен <есептелген сомаға> тең); біреуі көп ақша сұрап, сценарийге енгізілмеді. Бастапқыда Вестенбергке 2000 доллар ұсынылған, бірақ ол адвокатының кеңесімен бас тартты, себебі ол әлі екі жылдық мерзімін өтеуде еді. Бостандыққа шыққаннан кейін ол 750 долларға келісті. Войтович оқиға құқықтары үшін 7500 доллар алды. Ол ақшаның 2500 долларын Эденнің жыныс өзгерту операциясына бөлді. Ақпарат құралдары Войтовичтің фильмнің таза табысынан бір процент алатынын хабарлады; бірақ Брегман кейіннен Artists Entertainment Complex компаниясы Войтовичке жалпы табыстан үлес бермегенін мәлімдеді. Брегман фильм “Серпико” (1973) сияқты табысты болса, оған 25 000 доллар беретінін қосты. Войтовичтің адвокаты Марк Лэндсман алған төлемінің 3500 долларын өзіне қалдырды. Сонымен қатар, Warner Bros. Натуриленің жерлеу шығындарын төледі. Фильмнің жұмыс атауы “Банктегі жігіттер” болды. Бюджет 3,5 миллион доллар (қазіргі шақта шамамен <есептелген сомаға> тең миллион доллар) немесе 3,8 миллион доллар (қазіргі шақта шамамен <есептелген сомаға> тең миллион доллар) деп бағаланды. Сценарийді жазуға Франк Пирсон шақырылды. Клюге мен Мурдың зерттеулерінен бөлек, Пирсон өз зерттеуін жүргізді. Ол гей басылымдары үшін тонау оқиғасын жазған журналист Рэнди Викермен байланысып, Манхэттендегі гей түнгі клубтары туралы техникалық ақпарат алды. Пирсон оқиғаның орталық тұлғасы Войтович болуын қалады, бірақ Войтович Warner Bros. компаниясымен қаржылық даулы болғандықтан түрмеде Пирсонды қабылдаудан бас тартты. Пирсон сұхбаттаулардың жазбаларын және тонау туралы жаңалықтарды талдап, оқиғаға қатысушылардан қосымша ақпарат сұрады. Пирсон Войтовичтің мінезін анықтай алмады, себебі әрбір сұхбаттасушыда одан әртүрлі әсер қалды. Жоба оны шаршатып жіберді, бірақ ол алдын ала алған ақшасын жұмсағандықтан жұмыстан тоқтауға болмады. Пирсон материалдарын қарап шығып, Войтовичтің орындалмаған уәделерін оқиғаның басты белгісі деп тапты. Ол оларды “банк тарихы” және тонаудың сәтсіздігі деп қарады. Пирсон сценарийді 1973 жылғы Рождествоға дейін аяқтады. Кейін автор Лесли Уоллер Пирсонның сценарийін романға айналдыру жұмысын бастады, ол фильм шыққаннан кейін Dell Publishing баспасында жариялануға тиіс болды.

Life published in its September 22, 1972, issue a chronicle of the robbery. The feature, written by P. F. Kluge and Thomas Moore, was titled "The Boys in the Bank". It detailed the holdup and the hostages' eventual fraternization with their captors. The authors compared Wojtowicz's appearance to that of Dustin Hoffman or Al Pacino. The feature caught the attention of producer Martin Elfand. Elfand took it to Martin Bregman, who piqued the interest of Warner Bros.' executive Richard Shepherd. Elfand hired Kluge and Moore to interview the people involved in the story. Before the script was written, Elfand wanted to ensure he had signed releases by all the interviewees for the story rights. After the negotiation, each hostage received $600 (600.0 in 1973 is equivalent to about <calculated amount> in recent years); one hostage asked for more money and was not included in the script. Initially, Westenberg was offered $2,000, but he turned it down following the advice of his lawyer, as he was still serving a two year sentence. After his release, he settled for $750. Wojtowicz received $7,500 for the rights to the story. From the money, he earmarked $2,500 to Eden's reassignment surgery. News outlets reported Wojtowicz was granted one percent of the film's net profit; Bregman later denied that his company, Artists Entertainment Complex, granted Wojtowicz a percentage of the gross. Bregman added he would give him $25,000 if the film performed as well as Serpico (1973) at the box office. Wojtowicz's lawyer, Mark Landsman, retained $3,500 of the payment he received. Meanwhile, Warner Bros paid for Naturile's funeral. The working title of the film was The Boys in the Bank. The budget was set at an estimate of $3.5 million (equivalent to $3.5 in 1973 is equivalent to about <calculated amount> in recent years million in ), or $3.8 million (equivalent to $3.8 in 1973 is equivalent to about <calculated amount> in recent years million in ). Frank Pierson was hired to write the screenplay. Aside from Kluge and Moore's research, Pierson conducted his own. He contacted journalist Randy Wicker, who covered the story of the heist for gay publications, and provided technical assistance regarding Manhattan's gay nightclub scene. Pierson decided he wanted to center the story around Wojtowicz, who refused to receive Pierson in prison while he was in a financial dispute with Warner Bros. Pierson analyzed the tapes of the interviews and news articles about the robbery and approached those involved for additional information. Pierson could not define Wojtowicz's character because a different impression was left on each of the interviewees. The project overwhelmed him, but he could not quit, as he had spent his cash advance. Pierson reviewed his material and found the unfulfilled promises Wojtowicz made as the common trait. Pierson viewed them as "the story of the bank" and the failure of the robbery. Pierson finished the screenplay by Christmas 1973. Author Leslie Waller later worked on a novelization of the Pierson script, to be published after the release of the film by Dell Publishing.

Кастинг

Сценарий аяқталғаннан кейін Брегман режиссер Сидни Люметпен және Пачиномен Лондонда кездесті. Пачино, сол кезде Брегманның өкілі болған, рөлді ойнауға келісті. Кейін ол бас тартты, ал Дастин Хоффман қызығушылық танытты. Брегман Хоффманмен кездеспеді, себебі Пачино рөлге қажетті "сезімталдық" пен "әлсіздікті" жеткізе алады деп ойлады. Көп талқылаудан кейін Пачино рөлді қабылдады, бірақ кейін қайтадан бас тартты. Брегман мұны Пачиноның актерлік әдісіне байланысты деп есептеді және "Бұл Пачино зерттегісі келмейтін әлем болуы мүмкін" деді. Брегман "ешбір танымал актер гей ролін ойнаған емес" екенін қосты. Ол Пачиномен бірге фильм түсіргісі келді. Актер үшінші рет жобадан бас тартып, Брегманға театрға қайта оралуды қалайтынын айтты. Ол "фильмдерге қажетті өзгерістерді ешқашан жасай алмайтынын" мәлімдеді. Пачино жобаға қайта оралды және өзінің мінез-құлқының себебін стресс пен ішімдікке байланыстырып, оған "жұмыстан тыс өмір" қажет екенін айтты. Люмет Пачиноның стресс факторы ретінде Сонни Ворциктің (Войтович) "өмірге деген ақылсыз көзқарасын" атады. Репетициядан бұрынғы кездесуде Пачино Пирсон мен Люметтен Сонни Ворциктің мінез-құлқын жұмсартуды өтінді, бірақ оның өтініші қабылданбады. Эден Войтовичті "өте үстем адам" деп сипаттап, "ол жақсы мінезді, бірақ кейде шектен шығып, мені қорқытатын" деді. Уикер кейін "Иттің күні түстен кейін" сценарийі Войтовичті "іс жүзінде болғаннан гөрі рационалдырақ" көрсететінін айтты. Мен үшін ең маңыздысы – адамның қайғысы, зар-шуы, қажеттілігі. Осыны сезіну. Осы ерекше жағдайға жеткізуге тырысу – біздің мақсатымыз осы еді. — Аль Пачино. Команданың көп бөлігі Пачиноның бродвейлік қойылымдарда бірге ойнаған актерлерінен құралды. Пачино Люметтен Джон Казалені Сал Натуриле рөліне шақыруын өтінді, оның есімі фильмде өзгертілмеді. Пачино Казалені Израиль Хоровицтің "Индиан Бронксты қалайды" пьесасында және 1972 жылғы "Крестный отец" фильмінде жұмыс істеген. Люмет бастапқыда Казалені таңдауға күмәнданды. Натуриле қайтыс болған кезде 18 жаста болса, ал Казале 39 жаста болды, бірақ режиссер онымен кездескеннен кейін келісті. Пенелопа Аллен Сильвия "Мұздықтың" (Ширли "Мұздық" Добаның негізінде) рөлін сомдады және бұрын Пачиномен "Қорқыныш" фильмінде жұмыс істеген. Ворциктің анасы рөліне Пачино Люметтен The Living Theatre негізін қалаушы Джудит Малинаны шақыруын өтінді. Люмет көшедегі полицей мен кеңседе жұмыс істейтін полицейдің айырмашылығын көрсетуді қалады. Чарльз Дёрнинг пен Джеймс Бродерик Моретти мен Шелдон рөлдеріне бекітілді, бірақ Пачино араласпайынша Люмет Дёрнингті банк директоры етіп, Бродерикті Моретти рөліне тағайындамақ болды. Дёрнинг Роберт Уайздың "Екі адам" фильмінде де жұмыс істегендіктен, Люмет пен Уайз оның кестесін келістіруі керек болды, себебі ол Калифорния мен Нью-Йорк арасында ұшып жүрді. Люмет Бродериктің актерлік шеберлігіне сенгендіктен, оның қайтадан актерлік құрамға ауысуы туралы уайымдамады. Салли Бояр банк директоры Мулвэйни рөлін ойнады (Роберт Барретттің кейіпкері). Крис Сарандон оқу кезінде Люметті және Пачиноны сендіріп, Леон Шермер рөлін сомдады. Люмет одан кейіпкерін "Бланш Дюбуадан аздап, Квинстің үй шаруасындағы әйелге аздап" ұқсатуын сұрады. Үш апта репетициядан кейін жобаның атауы "Иттің күні түстен кейін" деп өзгертілді. Пирсон Люметтің өтініші бойынша Лос-Анджелестен Нью-Йоркке ұшып келді. Пачино Сарандонды бір сахнада сүйгендіктен бас тартты, себебі ол оны "пайдалану" деп санайды; ол сценарийдің "гей мәселесін" көрермендерге "әдейі көрсетіп отыр" деп ойлады. Ол көрермендердің кейіпкерлердің гомосексуал екенін білетінін және қарым-қатынастың сәтсіздігін көрсетуді қалады. Пирсон келісті, себебі олардың өліскенін емес, телефон арқылы сөйлескенін түсінді. Пирсон оқиға орнын телефон қоңырауымен өзгертті. Ұлттық гейлер тобы сценарийді мақұлдады. Сол кездегі ұйымның директоры Рональд Голд оны "сезімтал және дәмді" деп бағалады.

With the finished script, Bregman met with director Sidney Lumet and Pacino in London. Pacino, who was at the time represented by Bregman, agreed to play the role. He then backed out, and Dustin Hoffman expressed interest. Bregman did not meet with Hoffman; he felt Pacino could bring the "sensitivity" and "vulnerability" needed for the role. After more discussion, Pacino accepted the part but then rejected it again. Bregman attributed it to Pacino's use of method acting and said it "might have been a world [Pacino] did not want to explore". Bregman added that "no major star had ever played a gay". He wanted to make the film with Pacino. The actor backed out of the project a third time and told Bregman he wanted to return to the theater. He said he would "never make the adjustment necessary for the movies". Pacino again returned to the project and attributed his behavior to stress and drinking, and that he needed "a life outside work". Lumet mentioned the characterization of Sonny Wortzik's (Wojtowicz) "insane framework of life" as the stress factor for Pacino. In a meeting before the rehearsals, Pacino asked Pierson and Lumet to tone down Sonny Wortzik's behavior; his request was rejected. Eden described Wojtowicz as "a very domineering person", and added: "he is good natured but sometimes went overboard and he terrified me". Wicker later said that the screenplay of Dog Day Afternoon portrayed Wojtowicz to be "more rational than he really was". I thought basically that the most important thing to capture was the human conflict, the human cry, the human need. And to tap that. To try to find that somehow and convey it in this bizarre situation was what we were trying to do. — Al Pacino
Much of the cast consisted of actors Pacino performed with in Off Broadway plays. Pacino asked Lumet to cast John Cazale as Sal Naturile, whose was the only name that did not change for the film. Pacino had worked with Cazale on Israel Horovitz's play The Indian Wants the Bronx, and then in the 1972 film The Godfather. Lumet was not initially convinced he should cast Cazale. He was thirty nine years old, while Naturile was eighteen years old at the time of his death, but the director agreed after meeting him. Penelope Allen starred as Sylvia "Mouth" (based on Shirley "Mouth" Ball), and had worked with Pacino before on Scarecrow. For the role of Wortzik's mother, Pacino asked Lumet to cast Judith Malina, co founder of The Living Theatre. Lumet wanted to portray the difference between a street police officer and one with an office job. Charles Durning and James Broderick were cast as Moretti and Sheldon respectively, though Lumet initially decided on Durning being the bank manager and Broderick playing Moretti until Pacino intervened. Because Durning was also working on Robert Wise's Two People, Lumet and Wise had to coordinate his schedule, as he flew between California and New York. Lumet did not worry about Broderick's recasting because of his reputation for method acting. Sully Boyar was cast as bank manager Mulvaney (based on Robert Barrett). Chris Sarandon convinced Lumet and Pacino during his reading and was cast as Leon Shermer. Lumet asked him to shift the focus of his characterization to "a little less Blanche DuBois, a little more Queens housewife". There were three weeks of rehearsals, and the name of the project was changed to Dog Day Afternoon. Pierson flew from Los Angeles to New York at Lumet's request. Pacino refused to kiss Sarandon in a scene as he thought it was "exploitative"; he felt that the script kept "pushing the gay issue" on the audience. He expressed the view that viewers already knew the characters were homosexual and wanted to convey the failure of the relationship instead. Pierson agreed; he realized the couple did not actually kiss and that they had actually carried on a phone conversation. Pierson modified the scene to include the call. The National Gay Task Force approved of the script. Ronald Gold, then director of the organization, welcomed it as "sensitive and tasteful".

Ашылу көрінісі

Фильм түсірілімі 1974 жылдың қыркүйек және қараша айлары аралығында өтті. Бастапқы монтажда Нью-Йорктің көліктері, көпірлері, жағажайлары мен елді мекендері көрсетілген, содан кейін көру бұрышы жерлеу орнынан Манхэттеннің көкжиегіне бұрылады. Лумет «ыстық, жалықтыратын күн, ыстық жаздың ортасы» сезімін беруді қалады. Режиссер түсірілімді универсалдан (station wagon) жүргізіп, соңында банк алдында тонаушыларды көрсетті. Түсірілім дыбыссыз болды, себебі Лумет фильмге музыка қосуды қаламады. Режиссер «көрерменге осы оқиғаның шынымен болғанын сендіруге тырысып, сонымен бірге музыка қоюдың қиын екенін» сезінді. Монтажер Деде Аллен монтаж бөлмесінде Элтон Джонның «Аморена» шығармасын ойнады. Лумет осы әнді фильмге қосты, ол қашқан көліктің радиосынан естіледі.

Банк

Фильмнің көп бөлігі банк ішінде өтті. Люмет студияда декорация салу туралы ойдан бас тартты; оның орнына режиссер бұрын автошех болған ғимараттың бірінші қабатындағы қоймасы бар көшені тапты. Топ жылжымалы қабырғалары бар банк декорациясын жасады, бұл Люметке камераларды қалауынша орналастыруға және алыстан түсіру үшін ұзын линзаларды пайдалануға мүмкіндік берді. Қойманың орналасқан жері Люметке банк пен көше арасында еркін өтуге де мүмкіндік берді, ол түсірілім орнын ауыстырмады және банк ішінен көше көрінісін қамтамасыз етті. Бұл сахналар 17-ші және 18-ші көшелер арасындағы Проспект Парк-Уэстте түсірілді. Көше арқылы жүретін автобус бағыты түсірілім үшін өзгертілді, ал ғимараттың екінші қабатында өндіріс кеңселері мен тамақтандыру орналасқан. Пачиноның қозғалысын табиғи түрде бейнелеу үшін және актерге көбірек еркіндік беру үшін Люмет панорамалық кадрларда операторлар үшін роликті конькилер мен мүгедектер коляскасын пайдалануды енгізді. Люмет операторларды Пачиноның ойыны кезінде камераны жылдыруға бұйырды, сахнаны "натуралистік" және "телевизия операторлары көпшілік арасынан өтіп түсіргендей" етіп көрсету үшін. Ол фильмнің жаңалықтар репортажына ұқсауын қалады. Фильмде Сонниге және банктегі жағдайға жақын кадрлар көптеп көрсетілді. Дурнинг пен Пачино тарапынан келіссөздерді түсіру үшін екі түрлі камера қолданылды. Люмет және оператор Виктор Дж. Кемпер полицияның көзқарасын және ұрылардың "қоршауға түсуін" көрсету үшін алыс кадрларға сүйенді. Люмет декорациядағы жарықты пайдалануды қалады, қосымша жарық беруден аулақ болды. Ол қалаған экспозицияны алу үшін банкке қосымша люминесцентті шамдар орнатты және жақын кадрлардағы жарық үшін аз қуатты басқа люминесцентті шамдарды қолданды. Фильмді түсіруге жеті түн кетті. Люметтің қосымша жарықтарды орнату үшін көршілердің терезелерінен рұқсат алуы қажет болды. Ауа райы өндіріске қиындық туғызды, температура төмендеді. 1972 жылдың тамызында ұрылар банкке кіргенде температура төмендеді. Фильм күзде түсірілді; актерлердің тынысы көрінбеуі үшін температураны теңестіру үшін ауыздарына мұз салды. Сахналарды жарықтандыру үшін арнайы жабдықталған 7500 ваттты төрт шаммен жабдықталған жедел жәрдем көліктері пайдаланылды. Ғимараттың ақ кірпіш қасбеті жарықты шағылыстырды. Бар болған шам бағанасы пайдаланылды және оның жарығы көпшілікті көру үшін күшейтілді. Полиция электр қуатын өшірген сахналарда жедел жәрдем жарықтары қолданылды. Пачино алғашқы сахнаны күн көзілдірігімен түсірді, бірақ ол күнделікті кадрларды көргеннен кейін режиссерден қайта түсіруін сұрады, өйткені Соннидің "ұсталуды қалағандай" екенін сезінді. Ол рөл үшін өсірген мұртының да қайта түсірілімнен кейін қырқып тастады. Люмет актерлерге Пиерсонның сценарийінен көп алшақтамау шартымен өз сөздерін қосуға рұқсат берді. Продюсерлер репетиция кезінде сценарийге қосылған импровизацияларды жазды. Люмет диалогтың "табиғи сезінуін" қалады және актерлерді өз киімдерін киіп, макияж жасамауға шақырады. 300-400-ге жуық қосымша актерлер шақырылды. Сонымен қатар Люмет көршілерінен терезелерінен қарап фильмге қатысуды сұрады. Режиссер түсірілім кезінде алаңдаушылыққа ұшырағысы келмейтіндерге қонақ үйге көшуді ұсынды. Түсірілім барысында көпшілік көбейді, жаяу жүргіншілер де актерлерге қосылды. Люмет көпшілікті басқарды және "оларды қызулыққа жетеді". Екінші аптаға қарай ол көпшіліктің өздігінен импровизациялай алатынын сезінді. Фильмдегі әсерді күшейту үшін қолмен ұсталатын камералар пайдаланылды. Түсірілім кезінде жоба туралы сөйлегенде Люмет: "Бұл менің қолымнан шықты. Өзінің өмірі бар" деді. Көшедегі бір сахнада, Пачино банкеттен кетер алдында режиссердің көмекшісі Берт Харрис оған көпшіліктен Аттика туралы сұрауын деп сыбырлады. Пачино содан кейін көпшілікпен толық диалогты импровизациялады.

Most of the film took place inside of the bank. Lumet discarded the idea of building a studio set; instead, the director found a street with a warehouse on the lower floor of a building that used to be an automotive workshop. The crew built a bank set with movable walls, which allowed Lumet to place the cameras as he desired, and to use long lenses to shoot from a distance. The warehouse's location also allowed Lumet to transition freely between the bank and the street, and he avoided changing film locations, and allowed the street to be visible from the inside of the bank. The scenes were shot on Prospect Park West, between 17th and 18th streets. The bus line that ran through the street was re routed for filming, and the second storey of the building housed the production offices and catering. To capture Pacino's movements in a natural fashion, and to allow the actor greater mobility, Lumet integrated the use of roller skates and wheelchairs for the cameramen in the panoramic shots. Lumet would order the camera operators to be pulled as Pacino acted to make the scene look "naturalistic", and "like it was shot by television cameramen, fighting their way through the crowd". He wanted the production to have the appearance of a newsreel. The film featured close ups centered on Sonny and the situation in the bank. Two different cameras were used to cover the negotiations from Durning and Pacino's side. Lumet and cinematographer Victor J. Kemper relied on long shots to depict the point of view of the police, and the robbers' "entrapment". Lumet wanted to use the light available on the set to avoid additional luminescence. He fitted the bank with extra fluorescent lamps to achieve desired exposure, and he used other fluorescent lamps of lower power as fill light in close ups. The film required seven nights of filming. Lumet needed the neighbors' cooperation for the use of their fire escapes to hold additional lights. The production was challenged by the weather, as temperatures dropped. On the day of the heist in August 1972, the temperature reached when the robbers entered the bank. The film was shot during the fall; to avoid having their breath be visible, the cast placed ice in their mouths to even out the temperature. Lighting was provided for the scenes by emergency vehicles, that were specially fitted with four 7,500 watt lamps. The white brick façade of the building provided light reflection. An existing lamp post was utilized, and its lighting reinforced to keep the crowd visible. Emergency lights were used on set in scenes where the power was shut off by the police. Pacino shot the first scene wearing sunglasses, but he asked the director to re shoot it after watching the dailies, as he felt that Sonny "wanted to get caught". He also shaved off a moustache he grew for the role after the replay. Lumet allowed the cast to ad lib lines with the condition that they did not deviate greatly from the script by Pierson. The production team had recorded improvisations during the rehearsals that were added to the script. Lumet wanted the dialog to "feel natural", and he encouraged the actors to wear their own clothes and to not use makeup. A crowd of three to four hundred extras was hired. Meanwhile, Lumet asked the neighbors to appear in the film by watching from their windows. The director offered to relocate to a hotel for those who did not want to be disturbed by the shooting. The crowd grew as filming progressed, and pedestrians joined the actors. Lumet directed the crowd and "whipp[ed] them up to a frenzy". By the second week, he felt that the crowd could improvise on its own. To amplify the effect in the film, he utilized hand held cameras. In regards to the project while it was filming, Lumet said "It's out of my hands. It's got a life of its own". In a scene on the street, before Pacino left the bank, assistant director Burtt Harris whispered to him to ask the crowd about Attica. Pacino then improvised the complete dialog with the crowd.

Телефон арқылы сөйлесулер

Лумет Соннидің әйелімен және Леонмен телефон арқылы сөйлескенін тікелей бірінен соң бірі түсіруді шешті. Пачино сахнаны ойнаған сайын, ол ойнаған рөлдің қарқындылығын арттырды. Екі әңгіме де барлығы он төрт минутқа созылған, бірақ Люметтің камерасы бір уақытта он минутты ғана түсіре алды, сондықтан ол екінші камераны әкелуге мәжбүр болды. Сцена үшін Люмет Пачиноны банктің қалған бөлігінен қара барқыт маскамен бөліп, оқшаулады. Ол екі камераға да, өзіне де көру үшін тесік қалдырды. Лумет екінші дубльді талап етті. Шамадан тыс шаршаған Пачино келісіп, сол қарқынды сақтап қалды. Сценаның соңында Люмет пен Пачино жылап жіберді. Кейін режиссер оны "өмірімдегі ең керемет режиссерлік сәт" деп еске алды. Пачино мен Сарандон арасындағы қоңырау импровизацияланған еді. Люмет Сарандонның "тамаша талғамы бар" екенін сезінді және актер "гомосексуалистік стереотиптерге" жүгінбейді деп ойлады. Ол оның импровизациясының әзілін "шын мәнінде күлкілі" деп бағалады және ол "гей кейіпкердің қалпына күлмейтінін" айтты. Сарадон бұл әңгіменің көрермендерге ұнағанын, себебі ол "драг-куин мен оның жігіті туралы емес" екенін, ал ол "өздерінің қарым-қатынасындағы кемшіліктерді түсінуге тырысатын" екі адамды көрсеткенін айтты. Фильм "жеңіл комедиялық үнмен" сипатталды, ал сыншы Дэвид Томсонның сөзіне сәйкес, "комедияға құлақ пен сезімталдықпен" қарады. Пирсонның сценарийінде Ворциктің Саль қай елге қашуды қалайтыны туралы сұрағына жауап жазылмаған, бірақ Казале "Уайоминг" деп жауап беріп, импровизациялады. Люмет аузын жауып, күлкіге беріліп, сахнаны бұзып жібермеу үшін тырысты.

Соңғы көрініс

Банктегі соңғы сахнаның басталуы желді түні түсірілді. Пачиноға терді имитациялау үшін су шашыратылды; Люмет жасанды терді өзі дайындады, себебі ол макияж тобы көбінесе оны тым көп немесе жеткіліксіз пайдаланады деп ойлады. Режиссер "12 ашулы адам" фильмін түсірген кезде үйренген глицерин мен су қоспасын қолданды. Қоспа ұзақ сақталды және оған сахналарда үзіліссіздікті сақтауға мүмкіндік берді. Харрис Кенеди әуежайына бет алған кортеж сахнасын тікұшақтан түсірді. Ұшақтар мен патрульдік машиналар қолданылды. Сенатор Джейкоб Джавиц, Люметпен таныс болған, Нью-Йорк және Нью-Джерси порттарымен келіссөздер жүргізуге көмектесті. Төндірілім тобына әуежайдың терминал емес бөлігінде түсіруге бір күн берілді. Басты ұшу жолағына бет алған халықаралық рейстер түсірілім орнынан айналып өтуге тиіс болды. Люмет әуежайдағы сахнаны жерден режиссерлік етті. Ол Сал атылғаннан кейін және Соннидің басына тапанша бағытталғаннан кейін, жақыннан алысқа көшуді таңдады; кадр әуежайдағы сахнаның панорамасын көрсетті. Люмет Пачиноға назар аударды және актер көре алуы үшін Казалені салғыштарда жылжытуға бұйрық берді. Пачино бұл кадрды өз реакциясын импровизациялау үшін пайдаланды. [Той кадрлары] визуалды тұрғыдан соншалықты күшті болды, егер біз оны көрсек, фильмнің қалған бөлігін қабылдай алмаймыз деп ойладым. Оның өсиетін оқығанын да, осы кейіпкерді де ешқашан шындыққа келтіре алмаймыз. Өйткені ол тым әдемі. Адамдар мұндай нәрселерге қарсы қорғанышпен қарайды. — Сидни Люмет. Түсірілім жоспардан үш апта бұрын аяқталды. Фильмді монтаждағаннан кейін Люмет пен Аллен Соннидің өсиетін "диктенттейтін" баяу сахнасының қалған қарқынды сахналармен үйлеспейтінін сезіп, фильмнің темпін теңестіру үшін алты-жеті минутты қалпына келтіруге шешім қабылдады. Люмет соңғы өсиет сахнасы фильмде жұмыс істеуіне себеп болғанын айтты; ол оны "қозғалтқыш" деп санады, бірақ көрермендер күліп кетеді деп алаңдады. Оның алаңдаушылығы "сексуалды тақырыптарға қатысты қорғаныш позициясы" деп санаған нәрсеге негізделген: одан аулақ болу үшін ол фильмде актерлердің эмоционалды ойынын көрсетуге назар аударды. Люмет Войтович пен Эденнің тойының кадрларына қол жеткізді, ол тонау кезінде 5-ші арнада көрсетілді, онда Войтович әскери формасында Эденге флеш-кубпен неке сақинасын ұсынды, ал Эден тойлық көйлек киген. Войтовичтің анасы мен сегіз шақырулы да қатысты. Люмет оны фильмде пайдалануды жоспарлаған; сахнада банктегі теледидардан көрсетілген кадрлар болуы керек еді, бірақ ол оны қоспауға шешім қабылдады, өйткені оны "қайта жаңғырту мүмкін емес" және көрермендер "фильмнің қалған бөлігін қабылдамайды" деп ойлады.

The start of the final scene at the bank was shot on a night with wind. Pacino was sprinkled with water to simulate sweat; Lumet mixed the artificial sweat himself, as he felt that the makeup crews often used it in excess, or that it was insufficient. The director used a mixture of glycerin and water that he learned to make during the shooting of 12 Angry Men. The mixture lasted longer and allowed him better continuity throughout the scenes. Harris directed the scene of the caravan that headed to Kennedy Airport from a helicopter. A plane and squad cars on the tarmac were used. Senator Jacob Javits, an acquaintance of Lumet, facilitated the negotiations with the Port Authority of New York and New Jersey. The production team was given one day to shoot in an area of the airport that was not a terminal. The international flights that headed to the main runway had to go around the shooting location. Lumet directed the scene at the airport from the ground. He chose to cut from the close up after Sal was shot and a gun was held to Sonny's head, to a long shot; the view presented a panorama of the scene at the airport. Lumet centered on Pacino and ordered the crew to roll Cazale on a stretcher to be visible by the actor. Pacino used the image to improvise his reaction. [The wedding footage] was so extreme visually, that I thought, if we ever see that, we are not gonna be able to take the rest of the movie seriously. We're not gonna be able to take his reading of the will [ ] seriously, we are never going to be able to take this character seriously. Because it gets so campy. And people get defensive about that sort of thing. [ ] and that was the only real piece of footage I saw of that day. — Sidney Lumet. The shooting was completed three weeks ahead of schedule. After editing the film, Lumet and Allen felt that the slow paced scene of Sonny 'dictating' his will/testament conflicted with the rest of the fast moving sequences, so they decided to restore six to seven minutes of discarded footage to balance the tempo of the film. Lumet stated the scene of the last will was the reason for his decision to work on the film; he considered it "moving", but worried about the audience laughing at it. His worries were based on what he considered "the defensive attitude on sexual subjects": to avoid it, he focused on portraying emotional performances by the actors throughout the film. Lumet had access to the footage of Wojtowicz and Eden's ceremony, originally broadcast by Channel 5 at the time of the robbery, which featured Wojtowicz in his army uniform presenting a wedding ring with a flash cube to Eden, who wore a wedding dress. Wojtowicz's mother and eight male bridesmaids were present. Lumet planned to use it in the film; the scene would have featured the footage broadcast on a television in the bank, but he decided not to include it, as he felt it would be "unrecoverable" and that the audiences would not "take the rest of the movie seriously".

Шығару және қабылдау

"Иттер күні" 1975 жылдың 20 қыркүйегінде Сан-Себастьян халықаралық кинофестивалінде ашылды. Фильмнің Нью-Йорктегі тұңғыш көрсетілімі 1975 жылдың 21 қыркүйегінде өтті, ал қазан айында бүкіл елде көрсетілімге шықты. Оның кассалық түсімі 50 миллион доллар (1975 жылғы шамамен) мен 56 миллион доллар (1975 жылғы шамамен) аралығында болды. "Нью-Йорк Таймс" газеті фильм туралы жағымды пікір білдірді. Ол фильмді "көшедегі әсем карнавал" деп сипаттап, Люметтің Нью-Йоркті "ең дәл, ең жарқын" бейнелегенін атап өтті. Рецензент актерлік құрамның "керемет сомдауларын" – Пачиноның "ерекше стильін", Сарандонның "қорқыныш, қадір-қасиет және ақымақтық" сезімдерін, сондай-ақ қосалқы актерлердің "есте қалатын" актерлік шеберлігін бөліп көрсетті. "Нью-Йорк Дейли Ньюс" газеті фильмге төрт жұлдыз берді, оны "адамның жан тебіренісін қозғайтын комедия" деп сипаттап, Пачиноны "керемет", "көңілді және әсерлі" деп атады. Басылым Пачиноны "бай, құштар кейіпкер" ретінде бейнелегенін жазды. Дурнинг пен Сарандонға жоғары баға берілді, ал әйел актерлер "көрнекті" деп сипатталды. "The Record" журналы актерлердің өнерін "өте табиғи" деп бағалады. "Барлық шеберлік" Пирсонның сценарийінде екенін, оның фильмде бейнеленген нақты оқиғаларға жақындығынан туындағанын атап өтті. "The Village Voice" газеті үшін сыншы Эндрю Саррис Пачиноның "көздерінің ақ бөлігімен" адал әрекет еткенін айтты. Саррис сондай-ақ "Пачиноның көзінен мұңның ағылып шыққанын" атап өтті, Сонниді "Фрейдтік трагедиялық батыр" деп санайды, ал Казале кейіпкерінің "өлім тілегімен" үйлесімде "көптеген эмоционалдық қалдықтар" тудырғанын жазды. Фильмнің "жоғарғы нүктесі" Пачино мен Сарандонның телефон арқылы сөйлесуі деп жарияланды. Саррис диалогта "керемет эмоционалдық батылдыққа қабілетті екі жаралы жан" бар екенін атап өтті және фильмді "көруге болады, бірақ толығымен жұтқан дұрыс емес" және "қылмыскерлерді батырлар етіп көрсету" "толық хаосқа қадам" екенін қорытындылады. Фильм сыншысы Роджер Эберт оны "ерсі, ерекше юмор сезімімен" бағалап, төрт жұлдыздың үш жарыммен бағалады. Гари Арнольд "The Washington Post" газетінде оны "америкалық кино натурализмінің жаңа классикасы" деп атады. "The New Yorker" журналының Пенелопа Гиллиат былай деп жазды: "Фильмнің әзіл-қалжың тоны жарқын, ниет орнына энергия берудің жалпы шоу-бизнес әдетіне түсіп, фильм жалпы алғанда сәтті, өйткені ол ешбір кедергісіз маңызды әзіл-қалжың құндылығына ие". Джин Сискел "Chicago Tribune" газетінде "Иттер күні" фильмін төрт жұлдызбен бағалады және "қорқыныш пен еңкейген күлкіні араластыратын көріністерді" атап өтіп, фильмді "керемет" деп бағалады. Ол Пачино, Казале және Дурнинг фильмді "ақылсыздыққа айналып кетуден" сақтады деп ойлады. Сискел Пачиноның "керемет энергиясын" көрсетуі туралы айтты, бұл оны "сенуге болмайтын нәрсеге сендірді" және Казаленің "жағымсыз, сары бетті үндемеуі" туралы айтты. Лумет пен Аллен фильмнің "керемет, секілдіргілі" қарқыны үшін мақталды. "United Press International" оны "өте жақсы фильм – әдемі күлкілі және терең әсерлі" деп анықтады және Пачиноның актерлік шеберлігін "керемет көрсетілім" деп бағалады. Казале, Дурнинг, Аллен және Бродериктің қосалқы рөлдері "керемет" деп бағаланды, ал Перетц пен Сарандонның орындары ерекшеленді. Джо Балтаке үшін Пачиноның келбеті "жасыл, жоғары кернеулі, шулы күлкілі өнер көрсету" болды. Филадельфияның "Daily News" газетіндегі оның шолуында фильм "супер зарядталған" және "көп деңгейлі" деп аталды, "слэпстик комедия, шиеленіскен драма, каперлік әңгіме, биографиялық материал және кейіпкерлерді зерттеу" сияқты жанрларды қамтыды. Балтаке Казаленің фильмдегі кейіпкерін Ральф Бакшидің "Кунскин" кейіпкеріне теңеді. Ал актерлердің қалғандары туралы ол "барлығы жақсы" деп шешті. Ол Кемпердің операторлық жұмысын "сіз сол жердесіз" деп, Алленнің "нақты монтаждауын" мақтады. "Бостон глобусы" Луметтің "теңіздегі терең психологиялық зерттеу" бағытын "керемет" деп бағалады. Сыншы Кевин Келли Алленнің монтаждауын "керемет" деп бағалады және Пачиноның өнерін "виртуоздық", ал Казеленің "ұялмалы және қайғылы түрде сөзді" деп анықтады. Сондай-ақ, рецензияда "жақсы өнер көрсеткен" қосалқы актерлер рөлі жақсы деп бағаланды. "Күнгі күн" журналы фильмдегі юморды мақтады. Сыншы Лу Седрон оны "табиғи және шынайы" деп санады; ол Пирсонның сценарийі Пачино мен Люметтің жұмысымен бірігіп, драманы "ешқашан ыңғайсыз" етпегенін атап өтті. "Детройт фри пресс" басылымы бұл фильм Пачиноның "мұқтаждыққа, ашық, жомарттыққа және өте әсерлі" өнерін арқау еткенін айтты. "Майами геральд" газеті "Иттер күні" фильмін "көпті қызықтыратын реализм" деп мақтады. Сыншы Джон Хадди көшедегі көріністердің "керемет сахналануын" атап өтті және Люмет "хаоста тәртіп, ақылсыздықтан мән табады" деді. "Атланта конституциясы" Дурнингті "абсолютті нақты" деп мақтады және рецензент актерлердің "тұрақты түрде керемет" екенін айтты. Ол "керемет сценарий мен монтаж" туралы айта келе, фильмді "күлкілі және қайғылы" деп қорытындылады. "Монреаль газеті" фильмде ұсынылған кейіпкерлердің әртүрлілігін атап өтті. Рецензент оның "өндіріс тобының ой-қиялы мен күтіміне арналған ескерткіш" екенін қорытындылады. Пачиноның "ерекше өнері" және Пирсонның "барлығын қамтитын" сценарийі ерекше аталып өтті. "The Guardian" газеті "Иттер күні" фильмінің Люметтің "соңғы уақыттағы ең жақсы фильмі" екенін айтты және Пачиноның актерлік шеберлігін "керемет", ал Казаленің "керемет байқаулы" деп бағалады. "Сидней Морнинг Геральд" оны Люметтің "керемет режиссерлік жұмысы" және "реальдықты бетпе-бет кезіктіретін және көрінетін тағы бір ересек американдық картинасы" деп санады.

Dog Day Afternoon opened on September 20, 1975, at the San Sebastián International Film Festival. The film premiered in New York City on September 21, 1975, and released nationwide in October. It grossed between $50 million (equivalent to $50.0 in 1975 is equivalent to about <calculated amount> in recent years million in ) and $56 million (equivalent to $56.0 in 1975 is equivalent to about <calculated amount> in recent years million in ). The New York Times delivered a favorable review. It called the film a "gaudy street carnival", and Lumet's "most accurate, most flamboyant" depiction of New York. The reviewer remarked the "brilliant characterizations" of the cast: Pacino's display of a "bravura style", Sarandon's performance of "fear, dignity and silliness" and the acting "that one remembers" from the supporting cast. New York Daily News gave Dog Day Afternoon four stars: it described the film as a "gut level human comedy" and called Pacino "stunning", "brilliantly erratic and terribly touching". The publication felt that Pacino portrayed "a rich, volatile character". It favored Durning and Sarandon, and called the female cast "marvelous". The Record welcomed the performances as "very natural". It determined that "all the slickness" was on Pierson's script, and it attributed it to its closeness to the real events portrayed on the film. For The Village Voice, critic Andrew Sarris opined that Pacino acted "assiduously with the whites of his eyes". Sarris also noted that "pain [came] pouring out of Pacino's eyes" as he deemed Sonny a "Freudian tragic hero", and that the combination with Cazale's character's "deadpan death wish" produced "much emotional debris". The piece declared the "high point" of the film to be the phone conversation between Pacino and Sarandon. Sarris pointed that the dialogue featured "two wounded creatures capable of an extraordinary emotional audacity", and concluded that the film was to be "seen, but not swallowed whole" and "making heroes out of felons" was "a short step to utter chaos". Film critic Roger Ebert rated it with three and a half stars out of four, welcoming its "irreverent, quirky sense of humor". Gary Arnold of The Washington Post called it "a triumphant new classic of American movie naturalism". Penelope Gilliatt of The New Yorker wrote, "Though the farcical tone of the movie is blusterous, falling into the common show biz habit of supplying energy in place of intent, the movie succeeds, on the whole, because it has the crucial farcical value of not faltering." Gene Siskel gave Dog Day Afternoon four stars on his review for the Chicago Tribune, and rated the film as "superb", noting the "scenes mixing the fear of violence with insane laughter". He felt that Pacino, Cazale, and Durning kept the film from "degenerating into silliness". Siskel talked about Pacino's display of "so much energy" that made him "believe the unbelievable" and Cazale's "haunting, sallow cheeked silence". Lumet and Allen were praised for the "terrific, roller coaster" pace of the film. United Press International defined it as an "exceptionally fine film—outrageously funny and deeply moving", and welcomed Pacino's acting as a "dazzing display". The supporting roles by Cazale, Durning, Allen and Broderick were deemed "excellent", while Peretz and Sarandon's performances were singled out. For Joe Baltake, Pacino's appearance was a "raw, high voltage, uproariously funny performance". His review on the Philadelphia Daily News continued by calling the film "super charged", and "multi leveled" by "a slapstick comedy, tense drama, caper tale, biographical material and character study". Baltake compared Cazale's appearance on the film to that of a Coonskin character by Ralph Bakshi. In regards to the rest of the cast, he determined "everyone [was] good". He praised Kemper's cinematography as "you are there" and Allen's "razor sharp editing". The Boston Globe praised Lumet's "wonderful" direction of "in depth, psychological probing". Critic Kevin Kelly hailed the editing by Allen as "brilliant", and defined Pacino's performance as "virtuose" and Cazele's as "shyly and sorrowfully eloquent". The review also favored the "fine performances" by the supporting cast. The Evening Sun applauded the humor in the movie. Critic Lou Cedrone felt that it was "natural and true"; he stressed that Pierson's script, combined with the work of Pacino and Lumet, made the drama "never uncomfortable". The Detroit Free Press expressed that the picture relied on Pacino's "tender, forthright, generous and affecting in extreme" performance. The Miami Herald praised Dog Day Afternoon as "a movie of fascinating realism". Critic John Huddy expressed that the street scenes were "magnificently staged", and that Lumet "finds order in chaos, sense in insanity". The Atlanta Constitution applauded Durning as "absolutely real", and the reviewer opined that the cast was "consistently fine". It concluded by mentioning "the excellent script and editing", and defined the film as "funny and poignant". The Montreal Gazette mentioned the variety of characters presented in the film. The reviewer concluded that it was "a monument to the thought and care" by the production team. Pacino's "remarkable performance", and Pierson's "all inclusive" script were noted. The Guardian opined that Dog Day Afternoon presented Lumet's "best film for some considerable time", and deemed Pacino's acting as "brilliant" and Cazale's as "well observed". The Sydney Morning Herald considered it "beautifully directed" by Lumet, and "another mature American picture which faces and mirrors reality".

Сот іс-әрекеттері

Войтовичтің әйелі Кармен, оқиғаға қосқан үлесі үшін Artists Entertainment Complex-тен 50 доллар (1973 жылы 50,0 доллар қазіргі кезде шамамен <есептелген сомаға> тең) алды. Ол құжаттарға Викерге қол қойды, ол компания атынан оның айтуымен жазылған таспаны тіркеді. Фильмдегі оның кейіпкері Энджидің бейнесі оған әсер етті, себебі ол өзін "қорқынышты" деп есептеді. "Ит күнінің ортасы" романында ол "семіз тышқан", "еш нәрсеге жарамайтын әйел" және басқа да қарапайым сөздермен сипатталды. Фильмде Энджи Соннидің алшақтауының себебі ретінде салмағының артуына өкінеді. Войтович та фильмдегі оның бейнесіне ашуланды және сол кездегі әйелін "жақсы қыз" деп сипаттады. Пирсон кейіпкердің "шындыктан алыс" екенін және ол "Люметтің бұл рөлді қалай ойнағанын" немесе Перецтің оны қалай бейнелегенін көтере алмағанын мәлімдеді. Ол фильмді "нағыз оқиға" деп көрсеткен жарнамалық кампанияға наразы болды және оның "Life" мақаласынан қаншалықты ерекшеленетінін атап өтті. Пирсон Америка Жазушылар Гильдиясына шағым түсірді. "Life" мақаласының авторларының бірі Клюге фильм жасаушылар "жанды журналистік оқиғаның беткі жағында қалды" деп сенді және фильмде "ой-толғаныс" немесе "өмірге тереңдей қарау" болмайтын "күшті, жылдам оқиға" бар екенін айтты. Кармен Warner Bros. компаниясына қарсы сотқа жүгінді. Кармен және оның қыздары Кармен мен Доун атынан Войтович жеке өмірге қол сұғып, 12 миллион доллар көлемінде өтемақы талап етті. Нью-Йорк Жоғарғы Сотының апелляциялық бөлімі Warner Bros. пайдасына шешім шығарды, себебі сот фильмде немесе кітапта отбасының немесе қарақшылардың нақты есімдері мен суреттері қолданылмағанын анықтады. Содан кейін Войтович студияны оның оқиғасын пайдалану туралы келісімде көрсетілген табыстың 1% өтеуі үшін сотқа берді; ол адвокат ақысы шегерілгеннен кейін 40 000 доллар алды. Нью-Йорк Жоғарғы Соты Кармен Войтовичке әр апта сайын 100 доллар (1980 жылы 100 доллар қазіргі кезде шамамен <есептелген сомаға> тең) және екі балаға аптасына 50 доллардан беруді бұйырды. Қалған ақша 1972 жылғы қарақшылықтың құрбандарының талаптарын өтеу үшін Нью-Йорк штатының Қылмыс Құрбандарына Өтеу Төлемдері Кеңесіне сақталды.

Wojtowicz's wife, Carmen, received $50 (50.0 in 1973 is equivalent to about <calculated amount> in recent years) from Artists Entertainment Complex for her contribution to the story. She signed the documents to Wicker, who recorded in exchange a tape with her account on behalf of the company. The depiction of her character, Angie, in the film affected her, as she felt she was deemed "repulsive". The novelization of Dog Day Afternoon described her as "a fat cunt", "no good pusbag" and a "guinea broad", among other pejorative terms. In the film, Angie laments her weight gain as the reason for Sonny's distance. Wojtowicz was also angered by her depiction in the film, and defined his then wife as "a sweet kid". Pierson declared that the character was presented "farthest from the truth", and that he could not "stand how [Lumet] casted the role", or how Peretz portrayed her. He further stressed his disappointment at the publicity campaign that presented the film as a "true story", and remarked its differences with the Life article. Pierson presented a complaint to the Writers Guild of America. Kluge, a coauthor of the Life feature, believed the film makers "stayed with the surface of a lively journalistic story" and that the film had a "strong, fast paced story" without "reflection" or "a contemplative view of life". Carmen took legal action against Warner Bros. On behalf of her, and her daughters Carmen and Dawn, Wojtowicz filed a lawsuit alleging invasion of privacy and requesting $12,000,000 in damages. The appellate division of the New York Supreme Court ruled in favor of Warner Bros, as the court determined that the true names or pictures of the family and robbers were not used in the film or the book. Wojtowicz then sued the studio for 1% of the earnings he claimed were included in the deal for the use of his story; he received $40,000 after lawyer's fees were deducted. The New York Supreme Court ordered that $100 (100.0 in 1980 is equivalent to about <calculated amount> in recent years) were to be given weekly to Carmen Wojtowicz, plus $50 weekly for both children. The rest of the money was placed in escrow of the New York State Crime Victims Compensation Board to pay for the claims of the victims of the 1972 robbery.

Мұра

ХХІ ғасырдағы “Көктемнің түскі үзілісі” фильміне жасалған талдаулар оны “авторитарлыққа қарсы фильм” деп сипаттайды, ол “қалыпты жағдайға қарсы шықты”, әсіресе Аттика түрмесіндегі бүлік пен кейіпкердің полицияға деген жеккөруіне баса назар аударылды. Сондай-ақ, сыншылар фильмнің Вьетнам соғысы мен Уотергейт жанжалынан кейінгі оқиғалармен бір уақытта жасалғанын атап өтті. Бұл бисексуалды ер адамды басты кейіпкер ретінде бейнелеген алғашқы фильмдердің бірі болды. 2009 жылы АҚШ Конгресінің кітапханасы “Көктемнің түскі үзілісін” “мәдени, тарихи және эстетикалық тұрғыдан маңызды” деп танып, Ұлттық кино тізіліміне енгізді. 1979 жылдың 11 қарашасында NBC телеарнасының “Sunday Night Big Event” бағдарламасында фильмнің цензураланған және қысқартылған нұсқасы көрсетілді, бұл фильмнің телепремьерасы болды. 1985 жылы фильм VHS форматында шықты. 2006 жылы Warner Home Video “Көктемнің түскі үзілісін” екі дискілік DVD форматында жарыққа шығарды. Фильмнің 40 жылдығына арналған 2015 жылы екі дискілік Blu-ray нұсқасы да қолжетімді болды. Ал AllMovie фильмге бағасы бойынша бес жұлдыз берді. Ол фильмді “1970-ші жылдардың ең көрнекті туындысы” деп атап, фильмдегі “заң, медиа және сексуалдық мәселелерге қатысты қазіргі заманғы шиеленістерге” назар аударды. Кристофер Нулл 2006 жылы фильмнің “1970-ші жылдар басындағы заман рухын керемет бейнелейтінін, осы кезде оптимизм төмендеп, Джон Войтович біздің ойлағаннан да жақсы кейіпкер болғанын” жазды. 2011 жылы Сан-Франциско халықаралық кинофестивалінде фильм Пирсонның қазасына арналған құрмет ретінде көрсетілді. “San Francisco Chronicle” газеті фильмнің шығу уақытын еске алып, сыншы: “Сол кезде керемет фильмдер ешқашан тоқтамайтын сияқты болды, ал 1970-ші жылдары біз көрген шығармашылықтың ерекше лебі ең болмағанда мәңгіге созылатын сияқты көрінді” деген пікір білдірді. “The A.V. Club” фильмді “күнделікті батылдықты мақтайтын ашық әлеуметтік мелодрама” деп сипаттады, ал Кемпердің түсіру өнері “қалың қаланың қуанышы мен құлдырауын көрсете білгені” үшін жоғары бағаланды. IGN жақсы пікір білдіріп, Пачиноның ойынын “керемет” деп бағалады, оның актерлігі “бұрынғы және кейінгі буын актерлерінің көпшілігіне жетпеген нюанстар мен күрделілікке” ие екенін айтты. Сондай-ақ, рецензент Казаленің “барлық уақыттағы ең ұлы кейіпкерлік актерлердің бірі” екенін көрсеткенін атап өтті.

Analysis in the 21st century of Dog Day Afternoon has interpreted it as an "anti authoritarian film" that "defied the establishment," particularly with the emphasis on the Attica Prison riot and the character's resentment toward the police. Commentators also mentioned its contemporaneity with the aftermath of the Vietnam War and the Watergate scandal. It became one of the first motion pictures to portray a bisexual male character as the protagonist. In 2009, Dog Day Afternoon was deemed "culturally, historically, or aesthetically significant" by the Library of Congress, and it was selected for preservation in the National Film Registry. On November 11, 1979, a censored and shortened version was broadcast on NBC's Sunday Night Big Event, which marked the film's television premiere. It was released on VHS in 1985. In 2006, Warner Home Video released Dog Day Afternoon on a double disc DVD. For the film's fortieth anniversary, a two disc blu ray was released in 2015. Meanwhile,

AllMovie gave the movie five stars out of five. The review defined it as "a quintessential 1970s story", and focused on the film's "contemporary tensions over law, media, and sexuality". Christopher Null wrote in 2006 that the film "captures perfectly the zeitgeist of the early 1970s, a time when optimism was scraping rock bottom and John Wojtowicz was as good a hero as we could come up with". During the 2011 San Francisco International Film Festival, the film was included as a tribute to Pierson for his recent death. The San Francisco Chronicle reflected on the time of its release, and the reviewer felt that "it seemed as if the great movies would never stop, when the extraordinary creative burst we'd been seeing in the 1970s looked as though it might go on forever". The A. V. Club called it a "frank social melodrama that's also a celebration of quotidian bravery", while it praised the cinematography by Kemper that "captures the joy as well as the decay of a crowded city". IGN delivered a good review, and considered Pacino's performance to be "spectacular, and achieves a kind of nuance and complexity that few actors from his or any other generation have before or since achieved". Meanwhile, the reviewer considered that the movie displayed the reason Cazale was "one of the great character actors of all time".