Кіріспе
Prizzi's Honor) – 1985 жылы Джон Хьюстонның режиссерлігімен түсірілген американдық қара комедиялық қылмыс фильмі. Фильмде махаббатқа түсіп, бірін-бірін өлтіруге жалданатын екі өте тәжірибелі мафиялық өлтірушінің рөлінде Джек Николсон мен Кэтлин Тернер ойнайды. Сценарийі Ричард Кондонның осы аттас 1982 жылғы романы негізінде жазылған. Фильмнің қосалқы актер құрамында режиссердің қызы және Николсонның сол кездегі әйелі Анжелика Хьюстон, Роберт Лоджия, Джон Рэндольф, CCH Pounder, Лоуренс Тирни және Уильям Хики бар. Стэнли Туччи өзінің кинодебютында шағын рөлде ойнайды. Бұл Джон Хьюстонның өмірінде түсірілген соңғы фильм болды. Prizzi's Honor 1985 жылдың 14 маусымында 20th Century Fox компаниясымен кинотеатрларда көрсетілді. Фильм сыншылардың жоғары бағасын алды, актерлік шеберлігі (әсіресе Хьюстонның өнері) мақтауға ие болды. 16 миллион долларлық бюджетке қарсы 26 миллион доллар табыс әкелді. Фильм 58-ші «Оскар» сыйлықтарына сегіз номинация ие болды (соның ішінде «Үздік фильм», «Үздік режиссер», «Үздік актер» және «Үздік бейімделген сценарий»), ал Хьюстон «Үздік қосымша актриса» номинациясында жеңіске жетті. Сонымен қатар, фильм төрт «Алтын глобус» сыйлығын жеңіп алды, оның ішінде Николсон мен Тернер тиісінше «Музыкалық немесе комедиялық фильмдегі үздік актер» және «Музыкалық немесе комедиялық фильмдегі үздік актриса» сыйлықтарын алды.
Prizzi's Honor is a 1985 American black comedy crime film directed by John Huston, starring Jack Nicholson and Kathleen Turner as two highly skilled mob assassins who, after falling in love, are hired to kill each other. The screenplay co written by Richard Condon is based on his 1982 novel of the same name. The film's supporting cast includes Anjelica Huston (the director's daughter and Nicholson's then girlfriend), Robert Loggia, John Randolph, CCH Pounder, Lawrence Tierney, and William Hickey. Stanley Tucci appears in a minor role in his film debut. It was the last of John Huston's films to be released during his lifetime. Prizzi's Honor was theatrically released on June 14, 1985, by 20th Century Fox. It received critical acclaim, with praise for the performances of its cast (most notably Huston). It grossed $26 million against its $16 million budget. The film received eight nominations at the 58th Academy Awards (including for Best Picture, Best Director, Best Actor, and Best Adapted Screenplay) with Huston winning for Best Supporting Actress. The film also won four Golden Globe Awards, including Best Actor – Motion Picture Musical or Comedy and Best Actress – Motion Picture Comedy or Musical for Nicholson and Turner, respectively.
Сюжет
Чарли Партанна – қарт Дон Коррадо Прицци басқаратын Нью-Йорк мафиясының кәсіби кісі өлтірушісі. Оның бизнесін көбінесе ұлдары Доминик пен Эдуардо, сондай-ақ Чарлидің әкесі, ұзақ жылдар бойы сенімді серігі Анджело басқарады. Бір отбасылық тойда Чарли танымайтын, әдемі, итальяндық емес әйелге бірден ғашық болады. Ол Доминиктың ажырасқан қызы Мейроуз Прицциден осы әйелді таниды ма деп сұрайды, Мейроуз Чарлиға бұрынғы сезімдерін сақтап қалғанын білмейді, өйткені ол бір кезде оның сүйіктісі болған. Мейроуз әкесінің ықыласына ие емес, себебі ол Чарлимен арадағы роман аяқталмас бұрын басқа еркекпен қашып кеткен. Чарли Калифорнияға, Невададағы казиноды тонаған Маркси Хеллерді өлтіру жұмысын орындау үшін барады. Ол Марксидің үйлену тойындағы әйел Ирен Уокердің күйеуі екенін білгенде таңғалады. Ирен Маркси ұрлаған ақшаның бір бөлігін қайтарады, ал Чарли оның казино алаятында қатысқан жоқ деп ойлайды (надандықпен немесе қасақана). Осы кезде олар ғашық болып, ақырында Мексикаға барып үйленеді. Қызғанышпен Мейроуз батысқа жалғыз саяхаттап, Иреннің ұйымды сатып кеткенін анықтауға тырысады. Оның берген мәліметі Мейроузды әкесі мен донының алдында жақсы жағдайға келтіреді. Кейін Чарлидің әкесі Иреннің (өзін салық кеңесшісі деп таныстырған) Чарли сияқты мафия үшін кісі өлтіретін "келісімшартшы" екенін айтады. Доминик жеке бастама көтеріп, Чарлидің жолын кесуді қалайды және оны өлтіру үшін біреуді жалдайды, бірақ ол осы жұмысты Чарлидің әйеліне тапсырғанын білмейді. Анджело ұлының жағында, ал Эдуардо ағасының іс-әрекетінен қатты наразы болып, Доминиктің отбасынан біржола шығарылуына көмектеседі. Ирен мен Чарли отбасының табысын арттыратын ұрлыққа қатысады, бірақ ол полиция капитанының әйеліне оқ атып, ұйымның полициямен арақатынасына қауіп төндіреді. Дон Иреннен Невададағы рұқсатсыз әрекеттері үшін үлкен сома ақша талап етеді, ол оны төлегісі келмейді. Біраз уақыттан соң, дон Чарлиге оның әйелінің "кетуі керек" екенін айтады. Калифорнияда бәрі жақсы болғандай, Чарли үйіне әйеліне оралады, олар екеуі бірден жатын бөлмеде қаруын шығарады. Нәтижесінде Ирен қаза табады, ал Чарли Нью-Йоркке оралып, оны сағынып, Мейроуздың көңілін көтереді.
Өндіріс
Джон Хьюстон өзінің актриса қызымен жұмыс істеумен қатар, "Мальталық соқыр" (1941) фильмінде онымен бірге жұмыс істеген сценарий жетекшісі Мета Карпентер Уайльдты және "Ки Ларго" (1948) фильмінен оның кино редакторы Руди Ферді жалдады. Анжелика Хьюстонға "Приццидің құрметі" фильміндегі рөлі үшін SAG AFTRA шкаласы бойынша 14 000 доллар төленді. Оның агенті фильмнің продюсеріне қоңырау шалып, одан көбірек төлеуді сұрағанда, оған: "Тозаққа кетіңдер! Әрі кетіп, одан да көп ақша сұра беріңдер. Біз тіпті оны фильмге алуды да қаламаймыз" деді. Хьюстон, Джон Хьюстонның қызы ғана емес, сол кезде Джек Николсонның сүйіктісі болған ол, 2014 жылы жарық көрген "Мені бақылап көр" атты естеліктерінде кейін бір өндіріс жұмыскерінің: "Оның әкесі режиссер, жігіті жұлдыз, ал ол талантсыз" дегенін естігенін жазды. Ол өзінің ойнаған рөлі үшін "Ең үздік екінші пландағы әйел рөлі" номинациясы бойынша "Оскар" сыйлығын жеңіп алды. 25 жастағы Стэнли Туччи "Приццидің құрметі" фильмінде мафияның қарапайым қылмыскерінің кішігірім рөлімен кинодағы дебютін жасады.
Сыни жауап
Rotten Tomatoes сайтында «Приццидің ар-намысы» 41 пікірге негізделген 85% мақұлдау рейтингісіне ие, орташа бағасы 7,1/10. Сайттың сыншыларының консенсусы былай деді: «Жан түршігертетін және сарказмға толы «Приццидің ар-намысы» қара комедия жанрында өте жақсы, өйткені режиссер Джон Хьюстон және оның актерлік тобы фарсты өте қалыс қабылдайды». Паулин Каэл былай деп жазды: «Джон Хьюстонның бұл фильмі ерекше батыл және әзілге толы. Ол Бруклин мафиясының мүшелері жасаған қастандықтар мен алаяқтықтарына ләззаттанады, олардың қылықтарынан қуаныш алады. Бұл «Крестный отецтің» «Мунстерлер» тобымен ойналған нұсқасы сияқты. Джек Николсонның Чарли рөліндегі қарапайымдылығы – фильмнің басты белгісі: бұл өте күрделі комедия, онда адамдар өте қиын жағдайларда қарапайым мінез-құлық көрсетеді, және ол күнделікті отбасылық дау-жанжалдың шырынын сақтайды». Роджер Эберт фильмге төрт жұлдыздың үш жарымын берді және былай деп жазды: «Бұл соңғы айлардағы ең ерекше комедия, фильм соншалықты қараңғы, цинизмге толы және күлкілі, мүмкін Джек Николсон мен Кэтлин Тернер ғана махаббат көріністерін түсіргенде беттеріне күлкіні жасыра алған болар».
Қадағалау
1990 жылдың маусым айында Сидни Люметтің Уильям Рихерт жазған сценарий негізінде "Прицци отбасы" романының экранизациясын режиссерлік етуге келіскені жарияланды. Бірақ, бұл фильм ешқашан түсірілмеді.