Әлемдік кітапханалар каталогы: WorldCat туралы мәліметтер
WorldCat
WorldCat – әлемдегі ең ірі кітапхана каталогы. Мыңдаған кітапхана қорынан ақпарат, кітап іздеуге көмектеседі. Тегін қолжетімді! Кітапханалар үшін пайдалы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Халықаралық одақ кітапханасының каталогы
International union library catalog
WorldCat – это көптеген елдердегі ондаған мыңдаған мекемелердің (көбінесе кітапханалардың) жинақтарын тізімдейтін одақ каталогы, бұл мекемелер OCLC әлемдік кооперативінің қазіргі немесе бұрынғы мүшелері болып табылады. Оны OCLC, Inc. басқарады. Көптеген OCLC мүше кітапханалары бірлесіп әлемдегі ең ірі библиографиялық деректер базасы – WorldCat дерекқорын күзетеді. Деректер базасына мүше кітапханалар жинақтарынан өзге де ақпарат көздері кіреді. OCLC WorldCat-ті кітапханаларға тегін қолжетімді етеді, бірақ каталог OCLC-тің басқа да жазылымдық қызметтерінің (мысалы, ресурстарды бөлісу және жинақты басқару) негізі болып табылады. WorldCat кітапханашыларға каталогтау және зерттеу жұмыстары үшін, ал жалпы жұртшылыққа қолданылады. 2021 жылдың желтоқсанына дейін WorldCat-та 483 тілде 540 миллионнан астам библиографиялық жазба бар, ол 3 миллиардтан астам физикалық және цифрлық кітапхана активтерін көрсетеді.
WorldCat is a union catalog that itemizes the collections of tens of thousands of institutions (mostly libraries), in many countries, that are current or past members of the OCLC global cooperative. It is operated by OCLC, Inc. Many of the OCLC member libraries collectively maintain WorldCat's database, the world's largest bibliographic database. The database includes other information sources in addition to member library collections. OCLC makes WorldCat itself available free to libraries, but the catalog is the foundation for other subscription OCLC services (such as resource sharing and collection management). WorldCat is used by librarians for cataloging and research and by the general public. as of December 2021, WorldCat contained over 540 million bibliographic records in 483 languages, representing over 3 billion physical and digital library assets,
Тарих
OCLC 1967 жылы Фред Килгурдың басшылығымен құрылды. Сол жылы OCLC кейіннен WorldCat болып дамыған одақтық каталог технологиясын әзірлеуді бастады; алғашқы каталог жазбалары 1971 жылы қосылды. 2003 жылы OCLC «Open WorldCat» пилоттық бағдарламасын іске қосты, осы арқылы WorldCat-тің ішінен таңдалып алынған қысқартылған жазбаларын серіктес веб-сайттар мен кітап сатушыларға қолжетімді етіп, өз абоненттік кітапханаларының жинақтарына қолжетімділікті арттырды. 2005 жылдың қазан айында OCLC техникалық қызметкерлері WikiD атты вики-жобасын бастады, ол оқырмандарға WorldCat жазбаларына түсініктемелер мен құрылымдалған өріс ақпаратын қосуға мүмкіндік берді. Кейіннен WikiD жобасы тоқтатылды, бірақ WorldCat кейіннен басқа тәсілдермен пайдаланушылар жасаған контентті енгізді. 2006 жылы кез келген адам WorldCat-ті тікелей оның ашық веб-сайтынан – WorldCat.org іздеуге мүмкіндік алды, бұрын ол он жылдан астам уақыт бойы абоненттік кітапханаларға қолжетімді болған FirstSearch интерфейсі арқылы ғана қолжетімді болған еді. WorldCat-тің кеңейтілген іздеу опциялары FirstSearch интерфейсі арқылы қолжетімді болып қала берді. 2017 жылы OCLC-тің WorldCat Search API-сі Википедияның VisualEditor құралының сілтеме жасау бөліміне интеграцияланды, бұл Википедия редакторларына WorldCat дереккөздерін оңай сілтемелеуге мүмкіндік берді. 2017 жылдан бастап OCLC және Интернет-Архив ынтымақтастықта жұмыс істеп, Интернет-Архивтің цифрланған кітаптар туралы жазбаларын WorldCat-те қолжетімді етуде. 2022 жылдың мамыр айында OCLC кітапханалық байланысты деректер үшін жаңа инфрақұрылым – WorldCat Entities жариялады. WorldCat Identities-тің күтімі тоқтатылды және ол WorldCat Entities-тің орнына келгендіктен қызмет тоқтатылады. 2022 жылдың тамызында OCLC «жаңадан жобаланған және қайта ойланған» WorldCat.org веб-сайтын іске қосты, мақсаты – «жинақтарға қолжетімділікті арттыру». Веб-сайт енді JavaScript қолдануды талап етеді, сондықтан ол ескі веб-браузерлерде немесе қауіпсіздік үшін JavaScript өшірілген браузерлерде қолжетімсіз. Жаңартпау сонымен қатар пайдаланушылардың кітап туралы пікірлерін жойып, оларды Amazon еншілес компаниясы GoodReads-тен алынған пікірлермен алмастырды. 2023 жылы Аннаның мұрағаты WorldCat дерекқорының барлық ақпаратын жинап, таратуды бастады, нәтижесінде 2024 жылдың қаңтарында OCLC оларға сот процесін бастады.
OCLC was founded in 1967 under the leadership of Fred Kilgour. That same year, OCLC began to develop the union catalog technology that would later evolve into WorldCat; the first catalog records were added in 1971. In 2003, OCLC began the "Open WorldCat" pilot program, making abbreviated records from a subset of WorldCat available to partner web sites and booksellers, to increase the accessibility of its subscribing member libraries' collections. In October 2005, the OCLC technical staff began a wiki project, WikiD, allowing readers to add commentary and structured field information associated with any WorldCat record. WikiD was later phased out, although WorldCat later incorporated user generated content in other ways. In 2006, it became possible for anyone to search WorldCat directly at its open website WorldCat. org, not only through the subscription FirstSearch interface where it had been available on the web to subscribing libraries for more than a decade before. Options for more sophisticated searches of WorldCat have remained available through the FirstSearch interface. In 2017, OCLC's WorldCat Search API was integrated into the cite tool of Wikipedia's VisualEditor, allowing Wikipedia editors to cite sources from WorldCat easily. Beginning in 2017, OCLC and the Internet Archive have collaborated to make the Internet Archive's records of digitized books available in WorldCat. In May 2022, OCLC announced WorldCat Entities, a new infrastructure for library linked data. Maintenance of WorldCat Identities was suspended and the service will be discontinued as it is being replaced by WorldCat Entities. In August 2022, OCLC launched a "redesigned and reimagined" WorldCat. org website with the stated goal "to offer greater accessibility to the collections". The website now requires the use of JavaScript and is therefore no longer accessible for users of older web browsers or those that have JavaScript disabled for security reasons. The update also removed users' book reviews and replaced them with reviews from Amazon subsidiary GoodReads. In 2023, Anna's Archive scraped and began distributing the whole WorldCat database and was subsequently sued by OCLC in January 2024.
Жүйелік архитектура
OCLC-тің көптеген мүше кітапханаларының жергілікті каталогтары WorldCat деректер базасымен мерзімімен синхрондалады. WorldCat қатысушы мекемелерге белгілі бір таңдаулы заттардың WorldCat-тен олардың жергілікті каталог жазбаларына тікелей сілтемелер қоюға мүмкіндік береді, бұл пайдаланушыға жергілікті каталогқа өтіп, заттың нақты уақыттағы жағдайын жылдам анықтауға (мысалы, алынып қойылған-қоймаған) мүмкіндік береді. Кітапханалардың шағын бөлігінде жергілікті каталогты OCLC, WorldCat Discovery және WorldShare Management Services деп аталатын біріктірілген кітапхана жүйесі арқылы басқарады. Кітапханалардың WorldCat-қа үлестің білдіруі 2001 жылы ұсынылған Connexion компьютерлік бағдарламасы арқылы жүзеге асырылады; оның бұрынғы нұсқасы OCLC Passport 2005 жылғы мамыр айында қолданудан тоқтатылды. Каталогтаушы кітапханашылар сондай-ақ WorldShare Record Manager немесе WorldCat Metadata API-ді ұқсас мақсаттар үшін пайдалана алады.
Local catalogs of many OCLC member libraries are intermittently synchronized with the WorldCat database. WorldCat allows participating institutions to add direct links from WorldCat to their own local catalog entries for particular items, which enables the user to click through to the local catalog to quickly determine an item's real time status (for example, whether or not it is checked out). In a small percentage of libraries, the local catalog is also run by OCLC using an integrated library system called WorldCat Discovery and WorldShare Management Services. Library contributions to WorldCat are made via the Connexion computer program, which was introduced in 2001; its predecessor, OCLC Passport, was phased out in May 2005. Cataloging librarians may also use the WorldShare Record Manager or WorldCat Metadata API for similar purposes.