Кіріспе

Американдық ойын шоуының жүргізушісі (1925–1975)

Иван Лоуренс Блиден (23 маусым 1925 – 6 маусым 1975), кәсіби аты Ларри Блайден, американдық актер, сахналық продюсер және режиссер, сондай-ақ ойын шоуының жүргізушісі болған. Ол 1948 жылы Бродвей сахнасында алғаш рет өнер көрсетіп, Бродвейде және одан тыс көптеген қойылымдарда ойнады. 1972 жылы ол "Форумға бара жатқанда қызық оқиға" қойылымын қайта қоюдағы рөлі үшін "Музыкалық театрдағы үздік актер" номинациясы бойынша "Тони" сыйлығын жеңіп алды, сонымен қатар ол осы қойылымның продюсері де болды. Сол жылы ол "What's My Line?" ойын шоуының жаңадан жаңғыртылған нұсқасын жүргізді. Өлген кезде Блайден "Showoffs" атты жаңа ойын шоуын жүргізуге дайындалып жатқан еді. 1975 жылғы 6 маусымда Мароккода демалыста болғанда болған автокөлік апатынан көз жұмды.

Ерте өмір

Блайден Хьюстон қаласында (Техас штаты) Адольф және Мариан (құрмет аты – Дэвидсон) Блайденнің отбасында дүниеге келді және еврей дінінде тәрбиеленді. Бала кезінде ол Уортон бастауыш мектебінде және Сидни Ланьер орта мектебінде оқыды. Ламар орта мектебін бітіргеннен кейін Блайден екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Теңіз корпусына қатысуға дейін бір жыл бойы Оңтүстік-Батыс Луизиана институтында оқыды. 1946 жылы әскери қызметтен босатылғаннан кейін ол Хьюстон университетіне түсті. Оқу кезінде Блайден KPRC радиосында диктор болып жұмыс істеді және Аллей театрында, Хьюстонның кішкентай театрында өнер көрсетті. 1948 жылы өнер бакалаврын алғаннан кейін Блайден актерлік мансабын дамыту үшін Нью-Йоркке көшті. «The Importance of Being Earnest» қойылымында ойнап жүргенде, режиссер Джошуа Логан оны байқап, «Мистер Робертс» бродвейлік қойылымындағы шағын рөлге шақырды. Кейін ол «Ensign Pulver» рөліне ие болды және 1951 жылға дейін қойылымда қалып қойды. Шоуды сол кездегі әйелі Кэрол Хейни хореографиялықпен безендірді. Сол жылы ол «You Can't Take It with You» қойылымы бойынша 58-ші ЭКСПО көрмесіне (Брюссельдегі әлемдік көрме) қатысты. 1967 жылдың ақпан айында Блайден Бродвейдегі «Су ағып тұрғанда естімеймін» қойылымында Мартин Балсамның орнын басты. Блайденнің екінші режиссерлік жұмысы «Әне сүйікті» пьесасы болды, онда ол өзі де ойнады. Қойылымда Айлин Хеккарт және Валери Френч те өнер көрсетті, ал пьеса 1969 жылдың 1 ақпанында Бут театрында тұңғыш рет көрсетілді. 1972 жылдың наурыз айында ол Фил Сильверстің қатысуымен қойылған «Форумға бара жатқанда қызық оқиға болды» пьесасының қайта жандануында «Гистериум» рөлін сомдады, сонымен қатар қойылымды өндірді. Ол осы рөлі үшін «Музыкалық сахнадағы үздік актер» номинациясы бойынша «Тони» сыйлығын жеңіп алды. Блайденнің соңғы сахналық рөлі Алан Айкборнның «Абсурдты тұлға» комедиясындағы «Сидни» рөлі болды, ол үшін «Драмалық үстел» сыйлығына «Үздік актер» және «Тони» сыйлығына «Үздік актер» номинацияларына ие болды. Ол 250 қойылымға қатысты. Өмірі барысында Блайден үш көркем фильмде ойнады. Ол 1957 жылы Дон Мюррейдің қатысуымен түсірілген «Бакалаврлар кешінде» фильміндегі қосалқы рөлмен кинодағы дебютін жасады. Сондай-ақ ол «Kiss Them for Me» (1957) және «On a Clear Day You Can See Forever» (1970) фильмдерінде де қосалқы рөлдерді ойнады. «Джо мен Мейбл» жобасы тоқтатылғаннан кейін Блайден сахналық жұмысына оралды («Мен сені кіммен көрдім?» және «Гүл барабан әндері» пьесаларындағы рөлдерді сомдады). 1960 жылдардың басында Блайден теледидарға қайта оралды, «Твайлайт-зона» сериалының екі эпизодында қонақ рөлдерін ойнады: 1960 жылдың сәуірінде «Кіруге жақсы орын» және 1962 жылдың ақпанында «Рэнс МакГрюмен шайқас». Соңғысында ол атау кейіпкерінің рөлін ойнады. 1963 жылы Блайден екінші ситкомға, NBC-нің «Гарридің қыздарына» түсуге шақырылды. MGM Television өндірген сериал Роберт Шервудтың «Идиоттың қуанышы» пьесасының бейімделуі болды, онда Блайден Гарри рөлін ойнады – вадевилль стиліндегі әртіс, үнемі қиындыққа ұшырап, ғашық бола беретін кейіпкер. Сериал эфирге шығар алдында көп талқыланды, өйткені ол Еуропадағы нақты орындарда түсірілді (ішкі түсірілімдер Франциядағы Викторина студиясында, ал сыртқы түсірілімдер Римде, Парижде және басқа да еуропалық қалаларда жүзеге асырылды). Бірақ дебютінен кейін «Гарридің қыздары» жақсы қабылдамады және бір маусымнан кейін тоқтатылды. 1969 жылы ол «You're Putting Me On» және «The Movie Game» бағдарламаларын жүргізді. Сондай-ақ ол Гудсон Тодманның CBS күндізгі ойын шоуы «Match Game '74» бағдарламасында қонақ ретінде қатысты. 1972 жылы Блайден «What's My Line?» ойын шоуының қайта жаңғыруын жүргізушілік міндетін өз мойнына алды. Блайден шоудың жүргізушісі болып, Гудсон Тодман өндірісті 1974 жылдың 12 желтоқсанында тоқтатқанға дейін қызмет етті. Өмірінің соңғы күндері Блайден бірнеше маңызды жобаға қатысты. Ол 1975 жылдың 20 сәуірінде ABC телеарнасында көрсетілген 29-шы «Тони» сыйлығының теледидарлық көрсетілімін бірге жүргізді. 2 мамырда Блайден Генри Фондамен бірге «Ensign Pulver» рөлін қайтадан сомдады. Бұл оқиға режиссер Джошуа Логанға арналған гала-кеште Бродвейдің «Император» театрында өтті (жазылып, кейін жеке таратқан LP альбомында жарияланды). Сондай-ақ ол CBS телеарнасының «Бікі жүз жылдық минут» бағдарламасының бір бөлігін баяндады, ол 30 мамыр күні кешкі эфирде көрсетілді.

Жеке өмір

Блайден 1955 жылғы 17 сәуірде Лас-Вегаста актриса және биші Кэрол Хейниге үйленді. Олардың екі баласы болды: Джошуа және Эллен Рейчел. Блайден мен Хейни 1962 жылы ажырасты. Кейін үйді туроператор Марио Перилло сатып алды, ол 2004 жылы өртеніп кетті.

Өмірдің кейінгі кезеңдері

Блайденнің "Менің сөзім не?" ойын-шоуының продюсері Блайденнің кейінгі өмірі туралы бір ой айтты: "Көптеген артистер сияқты, Ларри мансабында ең қалаған нәрсесіне ешқашан қол жеткізе алмады. Ол ойын-шоуларын жүргізуге аса риза болмады. Ол бұл жұмысты жақсы атқарды. Менің ойымша, оған ұнады, бірақ ол іздеген шығармашылық қиындық емес еді. Сахнада аптасына сегіз рет қайталап ойнау оны жалықтырды. "Абсурд Персон Сингуляр" пьесасындағы Сидни рөлін керемет әзілмен орындағанымен, ол жұлдызды актерлердің бір-бірімен ұрысуын жек көреді. Ларри фильмде ойнағысы келді, бірақ ешкім оны шақырмады. Мәселе мынада, орта бойлы, орташа келбетті, 50 жастағы Ларри Блайденге арналған өте аз рөлдер болды. Оның сыйлайтыны көп еді". 1975 жылдың 6 мамырында Блайден "Абсурд Персон Сингуляр" қойылымын тастап, "Шоуффс" атты жаңа ойын-шоуын жүргізуге келісім шарт жасады, бұл "шарада" ойынының теледидарлық нұсқасы еді. Жоба "Ларридің уақытты босқа жұмсаудан қорқуы және Марк Гудсонның шығармашылық процесте уақытқа қарамауы" себепті қиындықпен басталды. 1975 жылдың 24 мамырында, пилоттық эпизод түсірілген күні, Блайден студияның кешігуі салдарынан қызының дипломдық спектаклін қалып қойғанына ашуланды, бірақ ол кәсібилігін сақтап, пилоттық бағдарламаны жүргізді.

Өлім

Өнімді түсіруге кіріспес бұрын, Блайденге екі апталық қанағат беріліп, ол Марокконың Марракеш қаласына ұшуға шешім қабылдады. Блайденнің денесі 13 маусымда АҚШ-қа қайтарылды. 20 маусымда оны еске алу шарасы өткізілді, одан кейін Хьюстон қаласындағы Forest Park Lawndale зиратына жерленді.