Кіріспе

Бұрынғы британдық бөлшек сауда, өндіріс және қаржы конгломераты.

Тарих

Universal Stores компаниясы 1900 жылы Англияның Манчестер қаласында Абрахам, Джордж және Джек Роуз ағайындар құрған пошта арқылы тапсырыс қабылдау бизнесі ретінде іргелі қаланды. Бизнесті басқару үшін Universal Stores (Manchester) Ltd жеке компаниясы құрылып, 1917 жылы тіркелді. 1931 жылы Манчестерде өткен сауда жәрмеңкесінде директор Джордж Роузды әсерлі қалдырған Айзек Вольфсон тауар бақылаушысы ретінде компанияға шақырылды, ал ол акция опцияларының орнына жалақы алмады. Компания акцияларын биржаға шығару аса сәтті болмады, ал Лондонға дұрыс емес көшу акция бағасын төмендетті. 1933 жылы компания 55 000 фунт стерлинг шығынға ұшырады, бірақ Вольфсонның реорганизациясы 1934 жылы 330 000 фунт стерлинг пайдаға айналдырды, немесе ғимаратты сату және оны қайта жалға алу арқылы. Great Universal Stores компаниясында жинаған байлығы арқасында ол 1955 жылы Вольфсон қорына негіз салды. 1983 жылға қарай компания өз қызметтерінің ауқымын едәуір кеңейтті. Каталог бойынша пошта арқылы тапсырыс қабылдау компанияның басты бизнесі болды, бірақ компания дүкендер арқылы бөлшек саудамен, киім-кешек және тұрмыстық тауарлар өндірісімен, қаржылық қызметтермен, жылжымайтын мүлікке инвестициялаумен және туризммен де айналысты. 1997 жылға дейін GUS 48 жыл қатарынан табыс өсімін көрсетті. Компания 1960 жылдары бәсекелес Bollin House компаниясын сатып алып, пошта арқылы тапсырыс беру бизнесін кеңейтті. Бұл топ негізінен қағаз массасы және кілем өндірісімен айналысатын компаниялар тобы және John Noble деген атпен сауда жасайтын пошта арқылы тапсырыс беру бөлімшесі болды. 1976 жылы S & U Stores Ltd компаниясының бөлшек сауда бизнесі, 120 дүкен желісін басқаратын холдингтік компания, каталогтар, Greenbank және Meridien сатып алынды. 1977 жылы Henry Wigfall & Son Ltd компаниясының All Yours, Wigfalls at Home және Choice Mail Order каталогтары сатып алынды. Бұл пошта арқылы тапсырыс беру бизнестерінің барлығы GUS еншілес компаниясы British Mail Order Corporation Ltd (BMOC) құрамына енді және GUS бұрын-ақ 36% акциясын сатып алған Kay & Company Ltd компаниясынан бөлек басқарылды. Empire компаниясының үштен екі бөлігі голландиялық Vendex компаниясына сатылды, GUS 12% үлесін сақтап қалды. 1997 жылы Arcadia Group компаниясының каталогтар бизнесінің көп бөлігі, оның ішінде Innovations және McCord каталогтары сатып алынып, Ұлыбританиядағы операциялар кеңейтілді.

Еуропалық пошта арқылы сатып алу каталогтарының өсуі

1960 жылдардан бастап ГУС континенталдық Еуропадағы өзінің ықпалын кеңейтті. Бұл Голландиядағы Wehkamp пошта арқылы тапсырыс беру бизнесін сатып алудан басталды. 1966 жылы сатып алынған шведтік Hallens I. Barrasford каталогы және 1968 жылы австриялық Universal Versand пошта арқылы тапсырыс беру компаниясы осыны одан әрі дамытты. Соңғы сатып алу 1982 жылы Швейцариядағы Verdia болды. Wehkamp каталогын бас компаниясы GUS Holland BV 1970 жылы кіші голландтық бәсекелес Bertels компаниясын сатып алып, Бельгия және Германия нарықтарына еніп, гүлдің түйірлерінен жиһазға дейін барлық тауарды сататын жеке каталогтар ұсынып, Голландиядағы пошта арқылы тапсырыс нарығының үштен бірін иеленді. 1997 жылы ГУС Halens каталогын Финляндия нарығына енгізді.

Жиһаз бизнесінің өсуі

1934 жылы Great Universal Midland және Hackney желілерін сатып алып, жиһаз бизнесін дамытуға кірісті. 1948 жылы Smart Brothers жиһаз тізбегі тағы 1 миллион фунт стерлингке қосылды. 1955 жылы GUS жиһаз фабрикалары Ұлыбритания үкіметінің жарнамалық келісімшарттарға қатысты шектеулеріне тап болды, нәтижесінде Еуропаның ірі жиһаз фабрикаларының бірі – Tyne Furniture Works тапсырыстардың азаюына байланысты уақытша жұмысты тоқтатты. 1957 жылы GUS жиһаз өнімдерінде қолданылатын лактардың салдарынан туындаған гүлдену құбылысын зерттеу үшін Furniture Development Council-ге қаражат бөлді. 1968 жылы GUS Times Willerby жиһаз және ерлер киімдерінің біріктірілген тобын сатып алып, жиһаз саудасының портфеліне The Times Furnishing Company-ні қосты. 1985 жылы GUS The Times Furnishing Group және Cavendish Woodhouse аясында біріктірілген қалған жиһаз бизнесін Times брендімен біріктірді. 375 дүкеннен тұратын бизнес 1986 жылы Харрис Куинсвейге 20% үлесіне айырбасталып сатылды, ал Харрис Куинсвей басқаруды өз қолына алып, оны Hills & Steele деп атады. Бизнес зиян келтіріп, GUS 1939 жылы басқаруды қайта қолға алды, бірақ 1944 жылы British Home Stores-ке сатты. Алайда GUS бұл нарықтан шыққан жоқ және жаңа сатып алуларға кірісті. Алғашқы сатып алынған дүкен – Кардиффтегі Leslie Stores және оның еншілес компаниялары, сондай-ақ Southsea-дағы John Dyer, 1940 жылы Newport-тан London House сатып алынды. Екінші дүниежүзілік соғыс өсуді уақытша баяулатты, бірақ соғыс аяқталғаннан кейін 1949 жылы Линкольн, Линкольншир және Висбехтегі Bainbridges сатып алынды, GUS еншілес компаниясы Kays Киддерминстердегі Attwoods дүкенін сатып алды, ал 1954 жылы Hull-дегі Bladons және Jones & Higgins Peckham дүкендері иеленді. Компания 1955 жылы Дублиндегі Pim Brothers және Эдинбургтегі Darling & Co., 1955 жылы Суонсидегі Ben Evans, 1958 жылы Лондондағы Houndsditch қоймасы, Houndsditch және 1964 жылы Байкердегі Beavans дүкендерін қосты. Осы кезеңде сатып алынған басқа дүкендердің ішінде Барнслидегі Butterfield and Massies, Мейденхедтегі Webbers, Лондондағы Wickhams және Pyne Brothers бар. Гламоргандағы Rees Howell, J Robb & Co 1973 жылы жабылды, ал 1967 жылы Pim Brothers жабылып, екеуі де GUS Property компаниясымен қайта жаңартылғанға дейін жалға берілді. 1986 жылы Houndsditch жабылып, GUS Property компаниясы оны 133 Houndsditch кеңселік үйіне айналдырды. Гаррет & Co 1972 жылы жабылып, оның орнына Times Furnishing дүкені ашылды, ал Bainbridges және Butterfield and Massies сияқты дүкендер Thoms дисконтты дүкендеріне және Home Charm дүкендеріне айналдырылды. 1980 жылдарға қарай бизнесте 175 дүкен болды, бірақ Харрис Таймс Мүбліні сатып алған келісімнің бір бөлігі ретінде акциялар алмасу арқылы Харрис Куинсвейге сатылды. Ол сонымен қатар Doncaster қаласында 40 Carline супермаркетін және Hodgson & Hepworth жоғары сапалы азық-түлік дүкендерін басқарды. Бұл бизнес 1968 жылдың қараша айында Fine Fare азық-түлік бизнесіне сатылды.

Киім саудасы

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Вольфсон GUS компаниясын киім сату саласына кеңейтті. Ол 1946 жылы Реджент-стриттің Jays сауда желісін, 1947 жылы әйелдер киімдерін сататын Wilsons Ashley Russell және Paige дүкендерін сатып алды. 1968 жылы жиһаз және ерлер киімдерін тігумен айналысатын Times Willerby компаниясын сатып алу кезінде, Willerby тігін дүкендері GUS портфеліне қосылды. 1986 жылы 246 Paige дүкені Combined English Stores бөлшек сауда тобына сатылды.

Аяқ киіммен айналысатын бөлшек саудагерлер

Киім саудасынан басқа, Исаак Вольфсон GUS-тің бөлшек сауда портфелін аяқ киім саласына кеңейтті. Алғашқы сатып алу 1956 жылы жасалды, ол Flateau Group компаниясын сатып алумен аяқталды, оның құрамында Henry Playfair, Metropole Shoes және Metropolitan Boot Co. еншілес компаниялары болды. 1957 жылы өндіруші және саудагер Greenlees & Sons компаниясының сатып алынуымен бұл тізімге қосылды, оның еншілес компаниялары да бар еді. Бизнес бірлесіп Greenlees Lennards Ltd. деп аталған жаңа компанияға біріктірілді. Біріккен компания 1988 жылы Charterhall компаниясына сатылды.

Электр бөлшектерін сатушылар

Great Universal Stores 1948 жылы Boyds радио және теледидар сататын және жалға беретін компаниясын сатып алып, High Street электр тауарларын сату нарығына енді. 1975 жылы J & F Stone брендінің 100 дүкені Thorn Electrical Industries компаниясына сатылды, ол оларды өзінің Rumbelows желісімен біріктірді, ал Boyds 1974 жылы Electronics Rental Group компаниясына сатылды.

Басқа бөлшек сауда және өңдеу өсімі

GUS 1950 жылдары киім, төсек-орын, жиһаз матасы, тоқыма және қыш ыдыстар сияқты өнімдерді қамтитын өндіріс бизнесін дамытты. 1980 жылдары Леонард Вольфсон компанияның көптеген бөлшек сауда және өндіріс бизнесін сатып, пошта арқылы тапсырыс, Burberry, қаржы және жылжымайтын мүлік салаларына шоғырланды. 1995 жылы Marks and Spencers және GUS бірігу мүмкіндігін қарастырды, бірақ M&S директорлар кеңесі бұл мәселені тоқтатты. 1997 жылы Great Universal Stores Азия дағдарысынан зардап шеккен компанияны жақсарту міндетімен Роза Мари Бравоны Burberry-дің жаңа бас директоры етіп тағайындады. Компания 1998 жылы Argos-ты және сол кездегі Ұлыбританияның екінші ірі онлайн-саудагері Jungle.com-ды 2000 жылы 37 миллион фунт стерлингке сатып алды. 2001 жылы компания өз атын GUS plc деп өзгертті және Лондон қор биржасында GUS идентификаторын пайдаланды. 2002 жылдың қараша айында GUS plc, 900 миллион фунтқа Homebase-ты сатып алды, ол Argos Retail Group құрамына енді. Алдыңғы айда GUS, Jungle.com бизнесі де ARG бөлімшесіне біріктірілетінін және Argos-тың Милтон-Кейнс штаб-пәтерінен басқарылатынын хабарлады. Жыл басынан бастап Home Shopping бөлімі Zymolysis компаниясының Rob Wherrett басқаруындағы кеңесшілердің көмегімен табысты қайта құру стратегиясын іске қосты.

Оңтүстік Африка операциялары

1947 жылы Айзек Вольфсон инвестициялар туралы мәлімет алу миссиясымен Оңтүстік Африкаға сапар шегіп, жаңадан акциялары көпшілікке ұсынылған жиһаз сататын Льюис дүкендерінің акцияларын сатып алды. Льюис дүкендері 8 дүкенді иеленді. Льюис дүкендерінің акциялық үлесі бизнеске толық иелік етуге жетті, содан кейін Workwear, Sweet our, Lydbrook және Durban Bag Company сияқты өндіріс кәсіпорындарына қосымша инвестициялар жасалды. 1956 жылға қарай Льюис дүкендерінің саны 45-ке жетті. 1964 жылға қарай бөлшек сауда бизнесі 120 дүкенге дейін өсті. 1972 жылы Universal Stores Оңтүстік Африкадағы бәсекелес Edgars компаниясына сатылды, ал Edgars-тан 50 жиһаз дүкені сатып алынып, Dan Hands деп аталды, сондай-ақ бизнес Ботсвана, Намибия және Свазиленд елдерінде дүкендер ашты. Апартеид жылдарында ГУС компаниясы инвестицияларына қатысты, оның ішінде Вольфсон қорының грантымен құрылған Оксфордтың Вольфсон колледжінен де қысым көрді. 2003 жылы Оңтүстік Африка бизнесінің негізгі емес бизнес саласын сату аясында Йоханнесбург нарығында жартылай акцияға шығарылатыны жарияланды.

Америка жоспарлары

1949 жылы GUS британдық тауарлардың сатылымын арттыру үшін АҚШ-та инвестициялау мақсатында, долларлық қаражатын 750 000 фунт стерлингке дейін ұлғайту туралы Ұлыбритания үкіметіне өтініш жасады. 1954 жылы GUS АҚШ-тың пошта арқылы тапсырыс қабылдау және универмагтар тобы – Montgomery Ward компаниясын сатып алуға тырысты, оған 100 миллион доллар инвестиция салу жоспарланған, алайда Montgomery Ward директорлар кеңесі бұл ұсынысты қабылдамады. 1964 жылдың желтоқсанында Исаак Вольфсон АҚШ-та бөлшек сауда және өндіріс салаларын кеңейтуді жоспарлап отырғанын хабарлады, бірақ ешқандай сатып алу жүзеге аспады. GUS 1964 жылы екі американдық серіктеспен бірлесіп жылжымайтын мүлікті дамыту үшін Great Universal Stores Development Company Inc. компаниясын құрды, ал 1968 жылы өзінің өндіріс кәсіпорындары үшін коммерциялық жиһазды жеткізуші ретінде BRAMBEC деген жаңа еншілес компанияны құрды, бұл компания Holiday Inn компаниясымен серіктестікте жұмыс істеді.

Саяхат және демалыс бизнесі

1956 жылы GUS Гарри Розенталь, Джо және Гарри Шуман құрған Еуропаның ең ірі автобус тур компаниясы Global Tours-ты сатып алды. Сол жылы Overland Tours та қосылды. Great Universal British Caledonian Airways компаниясының ірі акционері болды, ал Global компаниясы уақыттық жалдау шарты арқылы мықты серіктестік орнатты. 1977 жылға қарай Global компаниясы Британ аралдарындағы 10 әуежайдан арзан турларды ұсынып, сапарға шығарды. Дегенмен, компания төрағасы Лорд Манкрофт болғандықтан және Израильмен байланыстары болғандықтан араб елдері тарапынан қара тізімге енді. 1985 жылы Леонард Вулфсонның активтерді сату жоспарының аясында Global, Overland және Golden Circle брендтері бәсекелес Intasun тур компаниясына сатылды.

GUS мүлкі

GUS Property бөлімдері қазіргі заманғы кеңсе ғимараттарын салумен айналысатын инвестициялық компания ретінде бастады, оның ішінде Манчестердегі Дейл көшесі, Чатворт Хаус және Джеральд Ронсонмен серіктестікте. Компания сонымен қатар бөлшек саудаға да инвестиция жасады, 1985 жылы Сент-Николас орталығын салу, сондай-ақ Белфасттағы бұрынғы Робб универмагын Доннегалл Аркадасына қайта жаңарту сияқты жобаларды жүзеге асырды. 1980 жылдары GUS өзінің жеке бөлшек сауда бизнесін сата бастады, бірақ меншік құқығы мен жалға алу құқығын сақтап, компанияны GUS Property Management деп өзгертті. Компания 1993 жылы Арлингтон Ритейлден Глазгодағы The Forge сауда орталығын 35 миллион фунт стерлингке, ал 1996 жылы Белфастағы Connswater сауда орталығын 23,2 миллион фунт стерлингке сатып алып, жылжымайтын мүліктерге инвестиция салуын жалғастырды. 1997 жылы GUS Property Management компаниясының иелігіндегі 900 миллион фунт стерлингтік жылжымайтын мүлік портфелін басқару үшін British Land компаниясымен бірлескен кәсіпорын құрды. BL Universal деп аталған бұл кәсіпорында British Land бірлескен кәсіпорнының жартысына 230 миллион фунт стерлинг төледі. Жаңа кәсіпорын 894 жылжымайтын мүлікті сатты немесе басқаларға берді, ал түскен қаражатты жаңа мүліктерге, мысалы, сауда орталықтарына қайта инвестициялады немесе акционерлерге қайтарды. 2003 жылы British Land компаниясы GUS-тен қалған 50% үлесін 120 миллион фунт стерлингке сатып алды және GUS-тің BL Universal-ге берген 43 миллион фунт стерлингтік қарызын өтеді.

Қаржылық қызмет

GUS 1957 жылы Алыс Шығыста орналасқан британдық тауарлық дүкендер желісі Whiteaway, Laidlaw & Co компаниясын сатып алды. 1997 жылы General Guarantee автокөліктерді жалдаумен айналысатын Highway Vehicle Management компаниясын сатып алды. Қаржылық бизнес Дэвид Вольфсон мен Виктор Барнетттің басшылығымен компанияны қайта бағыттау барысында сатылды. Highway Vehicle Management компаниясы 2000 жылы Abbey National компаниясының бөлімшесі болып табылатын First National компаниясына шамамен 170 миллион фунт стерлингке сатылды. Ал The Whiteaway Laidlaw Bank Home Retail Group компаниясына берілді және 2007 жылы Манчестер құрылыс қоғамына сатылды.

Кредиттік агенттік және тікелей маркетинг қызметі

1970 жылдары GUS компаниясының Midland Household дүкендері бөлімшесі өз жиһаз дүкендерінде берілген несие бойынша нашар қарыздан сақтануға көмектесетін несиелік анықтама жүйесін жасады. Бұл жүйе өте табысты болғандықтан, ол GUS тобының басқа бөлімдеріне ұсынылып, тікелей маркетинг, несиелік басқару және дүкен карталары саласына дейін дамыды. 1980 жылы GUS IBM-нен көмек сұрады, ал IBM оларға өнімдерін басқаларға сатуды ұсынды. Осылайша, бұл бөлім Commercial Credit (Nottingham) (CCN) деп аталатын жеке ұйымға айналып, өнімдерін GUS тобынан тыс ұйымдарға сата бастады. 1984 жылы GUS Манчестер Guardian Society for the Protection of Trade компаниясын сатып алды. 1986 жылы CCN АҚШ-тың MDS (Management Decision Systems) компаниясын сатып алды, ол несиелік рейтинг моделін жасаумен айналысатын мамандандырылған компания болатын. 1996 жылдың қараша айында TRW өздерінің несиелік агенттік бөлімшесі TRW Information Systems and Services Inc., Experian деген атпен, Bain Capital және Thomas H. Lee Partners компанияларына сатты. Бір ай өткен соң, екі компания Experian-ды Great Universal Stores компаниясына сатты. GUS бұл бизнесті CCN-мен біріктіріп, Experian деп атады. 1997 жылы GUS АҚШ-тың тікелей маркетинг компаниясы Direct Marketing Technology-ді 246 миллион долларға сатып алды.

2000 жылдардағы бөліну және бөліну

Компания 2001 жылдың сәуір айында Universal Versand бизнесін Otto тобына 23 миллион фунт стерлингке сату арқылы бизнесін бөліп сатуды бастады. Оның премиум бренді The Scotch House сатылымға қойылды, бірақ сатып алушы табылмай, 2001 жылы бизнес жабылып, Knightsbridge дүкені Burberry-ге берілді. Компания жаңа нарықтарға кеңейді, бұл үшін 35 миллион фунт стерлингке веб-дизайн, хостинг және электрондық коммерция саласында кеңес беретін Reality Group компаниясын сатып алып, оны GUS Transport бизнесімен – White Arrow деп белгілі болғанмен – біріктірді. Біріктірілген бизнес Reality деп аталды. Кейін, 2001 жылы, банкроттық жағдайдан құтқарылған Британияның төртінші ірі интернет-провайдері Breathe.com Affinity Internet Holdings компаниясына үш айдан кейін пайдамен сатылды. 2004 жылы компания Ұлыбритания мен Скандинавиядағы дәстүрлі үйге жеткізілетін тауарлар (каталогтар) бөлімін, сондай-ақ White Arrow бизнесін қамтитын Reality бизнесін Барклей егіздеріне 590 миллион фунт стерлингке сатты. Олар кейіннен бұл бизнеске Littlewoods пошта арқылы тапсырыс беру операцияларын біріктірді. Бұл компания атын алған әйгілі Great Universal Stores каталогын қамтыды және GUS-тің бастапқы бизнес салаларынан толықтай шығуын аяқтады. Сонымен бірге, Barclays компаниясы Argos-тың негізгі бәсекелесі Littlewoods Index каталогтар дүкендерінің желісін жабуды жариялады, оның шамамен 35 дүкені Argos-қа сатылды. Барнетт басқарған қайта ұйымдастырудан кейін 2005 жылдың мамырында GUS өзінің Burberry-дегі үлесін акцияларын өз акционерлеріне тарату арқылы сататынын хабарлады. Қазан айында Wehkamp бизнесі 390 миллион еуроға швед инвестициялық компаниясы Industri Kapital-ге сатылды, бұл компанияның пошта арқылы тапсырыс беру бизнесінің соңғы қалдықтарын сату болды. Burberry-нің бөлінуі 2005 жылдың желтоқсан айында аяқталды. Nielsen NetRatings мәліметтері бойынша, GUS plc АҚШ-тағы ең көп шығын жұмсаған онлайн жарнама беруші болып саналады, 2006 жылы 659 миллион АҚШ долларынан астам қаражат жұмсады. Екінші орындағы Vonage онлайн жарнама берушісінің сатылымы 294 миллион АҚШ долларынан асты. Бірігуден кейін GUS plc Experian plc-нің толық иелігіндегі еншілес компаниясына айналып, Experian Finance plc деп аталды.

Мүлікті басқару және дамыту

Great Universal Stores Development Company Inc. (Ұлы универсал дүкендер даму компаниясы)