Кіріспе

Британдық сауда компаниясы: Сағаттар, әшекей бұйымдар, сыйлық тауарлары, косметика, үй шаруашылығы тауарлары, жиһаз, төсек, аудиовизуалды техника, компьютерлік техника, фотосурет техникасы, азық-түлік, тікелей қызметтер, қаржылық қызметтер. Кірісі = £10.84 миллиард (2022 жылғы қаржылық жыл) Операциялық табысы = £118.3 миллион (2022 жылғы қаржылық жыл) (JLP) – Джон Льюис және Партнерлер универмагтарын, Waitrose & Partners супермаркеттерін, оның банк және қаржылық қызметтерін, сондай-ақ басқа да бөлшек саудаға қатысты қызметтерді басқаратын британдық компания. Бұл акционерлік қоғам барлық қызметкерлері атынан – «серіктестер» деп аталады – және қызметкерлерге пайданың бөлігіне ұқсас бонус төленеді. 2020 жылғы мәліметтер бойынша Джон Льюис шамамен 80 800 серіктеске/қызметкерге ие. JLP Group 2016 жылы The Sunday Times Top Track 100 тізімінде сату көлемі бойынша Ұлыбританиядағы ең ірі саудаланбайтын үшінші компания болып тіркелді. Бұл желінің имиджі жоғары деңгейде, ал клиенттері көбінесе әулетті тұтынушылар болып табылады. 2004 жылдан 2010 жылға дейін Халықаралық универмагтар қауымдастығының мүшесі болды. Бұл серіктестік сонымен қатар Ocado интернет-супермаркетін Waitrose өнімдерімен және John Lewis өнімдері емес тауарларымен, мысалы жиһазбен қамтамасыз етті. Бұл келісім 2020 жылдың қыркүйегінде аяқталды, содан кейін Marks & Spencer Ocado компаниясымен 750 миллион фунт стерлингтік жаңа келісімшартқа қол қойды.

1860 жылдар

Джон Льюис 1864 жылы Лондонның Оксфорд көшесіндегі 132-үйінде мата сататын дүкен ашты. 1836 жылы Сомерсет графтығындағы Шептон-Мэллет қаласында дүниеге келген ол, 14 жасында Уэллс қаласындағы зығыр мата сатушының шәкірті болды. 1856 жылы Лондонға келген ол, Оксфорд көшесіндегі мата сатушы Питер Робинсонның сатушысы болып жұмыс істеді, кейін жібекке тапсырыс беруші болып көтерілді. 1864 жылы Робинсонның серіктестікке шақыруын қабылдамады және Оксфорд көшесінің солтүстік жағында, қазір оның атымен аталатын универмаг орналасқан жердің бір бөлігінде жеке үй-жай жалға алды. Ол онда жібек, жүн мата және тігін-тоқыма бұйымдары сатты. Оның сауда философиясы – жақсы сапалы тауарды сатып алып, оны шамалы қымбаттатумен сату еді. Ол көптеген тауарлар әкелгенімен, оларды жарнамалауға көп көңіл бөлмеді және жарнама жасамады. Оның шеберлігі тауарларды іздеуде болды, сондықтан ол таңертеңгі уақытта Лондон қаласына, қолымен тасымалдауға арналған арбасы бар адаммен бірге баратын. Кейін ол жібек сатып алу үшін Парижге сапар шегетін. Льюис мерекелер мен ойын-сауыққа қызығудың орнына, бизнесіне толыққандай берілді, ол өте табысты болды. Ол бизнестен тапқан ақшасын тұрғын үйлерге және шағын сауда орындарына салды, олардың көп бөлігіне өзі бармады. Ол Оксфорд көшесіндегі көршілес үйлерді жалға алып, бизнесін кеңейтті, содан кейін Холлс көшесіне қарай жылжыды және біртіндеп басқа тауар түрлерін қосты: бірінші кезекте, дайын әйелдер киімдері, содан кейін балалар киімдері мен жиһаздары. Ол ешқашан «сату» акцияларын өткізбеді, себебі берік және тұрақты бизнес құруға ниеттенгенін айтты. 1884 жылы, 48 жасында Льюис өзінен 18 жас кіші, университет білімі бар мектеп мұғалімі Элиза Бейкерге үйленді. Олар Хэмпстед Хиттің шетіндегі сарайда тұрды, оған Льюис өзінің тәтесі, Энн Спидтің құрметіне Spedan Tower деген ат қойды. 1885 жылы Элиза ұл тартқанда, оның атын Джон Спидан Льюис қойды. 1887 жылы екінші ұлы Освальд Льюис дүниеге келді. Вестминстер мектебін бітіргеннен кейін екі ұлы да Льюиспен бірге бизнеске қосылды, ол әрқайсысына жиырма бір жасқа толғанда бизнестің төрттен бір бөлігін сыйлады. 1906 жылы Льюис Слоун Скверде орналасқан Peter Jones Limited компаниясының бақылау үлесін сатып алды, оның негізін қалаушысы өткен жылы қайтыс болған еді. Льюис Оксфорд көшесінен 20 000 фунт тұратын сатып алу сомасын банкноттармен әкелді.

1920-шы жылдар

1920 жылдардың басында Питер Джонс үшін жағдай сәтті болмады. Көптеген акциялары қызметкерлерге тиесілі болған артықшылықты акциялар бойынша дивидендтер төленбеді. 1924 жылы Джон Льюис пен Спидан Льюис арасында келісімге келді. Оксфорд көшесіндегі сауда жақсы нәтиже көрсетті, ал Джон Льюис Слоан скверіндегі бизнеске қаржы құйды. Бұл міндеттеме 2022 жылдың тамызына дейін сақталды, содан кейін ол өз тауарларына бәсекеге қабілетті баға ұсыну бойынша жалпы міндеттемемен алмастырылды. 1926 жылы Льюис аға 90 жасқа толғанда, Спидан Джон Льюистің Оксфорд көшесіндегі бизнесін бақылауға алуға асықты, осылайша ол радикалды идеяларын іске асыруға мүмкіндік алды, ал Освальд тағы да кетуді қалады. Әкесіне хабарсыз, Спидан банк несиесі алып, Освальдтың мұрасын сатып алды. Әлемді аралап келгеннен кейін Освальд саяси мансапқа қадам басып, 1929 жылы Консервативтік партиясынан Колчестер округінің депутаты болып сайланды және 1945 жылға дейін осы лауазымды сақтап қалды. 1928 жылы Джон Льюис 92 жасында қайтыс болғаннан кейін Спидан Льюис Оксфорд-стрит бизнесінің жалғыз иесіне айналды. 1929 жылы Спидан Льюис John Lewis & Co. Limited және Peter Jones Limited акцияларын сенімдік басқаруға беру туралы келісімге қол қойды. Бірлескен бизнестің табысы қызметкерлерге қолма-қол ақша түрінде немесе жаңа компанияның, John Lewis Partnership Limited, акциялары ретінде бөлінетін болды.

1940-шы жылдар және Екінші дүниежүзілік соғыс

Ең ірі сатып алу 1940 жылы болды, JLP Selfridge Provincial Stores Limited үшін 30 000 фунт стерлинг төледі, оған 16 дүкен тиесілі болды: Хэмпстедтегі Джон Барнс, Глостер мен Строудтағы Блинкхорн және Ұлы, Брикстондағы Бон Марше, Харрогаттағы Бакли, Редингтегі А.Х. Булл, Виндзордағы Кейли, Шеффилдтегі Коул ағайындар, Пекхемдегі Холдронс, Холлоуэйдегі Джонс ағайындар, Ливерпульдегі Джордж Генри Ли, Стритхемдегі Праттс, Брикстондағы Куин және Акстен, Кембридждегі Роберт Сайл, Питербородағы Томсонс және Уотфордтағы Тревин ағайындар, бұл бизнес көлемін едәуір арттырды. Екінші дүниежүзілік соғыс салдарынан бірнеше дүкендер бомбалаудан зардап шекті, әсіресе Джон Льюис дүкенінің Оксфорд көшесіндегі (Холлс көшесінің батыс жағында) «батыс жағы» 1940 жылдың қыркүйегінде толығымен қирады.

1950 жылдар

1950 жылы Спидан Льюис екінші сенімділік шартын жасады, ол JLP-нің меншігін бизнесте жұмыс істегендердің мүддесі үшін сақтауға сенім білдірілгендерге өткізді. Ол оны бұрынғыдай басқаруын жалғастырды, 1957 жылы басқаруды бір адамның қолына шоғырландыру қажет екенін айтты. Спидан Льюис 1955 жылы 70 жасқа толғанда зейнетке шыққан кезде ізбасарын таңдау құқығын өзінде сақтап қалды. Бастапқыда ол көп жылдар бойы оның оң қолы болған Майкл Уоткинстің төраға болып табынуын қалаған, бірақ Уоткинс 1950 жылы қайтыс болды. Спидан ұлы Эдвард Льюистен бұл қызметті атқаруды сұрады, бірақ ол бас тартты. Спидан адал, ұзақ жыл қызмет еткен Бернард Миллерді тағайындады, бірақ болашақта Эдвардтың Миллерден кейін төраға болуын үміттенеді. Ақырында Миллердің орнын Освальд Льюис ұлы Питер Льюис басты.

2000 жылдар

Топ 2000 және 2015 жылдар аралығында айтарлықтай кеңейді, Джон Льюис дүкендерінің саны 25-тен 43-ке, ал Уэйтроуз филиалдары 126-дан 336-ға дейін өсті. Бұл кеңеюді қаржыландыру үшін таза қарыз сол кезеңде 1 миллиард фунттан 3,6 миллиард фунтқа дейін артты. Топ 2019 жылдың бірінші жартысында 26 миллион фунт стерлинг көлемінде алғашқы жарты жылдық операциялық зиянға ұшырады. COVID-19 пандемиясы кезінде табыс таппаған 16 Джон Льюис дүкені жабылды. 2002 жылы ұлттық жарнаманы қолдау мақсатында компания Джон Льюис таңбасымен белгіленбеген дүкендерді (Tyrrell & Green, Heelas және т.б.) жалпыға танымал атаумен қайта атау процесін бастады. Лондондағы Питер Джонс осы саясаттан жалғыз ерекшелік болып табылады. Компания кішкентай форматтағы дүкендермен тәжірибе жасады, 12 «Үйдегі» дүкендер мен 2 ыңғайлылыққа бағытталған дүкендерді, сондай-ақ 3 толық ассортиментті дүкенді (Лидс, Стратфорд, Бирмингем) қосты. 2012 және 2013 жылдары Джон Льюис аутсорсингтік тазалаушылар тарапынан жалақы мәселесіне байланысты наразылық акцияларына ұшырады.

Джон Льюис және серіктестері

2012 жылы Джон Льюис бөлімшесі 30 толық ассортименттік дүкен, Сент-Панкрас теміржол станциясындағы бір «John Lewis Click and Commute», Хитроу әуежайындағы бір «John Lewis» ыңғайлы дүкені, 10 «John Lewis at Home» дүкені және интернет-дүкен жұмыс істеді. «John Lewis at Home» дүкендері үлкен «John Lewis» дүкендері жақын жерде жоқ аймақтардағы тұрғындарға қызмет көрсетеді. Алғашқы дүкен 2009 жылдың қазан айында Пул қаласында ашылды. Олардың көлемі әдеттегі дүкеннің шамамен үштен бірін құрайды, сонымен қатар үйдегі заттар мен электр тауарлары бөлімдері, кафе және «тапсырыс ал және алып кет» (click and collect) сияқты қызметтер де бар. 2012 жылы Эксетерде жаңа «икемді форматтағы» дүкен сынақтан өтті, онда кішкентай физикалық дүкенде толық ассортименттік тауарлар сатылып, «тапсырыс ал және алып кет» немесе ертеңгі күні жеткізуге басымдық берілді, бұл қызметтер дүкенде де, үйге де қолжетімді болды.

Питер Джонс

Питер Джонс – Лондонның орталық бөлігінде орналасқан ірі универмаг. Бұл JLP-ға тиесілі дүкен және Sloane Square-де, King's Road пен Sloane Street көшелерінің қиылысында, Челси ауданында, Белгравия мен Найтсбридж аудандарына жақын жерде орналасқан. Питер Джонс бастапқыда тәуелсіз дүкен ретінде құрылған, бірақ 1905 жылы Оксфорд көшесіндегі сол аттас дүкеннің иесі Джон Льюис оны сатып алды. 1929 жылы Льюистің ұлы, Джон Спидан Льюис, ол кезде екі бизнеске де ие болған, оларды біріктіріп, жалғыз компанияға айналдырды. Waitrose көбінесе Лондон мен Англияның оңтүстігінде сауда жасайды және бастапқыда Уоллес Уэйт, Артур Роуз және Дэвид Тейлор құрған. 1937 жылы компания JLP-ға қосылды.

Джон Льюис Қаржы

2004 жылдың маусым айында JLP HSBC UK ұсынған өз брендтік «Серіктестік картасын» іске қосты. Бұл карта John Lewis және Waitrose шот карталарына қосымша ретінде шығарылды. 2022 жылдың мамырында HSBC-мен жасалған эксклюзивті келісім соңына жақындасып, жаңа және қолданыстағы «Серіктестік карта» шоттары британдық қаржылық қызметтер компаниясы NewDay басқаратын жаңа қызметке көшірілетіні хабарланды. Компания 2006 жылдың қазан айында Greenbee іске қосылғаннан бері сақтандыру өнімдерін ұсынып келеді. Кейін Greenbee бренді қолданудан тоқтатылып, қызметтер John Lewis Finance деп қайта аталды. Бастапқыда ол үй, саяхат, той және іс-шараларға арналған сақтандыру, сондай-ақ саяхат және билеттер қызметтерін ұсынды, әрі екінші үйлерге полистер сатылды. John Lewis Finance кейіннен үй жануарларын сақтандыру қызметін де ұсынды және Nutmeg компаниясымен серіктестік құрып John Lewis Investments құрды. 2021 жылдың қазан айында John Lewis Finance үйді сақтандыру бойынша жарнама шығарды, онда макияж жасаған және көйлек киген бала үйін бүлдіретін көрініс бейнеленген. Аталған жарнаманы Қаржылық жүріс-туралы қадағалау органы (Financial Conduct Authority) бұрмалаушылық деп танып, тыйым салды, себебі сақтандыру жоспары бейнеленгендей қасақана келтірілген зиянды қамтымайды.

Телекоммуникациялар

Джон Льюис Plusnet компаниясымен жасалған шарты бойынша кең жолақты интернет және үй телефоны қызметтерін ұсынды. Бұл қызмет 2022 жылдың қазан айында жаңа клиенттер үшін тоқтатылды, содан кейін клиенттердің келісімшарт мерзімі біткеннен кейін қолданыстағы клиенттер үшін де тоқтатылды.

Өңдеу

JLP қазіргі уақытта Ланкаширдегі Дарвенде «Герберт Паркинсон» деген бір өндіріс кәсіпорнын басқарады. 1934 жылы жакард маталарын тоқушы ретінде құрылған бұл компания 1953 жылы серіктестікке қосылды. «Герберт Паркинсон» қазіргі уақытта «Джон Льюис» жеке брендінің маталары мен перделерін, сондай-ақ жастықтар мен декоративті жастықтар сияқты толтырылған жиһаз өнімдерін шығарады. Компания «Джон Льюис» дүкендерін жабдықтаумен қатар, сыртқы клиенттерге көтерме сауда қызметін де жүргізеді. 2007 жылдың қыркүйегіне дейін серіктестікке тағы екі тоқыма өндіріс кәсіпорны да тиесілі болды: Карлайлдегі «Стид МакАлпин» баспаханасы (шамамен 1875 жылы құрылған, 200 жұмысшы) және Ланкаширдегі Хаслингдендегі «Дж. Х. Биртвистл» тоқыма фабрикасы. Жиһаз маталарын өндіру және сатуды «Кавендиш Текстилс» компаниясы ұйымдастырды, ол 1937 жылдан бастап «Jonelle» сауда таңбасымен өнім шығарды, бірақ 2000 жылы «John Lewis» таңбасының пайдасына тоқтатылды. Дизайнерлердің арасында Люсиенн Дэй, Пэт Албек және Жаклин Гроаг сияқты «Хилз» компаниясымен байланысты көптеген дизайнерлер болды.

Окадо

Джон Льюис Партнершипі тәуелсіз онлайн супермаркет Ocado құрылымын қаржыландыруға көмектесті, кейіннен оның үлесін Ocado-ның 29% акциясына ие болған зейнетақы қорына берді. Зейнетақы қоры 2011 жылдың ақпан айында қалған 10,4% акцияларын толығымен сатты, ол 152 миллион фунт стерлингке бағаланды, бұл компанияның Ocado-ға салған инвестициясынан шамамен 220 миллион фунт стерлинг пайда табуын қамтамасыз етті. 2020 жылдың қыркүйегінде Партнершіп пен Ocado арасындағы қарым-қатынас тоқтатылды.