Самоа мәдениеті: Faa Sāmoa – салт-дәстүрлер, тіл, қарым-қатынастар жүйесі. Саяси және отбасылық құрылымдардағы рөлдер, faamatai ұйымдастыруы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Самоа мәдениетіндегі дәстүрлі өмір салты
Customary way of life in Samoan culture
Фаа Самоа, «Самоа жолы» – Самоа мәдениетіндегі дәстүрлі/әдет-ғұрыптық өмір салты.
Faa Sāmoa, the 'Samoan Way', is the traditional/customary way of life in Samoan culture.
Тұжырымдама
Фаа Самоа – самоа тілінен, қарым-қатынас ережелерінен және мәдениеттен тұрады, ол Самоада және самоа диаспорасында дәстүрлі және үздіксіз полинезиялық өмір салтын құрайды. Бұл – барлық самоалықтардың бір-бірімен және биліктегі адамдармен қарым-қатынасын анықтайтын, мінез-құлық пен жауапкершіліктердің толыққанды жүйесін қамтиды. Осылайша самоалықтар тәрбиеленеді және өмір сүреді, сондай-ақ отбасы және саяси құрылымдар ішіндегі жеке тұлғаларға қолдау мен бағыт көрсетеді. Самоа қоғамын ұйымдастырудың орталық элементі – мәдениеттің фааматаи, дәстүрлі әлеуметтік ұйым жүйесі. Қонақтардың іс-әрекеттеріне үй иелері жауапты, ал жергілікті әдет-ғұрыптарды бұзғаны үшін ауыл әкімшілігінен айыппұл төлеуі мүмкін. Фаа Самоа – адамның тұру, жүру және сөйлеу әдептерін қамтиды, мысалы, біреу отырғанда оның алдынан өткенде «тулу» деп айту. Сондай-ақ, ауылды кезіп жүргенде тамақ жеу немесе су ішу өте құрметсіздік болып саналады. Мысалы, Самоаның көптеген ауылдары кешкі уақытта дұға уақытын белгілейді, оны қоңырау соғу немесе шомыртқаға үрлеу арқылы хабарлайды. Бұл қысқа мерзімді комендант сағаты (са) кезінде өтіп бара жатқанда ауылда тоқтамау керек. Белгіленген күзетшілер, яки аумаға, жолшыбай кірмеу үшін жол бойында тұрып күзетуі мүмкін. Қалыптасқан отбасылық қарым-қатынастардан өзге, олар бүкіл кеңейтілген отбасыға (aiga) және оның отбасылық басшысына (матай) қатысты, самоалықтар биліктегі адамдарға құрмет көрсетеді және ұзақ жылдар бойы сақталған, қарапайым әдептен гөрі зор күшке ие әдет-ғұрыптарды қастерлейді.
Faa Sāmoa consists of the Samoan language, customs of relationships, and culture, that constitute the traditional and continuing Polynesian lifestyle on Samoa and in the Samoan diaspora. It embraces an all encompassing system of behavior and of responsibilities that spells out all Samoans' relationships to one another and to persons holding positions of authority. This is how Samoans are raised and live, and provides support and direction to individuals within family and political structures. Central to the organisation of Samoan society is the culture's faamatai, the traditional system of social organisation. Hosts have responsibility for the actions of their guests, and may incur a fine from the village authorities for infractions of local customs. Faa Sāmoa includes the way one stands, walks and speaks, for example by saying "tulou" when one walks in front of someone who is seated. Likewise, it is extremely disrespectful to eat or drink when walking through a village. As another example, most Samoan villages enforce a period of prayer in the early evening, signified by ringing a bell or by blowing a conch shell. During this brief curfew (the sa) one should not stop in the village if passing through. Appointed guardians, or aumaga, may stand by the road to ensure that travelers do not enter. In addition to the set familial relationships, which extend to one's entire extended family (the ‘aiga) with its familial chief (the matai), Samoans show respect to persons in positions of authority, and reverently observe customs of long standing which have rather more force than mere etiquette.
Тарих
1830 жылы Еуропадан миссионерлер келгенде, олар самоалық мәдени сенімдерін христиан дінімен байланыстырудың жолдарын тапты, бұл 19 ғасырда Самоада христиан дінінің таралуына себеп болды. Осы ортақ сенімдердің мысалы – ақсақалдарға деген құрмет. Фаа Самоа бойынша, жастар еңбек еткен ұрпақты, әсіресе ата-аналарын және әже-шешелерін құрметтейді.
When missionaries arrived from Europe in 1830, they found ways to associate Samoan cultural beliefs with Christianity, which contributed to the spread of Christianity in 19th century Samoa. An example of these purportedly shared beliefs is the respect of one's elders. In faa Sāmoa, the young respect older generations, especially their parents and grandparents.