Кіріспе

Қызметін тоқтатқан Жаңа Зеландия телерадиокомпаниясы

Жаңа Зеландия телерадиокорпорациясы (NZBC) – 1962 жылы Жаңа Зеландия үкіметі құрған мемлекеттік меншіктегі компания. 1976 жылғы Хабар тарату заңы NZBC-ді Жаңа Зеландияның хабар тарату корпорациясы (BCNZ) ретінде қайта құрды. Корпорация 1975 жылдың 1 сәуірінде таратылып, оның орнына үш жеке ұйым құрылды: Жаңа Зеландия радиосы, Бірінші телеарна және Екінші телеарна, кейін Оңтүстік Тынық мұхиты теледидары деп аталды. Телеарналар 1980 жылы қайта бірігіп, Television New Zealand атанды, ал Жаңа Зеландия радиосы өзгеріссіз қалды.

Тарих

1960 жылдың 1 маусымында сағат 19:30-да Жаңа Зеландияның алғашқы телеарнасы AKTV2, 74-ші Шортленд көшесіндегі NZBC ғимаратынан Окленд қаласынан хабар таратуды бастады. Бұл ғимарат бұрын 1YA қоғамдық радиостанциясының хабар таратуына пайдаланылған, ал қазір Окленд университетінің Гас Фишер галереясына орналасқан. Меншігі Жаңа Зеландия радио хабар тарату қызметіне тиесілі және олар басқарады. 1961 жылы «Радио хабар тарату корпорациясы туралы» заң қабылданып, Ф. Дж. Льюэллин төрағалығымен Жаңа Зеландия радио хабар тарату корпорациясы құрылды. 1961 жылы Өкілдер палатасы арқылы заң жобасы талқыланғанда жеке меншік станциялар құру мүмкіндігі қарастырылды. Еңбек партиясы қарсы болғанымен, бұл ереже заңның бір бөлігіне айналды. Алайда, мұндай станциялар құрылғанға дейін, 1 сәуірде 1962 жылы қызметке кірген корпорация, қолданыстағы жағдайды қайта қарауды жүргізуі тиіс болды. Корпорация қызметке кірген кезде 35 радиостанция мен төрт телеарнаның басқаруын өз мойнына алды. Радио үшін лицензия алғандардың саны 600 000-нан асты. Теледидардың үлкен тартымдылығын алғашқы үш жылдық даму кезеңінде 275 000 лицензия иесінің тіркелгені көрсетті (1964 жылдың қарашасы). Жылдық табыс барлық көздерден NZ£5,000,000-нан асты, соның ішінде NZ£250,000 салық ретінде төленді. Бастапқыда төрт телеарна байланыссыз болды, сондықтан бағдарламалар әр стансаға жіберілуі керек еді. Бірақ, шұғыл жаңалықтар үшін әр аралдағы екі станцияны пошта байланыс бөлімінің (қазір Chorus) коаксиалдық желілерін пайдалану арқылы, бірнеше дауыс арналарын құрбан ете отырып байланыстыруға болады. Бұл әдіс тұрақты бағдарламалау үшін тым қымбат болды. Байланыссыз станциялардың ең айқын мысалы – 1968 жылдың 10 сәуірінде Веллингтон портында TEV Wahine паромының батып кетуі. Апат туралы хабарлар WNTV1 арқылы пошта желісімен Оклендтегі AKTV2 телеарнасына жіберілуі керек болды. Алайда, дауыл кеме және әуе қатынасын бұзғандықтан, суға батудың алғашқы бейнесі Кук бұғазы арқылы WNTV1 телеарнасының тұрақты хабарларын арқылы өтіп, Оңтүстік аралдың солтүстігіндегі Бленхайм қаласындағы жеке теледидарда қабылданды. Бленхаймдегі жаңалықтар тілшісінің кинокамерасы теледидарға бағытталды, содан кейін түсірілген пленка Крайстчерч қаласына жеткізіліп, CHTV3 арқылы өңделді және таратылды, сондай-ақ Оңтүстікке DNTV2 телеарнасына коаксиалдық кабель арқылы жіберілді. Бленхаймде түсірілген бұл фильмнің бірінші күннің жалғыз сақталған түсірілімі болып көрінеді, және ол камера бағытталған теледидардың бір бөлігін көрсетеді. 1969 жылдың шілдесінде Аполлон 11 миссиясы кезінде екі аралдың әрқайсысы микротолқынды байланыс арқылы желіге қосылды, бірақ Кук бұғазындағы байланыс аяқталмаған еді, сондай-ақ Жаңа Зеландия мен сыртқы әлем арасында байланыс болған жоқ. Айға қонған жердің бейнесі Австралияның Сиднейдегі ABN 2 телеарнасында бейнетаспаға түсіріліп, содан кейін RNZAF ағылшын электрлік Канберра ұшағымен Веллингтон мен WNTV1 телеарнасына жіберілді. Бұл деректерді Оңтүстік аралға жіберу үшін NZBC өзінің алғашқы сыртқы хабар тарату фургондарының бірін Кук бұғазының арғы жағындағы қабылдау табағына орналастырды, одан ол жақында іске қосылған Оңтүстік арал желісі арқылы таратылды. Бұл байланыс сол жылдың соңында аяқталды, алғашқы NZBC Network News 3 қарашада Дугал Стивенсон оқыды. NZBC-нің құрылғылар арасындағы микротолқынды желісі өте арнайы болды. Микротолқынды байланыстардың жетіспеушілігіне байланысты желі «эфирден тыс» байланыстармен толықтырылды, онда 100 кВт аймақтық хабар таратушы қабылданып, екіншісімен қайта таратылды. Желілік жаңалықтар аймақтық хабар таратушыларға кіріс беру арқылы мүмкін болды, сондықтан сигнал бүкіл ел бойынша таратылуы мүмкін болды. Мысалы, Гамильтон үшін Те Ароха аймақтық хабар таратушысы Аукленд бағдарламалауынан ауысып, елден келетін Веллингтон сигналын қайта таратуға мүмкіндік берді. Ол кезде Окленд Те Ароха арқылы Веллингтонды көре алатын болды. Синхронды емес ауысу бастапқыда қолмен, кейіннен тонды ауыстыру арқылы жасалды. Веллингтоннан ұсынылатын желілік жаңалықтар кезінде, егер Оклендтен қосымша материал қажет болса, Окленд Веллингтон суретін таратудан қысқаша қара экранға, бұрышында кішкентай ақ «А» әрпімен ауыстыратын болды. Содан кейін елдегі әрбір хабар таратушы «А» әрпінің Веллингтон мен одан әрі көрінуі үшін ауысуы керек еді. Барлық орталықтар «А» әрпін көргеннен кейін, Оклендтен алынған материал көрсетілетін болды. Материал аяқталғаннан кейін, процесс кері қайтарылатын болды, Веллингтон үшін «W» әрпі тізбектеп ауыстырылатын болды, содан кейін барлық орталықтарда Веллингтондық жүргізуші қайтадан пайда болатын болды. Көрермендер бір секундқа созылатын қара синхронды емес ауысуды көретін болды. Көзі өткір көрермендер экранның бұрышындағы әріптердің өзгеруін байқай алатын болды. Төмен сапалы вертикальді тұрақтандыруы барлар суреттің тұрақтануын күтуге біраз уақыт кететін болды. Кейде хабар таратушы дұрыс емес ретпен ауысып, көрермендер 100 кВт видео кері байланысын көретін болды. 1971 жылы Варкуорт спутниктік станциясы құрылғаннан кейін, Жаңа Зеландия әлемнің қалған бөлігімен байланыса алды. Спутниктік арқылы алынған алғашқы тікелей хабар 1971 жылғы Мельбурн Кубогы болды, ол 2 қарашада таратылды. Алғашқы 13 жыл бойы NZBC теледидары тек қара-ақ түспен хабар таратты. Фазалық ауысу жолы (PAL) жүйесін қолданатын түсті теледидар 1973 жылдың 31 қазанында енгізілді.

Қайта ұйымдастыру және бөліну

1975 жылы екінші телеарнаның іске қосылуы Жаңа Зеландияда телерадио хабарларын тарату жүйесінің қайта ұйымдастырылуына себеп болды. 1975 жылдың 1 сәуірінде NZBC үш жеке мемлекеттік корпорацияға бөлінді: Television One, Television Two және Radio New Zealand. Бұрынғы NZBC теледидар қызметі TV One болып өзгерді және ол 1975 жылдың 17 наурызында ресми түрде ашылған Авалон телеарна орталығында орналасты. 1975 жылдың 1 сәуірінде хабар таратуды бастаған TV One WNTV1 және DNTV2 студияларын, сондай-ақ қолданыстағы арна жиіліктерін пайдаланды, ал AKTV2-нің Shortland Street студиясы мен CHTV3 студиясы және жаңа арна жиіліктері сол жылдың 30 маусымында іске қосылған жаңа TV2 үшін қолданылды.

TVNZ

1980 жылы TV One және South Pacific (қайта TV2 аталған) бір ұйымға біріктіріліп, Television New Zealand (TVNZ) болып құрылды.