Кіріспе

Вильямсбург шайқасы, сондай-ақ Форт-Магрудер шайқасы деп те аталады, 1862 жылдың 5 мамырында Йорк округі, Джеймс-Сити округі және Вирджиния штатындағы Вильямсбург қаласында, Америка Азамат соғысының түбек кампаниясының бір бөлігі ретінде болды. Бұл түбек кампаниясының алғашқы ірі шайқасы болды, онда шамамен 41 000 федералды әскер мен 32 000 конфедерациялық әскер қатысты, нәтижесінде конфедераттардың шегінуі жалғасты. Конфедераттар Йорктаундан шегініп жатқанда, бригада генералы Жозеф Хукер Уильямсбург маңында конфедераттардың тыл әскерімен кездесті. Хукер Уильямсбург жолы бойындағы топырақ нығайтқыш – Форт-Магрудерге шабуыл жасады, бірақ шабуылы сәтсіз аяқталды. Конфедераттардың генерал-майоры Джеймс Лонгстрит басқарған қарсы шабуылдары одақтың сол флангын басып алу қаупін тудырды, бірақ бригада генералы Филип Кернидің дивизиясы федералдық позицияны тұрақтандыру үшін келді. Бригада генералы Винфилд С. Хэнкоктің бригадасы конфедераттардың сол флангына қауіп төндіріп, екі тасталған редутты басып алды. Конфедераттар қарсы шабуыл жасады, бірақ сәтсіз аяқталды. Хэнкоктің жергілікті табысы пайдаланылмады. Конфедерат армиясы түнде Вирджиния штатының Ричмонд қаласына қарай шегінуін жалғастырды. 5 мамырға қарай Джонстон армиясы лайлы жолдарда баяу жылжыды, ал Стоунменнің кавалериясы Джонстонның тыл әскері – бригада генералы Дж.Е.Б. Стюарттың кавалериясымен шайқасты. Армиясының басым бөлігіне еркіндік беру үшін Джонстон өз күшінің бір бөлігін үлкен топырақ нығайтқышы – Форт-Магрудерде тұруға жіберді, бұл нығайтқыш бұрынғы бригада генералы Джон Б. Магрудер салған және Йорктаундан келген Уильямсбург жолынан өтеді.

Шайқас

III корпустың 2-дивизиясы генерал Джозеф Хукердің басқаруында болды. Олар Форт Магрудерге және форттан оңтүстік-батысқа қарай созылған мылтық ұялары мен кішігірім бекіністерге шабуыл жасады, бірақ қайтарылды. Генерал-майор Джеймс Лонгстрит басқарған конфедераттардың қарсы шабуылы Хукердің дивизиясын басып алу қаупін тудырды. Олар таңнан бері армияның негізгі күштерінің келуін күтіп, жалғыз күшпен қарсы тұрды. Хукер генерал Уильям Ф. "Балди" Смиттің IV корпусының 2-дивизиясы Йорктаун жолымен солтүстікке қарай жорып, шайқас дыбысын естіп, Хукердің оң жағынан қолдау көрсетуіне үміттенді. Бірақ Самнер Смитті Хукердің орнынан бір шақырымнан астам қашықтықта тоқтатты. Смит конфедераттардың бекіністерін тастап, Йорктаун жолында оларға шабуыл жасауынан қорқып еді. Лонгстриттің әскері бекіністерін тастады, бірақ олар Смит пен Самнерге емес, Хукерге шабуыл жасады. Бригада генерал Кадмус М. Уилкокс Хукердің қатарларына күшті қысым жасады. Режименттік оркестрлер "Янки Дудл" әнін орындап, шегінетін әскерлердің қозғалысын баяулатты, оларға генерал Филипп Кеарнидің III корпусының 3-дивизиясы шамамен сағат 14:30-да келгенге дейін қайта жиналуға уақыт берді. Кеарни атты жотасымен алға шығып, барлау жасады және бір қолымен семсерін жарқырата отырып, әскерін алға жылжуға шақырды. Конфедераттар Лидің Милл жолынан ығыстырылып, орманға және қорғаныс позицияларының абаттарына кері шегінді. Сол жерде түске дейін қатал атыс жүрді. Хукер Форт Магрудердің алдында конфедераттармен күресіп жатқанда, Балди Смит дивизиясының 1-бригадасы генерал Винфилд С. Хэнкок, бірнеше шақырым оңға жылжып, Джонс Милл тоғаны құрылған жерде Кубс-Крик өзенін кесіп өтіп, шамамен сағат 12:00-де Лонгстриттің сол қанатын бомбалауды бастады. Лонгстриттің резервтік күштеріне қолбасшылық еткен генерал-майор Д. Хилл бұрын генерал Джубал Эрли басқаруындағы бригаданы бөліп, оларды Уильям мен Мэри колледжінің аумағына орналастырды. Одақтың артиллериясының дыбысын естіп, Эрли мен Хилл сол бағытқа асықты. Командасын бөліп, Эрли өзінің төрт полкінің екеуін (24-ші және 38-ші Вирджиния жаяу әскерлері) орман арқылы жеткілікті барлаусыз алып өтті және олар жаудың қанатына емес, екі тасталған редутты басып алған Хэнкоктің зеңбіректер тікелей алдына шыққанын анықтады. Ол 24-ші Вирджиния жаяу әскерін бекер шабуылға жіберді және иығына оқ тиіп жараланды. Самнер Хэнкокқа өзінің әскерін Куб-Крикке қайтаруды бірнеше рет бұйырған болатын, бірақ ол конфедераттардың шабуылын өз позициясын ұстау үшін сылтау ретінде пайдаланды. 24-ші Вирджиния шабуыл жасағанда, Д. Хилл ормандан шығып, Эрлидің басқа полкінің бірі, 5-ші Солтүстік Каролинаны бастап жүрді. Ол өзінің жағдайының қиын екенін түсінбестен шабуылға бұйрық берді - Хэнкоктің 3400 жаяу әскері мен сегіз зеңбірегі екі шабуылдаушы конфедерат полкінен (1200-ден аз адам, артиллериялық қолдауы жоқ) әлдеқайда көп болды. Ол шабуылды басталғаннан кейін тоқтатты, бірақ Хэнкок қарсы шабуылға бұйрық берді. Солтүстік Каролинада 302 адам, Вирджинияда 508 адам қаза тапты. Одақтың шығындары шамамен 100 адамды құрады. Шабуылдан кейін қарсы шабуыл үлкен, батыр штыкпен шабуыл ретінде кеңінен жарияланды, ал Макклелланның Хэнкоктің "тамаша" өнерін сипаттауы оған "Тамаша Хэнкок" деген лақап ат берді. Сағат 14:00 шамасында генерал Дариус Н. Коучтің IV корпусының 1-дивизиясының бригадасы генерал Джон Дж. Пек Хукердің қатарының оң жағын қолдау және кеңейту үшін келді, бұл кезде Хукердің әскері Форт Магрудердің алдындағы тазаланған жерден конфедераттардың бекіністерінен шамамен 600 фут қашықтықтағы абаттар мен тығыз орманға ығыстырылды. Хукердің әскерлерінің моральдық жағдайы капитан Чарльз Х. Веббердің 1-ші АҚШ жеңіл артиллериясының "H" батареясы мен капитан Уолтер М. Брамхоллдың Нью-Йорк жеңіл артиллериясының 6-шы батареясының жоғалуынан қатты зардап шекті. Пектің алаңға шығуы және оның бригадасының Брамхоллдың батареясын қайтаруы Хукердің дивизиясы үшін өте маңызды сәтте болды, ол кері шегінуге жақын болды.

Салдары

Солтүстік баспасөзі шайқасты Федералды армияның жеңісі ретінде бейнеледі. Макклеллан оны "тамаша жеңіс" деп қате жіктеді, оның үстіне қарсылас күштер басым болған. Дегенмен, Оңтүстік Уильямсбургті қорғауды федералдылардың қимылын тежеу құралы деп қарады, бұл Конфедерация армиясының көп бөлігінің Ричмондқа қарай шегінуін жалғастыруына мүмкіндік берді. Конфедерацияның жоғалғандары, 4 мамырдағы кавалерия шайқасын қоса алғанда, 1682 адамды құрады. Одақтың жоғалғандары 2283 адамды құрады. Бұл көрсеткіш 2020 жылдың желтоқсан айында ұрыс алаңында сатып алынған 29 акр жер учаскесін де қамтиды. 2023 жылдың ақпан айында Trust ұрыс алаңында 245 акр жерді 9,4 миллион долларға сақтап қалғанын хабарлады, бұл американ тарихындағы екінші ең қымбат жеке ұрыс алаңы жерін сатып алу болып табылады.

Мемуарлар және негізгі көздер

Роберт Андервуд Джонсон, Кларенс Клау Буэлл, Азамат соғысының шайқастары мен басшылары, 2-том (Pdf), Нью-Йорк: The Century Co., 1887. АҚШ Соғыс министрлігі, Көтеріліс соғысы: Одақ және Конфедерация армияларының ресми тізілімдерінің жинағы. Вашингтон, округ Колумбия: АҚШ Үкіметтік баспаханасы, 1880–1901.