Америка Азамат Соғысының ірі шайқасы

Кіріспе

Америка Азамат соғысының басты шайқасы

Құкер ықтимал қолайлы жағдайда болғанына қарамастан, шабуылды тоқтатты. Оның әрекеттері осындай үлкен ұйымның күрделі қимылдарын басқарудағы сенімсіздігін көрсеткен болуы мүмкін (ол бұрынғы шайқастарда тиімді және агрессивті дивизия мен корпус командирі болған), бірақ ол науқанды бастамас бұрын шайқасты қорғаныс тұрғысынан жүргізуге шешті, Лиді кішкентай армиясымен өзінің үлкен армиясына шабуыл жасауға мәжбүрледі. Фредериксбургтегі [Бірінші] шайқаста (13 желтоқсан 1862) Одақ әскері шабуыл жасап, ауыр жеңіліске ұшырады. Хукер Лидің мұндай жеңіліске төтеп бере алмайтынын және әскерін сақтай алмайтынын білген соң, әскерлеріне Шөл далаға қайтуға және Канцеллерсвиллдің маңында қорғанысқа орналасуға бұйрық берді, Лиді шабуыл жасауға немесе артындағы күшті күштермен шегінуге шақырды. Ол қол астындағыларына сағат 17:00-ге дейін позицияларын ұстап тұру туралы екінші бұйрық беріп, жағдайды шатастырды, бірақ бұйрық жеткен кезде Одақ бөлімшелерінің көпшілігі артқа жылжуды бастаған еді. Сол күні кешке Хукер корпусының командирлеріне хабарлама жіберіп: «Көлік тоқтатылуы жауды шабуыл жасауға батылдырады» деді. Хукердің қол астындағылары жоспардың өзгеруіне таңғалып, ашуланды. Олар Зоан шіркеуінің жанындағы позицияның биік екенін және жаяу әскер мен артиллерияға Шөл даланың шектеулерінен тыс орналасуға мүмкіндік беретінін көрді. Мид: «Құдай-ау, егер біз төбеге қол жеткізе алмасақ, түбін де ұстай алмаймыз!» деді. Кейіннен қатысушылардың кейбіреуі мен көптеген тарихшылар Хукердің 1 мамырда науқанды жоғалтқанын айтты. Стивен У. Сирс Хукердің алаңдауы жеке қорқыныштан ғана тумағанын атап өтті. Даулы жер Шөл даладағы ашық алаң еді, оған екі тар жолмен ғана жете алатын. Конфедерация жауабын жылдамдықпен агрессивті Стоунволл Джексон корпусын оның алға жылжыған колонналарына қарсы шоғырландырды, Федералды армия сол аймақта 48 000-ға қарсы 30 000 сандармен кеміп, тиімді шайқасқа маневр жасау қиын болды. Мидтің өзен бойындағы екі дивизиясы Слокум мен Сайксті қолдауға тым алыс болды, ал II және III корпустардан келген күштердің келуі кешікті. Хукердің сол жақ қанаты Мидтің V корпусымен Раппаханнокта нығайтылғанмен, орталық бөлігі де қатты нығайтылған, бірақ оң жақ қанаты «әуеде» қалды. Хауардтың XI корпусы Оранж жолында, Уилдернес шіркеуінен өтумен, флангалық шабуылға ұшырау қаупі бар еді. Флангқа жету жолын зерттеу Катарина пешінің иесі Чарльз С. Уэлфордты анықтады, ол Джексонның картографы Джедедия Хочкиске орман арқылы салынған жаңа жолды көрсетті, ол шерушілерді Одақтың күзетін байқаудан қорғайды. Ли Джексонға флангты шабуыл жасауға бұйрық берді, бұл Екінші Булл-Ран шайқасынан (Екінші Манасса) бұрынғы сәтті маневрге ұқсас еді. Хочкистің есебінде Ли Джексоннан флангқа қанша адамды алатынын сұрады, ал Джексон «барлық әскерімді» деп жауап берді. 1 мамырдағы байланыс даулы болғандықтан, Хукер Седжвиктің Раппаханнок арқылы шегінгенін және осыған байланысты VI корпустың қаланың солтүстік жағалауында қалуы керектігін, онда ол армияның жабдықтауын және жабдықтау желісін қорғай алатынын дұрыс түсінбеді. Шындығында, Рейнольдс пен Седжвик екеуі де Раппаханноктың батысында, қаланың оңтүстігінде болды. Стюарт басқаратын Конфедерация атты әскері Одақ әскерлерінің көпшілігін Джексонның таңғы 7-ден 8-ге дейін басталып, түстен кейін жартысына дейін созылған ұзақ флангтық жүрісін байқамады. Конфедерация сарбаздарының бірнешесі Одақтың Eagle бақылау шарының жоғары көтерілгенін көріп, оларды да көруге болады деп ойлады, бірақ мұндай есеп штабқа жіберілмеді. III корпустың сарбаздары орманды аралап келе жатқан Конфедерация жасағын көргенде, олардың дивизия командирі бригадалық генерал Дэвид Б. Бирни өз артиллериясына оқ атуға бұйрық берді, бірақ бұл тек қысымшылық болды. Корпус командирі Сиклс Хэйзел Гроувқа барып, өзі көру үшін барды және шайқастан кейін оның әскері конфедерациялықтардың үш сағаттан астам уақыт бойы өтіп бара жатқанын байқағанын хабарлады. Хукер Конфедерация қозғалысы туралы хабарды алған кезде, Ли шегінуді бастауы мүмкін деп ойлады, бірақ сонымен қатар флангтық шеру жүргізілуі мүмкін екенін түсінді. Ол екі іс-әрекет жасады. Біріншіден, сағат 9:30-да XI корпусының командиріне, генерал-майор Оливер О. Хауардқа оң жақ қанатында хабарлама жіберді: «Жау оң жағымызға жылжып жатыр деген себептер бар. Олардың жақындауын уақтылы анықтау үшін мүмкіндігінше байқау үшін күзеттерін алға жылжытыңыз». Сағат 10:50-де Хауард батыстан шабуылға қарсы шаралар қабылдап жатқанын жауап берді. Хукердің екінші іс-әрекеті Седжвиктің Фредериксбургтегі жаудың алдына «шабуыл жасауын» бұйрықтап, «сәттілікке жеткілікті үміт болғанда» және Сиклске – «жаудың қозғалысын ұстанған жолға ақырын жылжу және мүмкіндігінше қиындық тудыру» бұйрығын берді. Седжвик дискрециялық бұйрықтар бойынша әрекет етпеді. Алайда, Сиклс бұйрықты түскен кезде қуанды. Ол Бирни дивизиясын полковник Хирам Берданның АҚШ снайперлерінің екі батальонымен қанаттандырып, Хэйзел Гроувтан оңтүстіске қарай колоннаны тесіп, жолға ие болуға бұйрық берді. Сағат 3-ке дейін Джексон әскерін тағы екі шақырымға жылжытып, бұрылыстан оңға бұрылып, қорғалмаған флангқа тікелей шабуыл жасауға мүмкіндік берді. Шабуыл құрамына екі қатар кірді – генерал-майор Роберт Э. Роудс және Ралей Э. Колстон дивизиялары – бұрылыстың екі жағында шамамен бір шақырымға созылып, 200 метрдей аралықта, содан кейін А. П. Хилл дивизиясы келген жартылай қатар. Сондай-ақ, XI корпус жақсы қадірленбеді – нашар моральды және шайқаста жеңіске жетпеген бөлімше. Оның көптеген офицерлері мен сарбаздары Германиядан және Орталық Еуропаның басқа бөліктерінен келген иммигранттар еді, соның ішінде 1848 жылғы революциялардан қашқан саяси қашқын да бар. Корпус 1862 жылдың көктемінде бригадалық генерал Луис Бленкердің дивизиясын және генерал-майор Джон С. Фремонттың Батыс Вирджиниядағы Тау департаментін біріктіру арқылы құрылған. Бленкер әскерінің жеткіліксіз жарақтандырылып, азық-түліксіз қалған және кең таралған аурулар мен дезертирліктерге ұшыраған қиын сапардан кейін, олар Фремонтпен науқанға қосылып, Стоунволл Джексонтан ауыр жеңіліске ұшырады. Джексон Роберт Роудске бұрылып: «Генерал, дайынсыз ба?» деді. Роудс мақұлдағанда, Джексон: «Содан кейін алға жылжуға болады» деді. XI корпусының көптеген сарбаздары лагерде отырып, кешкі аспан дайындап жатқанда, мылтықтарын босатып, тіктеп қойған. Алдағы шабуыл туралы алғашқы белгі – батыс орманнан қашқан көптеген жануарлар, мысықтар мен түлкілерді байқау болды. Бұған мылтық атысының дыбысы және содан кейін «конфедераттық айғайдың» дауысы қосылды. Фон Гильсаның екі полкі, 153-ші Пенсильвания және 54-ші Нью-Йорк, ауыр күзеттік желіге орналастырылған, ал конфедерациялық шабуыл олардың үстінен өтіп кетті. Аз ғана адамдар қашудан бұрын бір-екі оқ атты. XI корпусының соңғы шетіндегі екі артиллериялық құрал конфедерациялықтар тарапынан тартып алынып, бұрынғы иелеріне қарсы қолданылды. Девенстің дивизиясы үш жақтан 30 000-ға жуық конфедерациялықтардың шабуылынан бірнеше минут ішінде құлап кетті. Полковник Роберт Рейли және оның 75-ші Огайо полкі...

Despite being in a potentially favorable situation, Hooker halted his brief offensive. His actions may have demonstrated his lack of confidence in handling the complex actions of such a large organization for the first time (he had been an effective and aggressive division and corps commander in previous battles), but he had also decided before beginning the campaign that he would fight the battle defensively, forcing Lee, with his small army, to attack his own, larger one. At the [First] Battle of Fredericksburg (December 13, 1862), the Union army had done the attacking and met with a bloody defeat. Hooker knew Lee could not sustain such a defeat and keep an effective army in the field, so he ordered his men to withdraw back into the Wilderness and take a defensive position around Chancellorsville, daring Lee to attack him or retreat with superior forces at his back. He confused matters by issuing a second order to his subordinates to hold their positions until 5 p. m., but by the time it was received, most of the Union units had begun their rearward movements. That evening, Hooker sent a message to his corps commanders, "The major general commanding trusts that a suspension in the attack to day will embolden the enemy to attack him." Hooker's subordinates were surprised and outraged by the change in plans. They saw that the position they were fighting for near the Zoan Church was relatively high ground and offered an opportunity for the infantry and artillery to deploy outside the constraints of the Wilderness. Meade exclaimed, "My God, if we can't hold the top of the hill, we certainly can't hold the bottom of it!" Viewing through the lens of hindsight, some of the participants and many modern historians judged that Hooker effectively lost the campaign on May 1. Stephen W. Sears observed, however, that Hooker's concern was based on more than personal timidity. The ground being disputed was little more than a clearing in the Wilderness, to which access was available by only two narrow roads. The Confederate response had swiftly concentrated the aggressive Stonewall Jackson's corps against his advancing columns such that the Federal army was outnumbered in that area, about 48,000 to 30,000, and would have difficulty maneuvering into effective lines of battle. Meade's two divisions on the River Road were too far separated to support Slocum and Sykes, and reinforcements from the rest of the II Corps and the III Corps would be too slow in arriving. Although Hooker's left flank was firmly anchored by Meade's V Corps on the Rappahannock, and his center was strongly fortified, his right flank was "in the air." Howard's XI Corps was camped on the Orange Turnpike, extending past Wilderness Church, and was vulnerable to a flanking attack. Investigations of a route to be used to reach the flank identified the proprietor of Catharine Furnace, Charles C. Wellford, who showed Jackson's cartographer, Jedediah Hotchkiss, a recently constructed road through the forest that would shield marchers from the observation of Union pickets. Lee directed Jackson to make the flanking march, a maneuver similar to the one that had been so successful prior to the Second Battle of Bull Run (Second Manassas). An account by Hotchkiss recalls that Lee asked Jackson how many men he would take on the flanking march and Jackson replied, "my whole command." Given the communications chaos of May 1, Hooker was under the mistaken impression that Sedgwick had withdrawn back across the Rappahannock and, based on this, that the VI Corps should remain on the north bank of the river across from the town, where it could protect the army's supplies and supply line. In fact, both Reynolds and Sedgwick were still west of the Rappahannock, south of the town. Confederate cavalry under Stuart kept most Union forces from spotting Jackson on his long flank march, which started between 7 and 8 a. m. and lasted until midafternoon. Several Confederate soldiers saw the Union observation balloon Eagle soaring overhead and assumed that they could likewise be seen, but no such report was sent to headquarters. When men of the III Corps spotted a Confederate column moving through the woods, their division commander, Brig. Gen. David B. Birney, ordered his artillery to open fire, but this proved little more than harassment. The corps commander, Sickles, rode to Hazel Grove to see for himself and he reported after the battle that his men observed the Confederates passing for over three hours. When Hooker received the report about the Confederate movement, he thought that Lee might be starting a retreat, but he also realized that a flanking march might be in progress. He took two actions. First, he sent a message at 9:30 a. m. to the commander of the XI Corps, Maj. Gen. Oliver O. Howard on his right flank: "We have good reason to suppose the enemy is moving to our right. Please advance your pickets for purposes of observation as far as may be safe in order to obtain timely information of their approach." At 10:50 a. m., Howard replied that he was "taking measures to resist an attack from the west." Hooker's second action was to send orders to Sedgwick – "attack the enemy in his front" at Fredericksburg if "an opportunity presents itself with a reasonable expectation of success" – and Sickles – "advance cautiously toward the road followed by the enemy, and harass the movement as much as possible". Sedgwick did not take action from the discretionary orders. Sickles, however, was enthusiastic when he received the order at noon. He sent Birney's division, flanked by two battalions of Col. Hiram Berdan's U. S. sharpshooters, south from Hazel Grove with orders to pierce the column and gain possession of the road. Although by now it was 3 p. m., Jackson decided to march his men two miles farther and turn right on the Turnpike instead, allowing him to strike the unprotected flank directly. The attack formation consisted of two lines—the divisions of Brig. Gens. Robert E. Rodes and Raleigh E. Colston—stretching almost a mile on either side of the turnpike, separated by 200 yards, followed by a partial line with the arriving division of A. P. Hill. Also, the XI Corps was not well respected – an outfit with poor morale and no history of battlefield success. Many of its officers and enlisted men were immigrants from Germany and other parts of Central Europe, including a number of political refugees from the 1848 revolutions. The corps had been formed in the spring of 1862 by merging Brig. Gen Louis Blenker's division with Maj. Gen John C. Frémont's Mountain Department in West Virginia. After a miserable trek across Virginia in which Blenker's troops were provisioned inadequately and suffered from widespread hunger, disease, and desertion, they joined with Fremont in a campaign that resulted in them being soundly defeated by Stonewall Jackson. Jackson turned to Robert Rodes and asked him "General, are you ready?" When Rodes nodded, Jackson replied, "You may go forward then." Most of the men of the XI Corps were encamped and sitting down for supper and had their rifles unloaded and stacked. Their first clue to the impending onslaught was the observation of numerous animals, such as rabbits and foxes, fleeing in their direction out of the western woods. This was followed by the crackle of musket fire, and then the unmistakable scream of the "Rebel Yell". Two of von Gilsa's regiments, the 153rd Pennsylvania and 54th New York, had been placed up as a heavy skirmish line and the massive Confederate assault rolled completely over them. A few men managed to get off a shot or two before fleeing. The pair of artillery pieces at the very end of the XI Corps line were captured by the Confederates and promptly turned on their former owners. Devens's division collapsed in a matter of minutes, slammed on three sides by almost 30,000 Confederates. Col. Robert Reily and his 75th Ohio managed to resist for about ten minutes before the regiment disintegrated with 150 casualties, including Reily himself, and joined the rest of the fleeing mob. Col. Lee would later write sarcastically, "A rifle pit is useless when the enemy is on the same side and in rear of your line." Some men tried to stand and resist, but they were knocked over by their fleeing comrades and a hail of Confederate bullets. Maj. Gen. Carl Schurz ordered his division to shift from an east–west alignment to north–south, which they did with amazing precision and speed. They resisted for about 20 minutes and "Leatherbreeches" Dilger managed to drive the Confederates off the turnpike for a bit with his guns, but the sheer weight of Jackson's assault overwhelmed them, too, and they soon had to flee. Dilger for a time stood alone with a gun firing double shotted canister at the attackers, then limbered up to flee as the Confederates closed in on him. Three of his artillery horses were shot dead, and when he realized that the gun could not be moved, he had to abandon it. General Howard partially redeemed his inadequate performance prior to the battle by his personal bravery in attempting to rally the troops. He stood shouting and waving a flag held under the stump of his amputated arm lost at the Battle of Seven Pines in 1862, ignoring the danger of the heavy rifle fire, but he could only gather small pockets of soldiers to resist before his corps disintegrated. Col. Adolf Buschbeck's brigade put up a last ditch stand along with Dilger's guns. They too had to retreat, but maintained good order as they went. The chaos unfurling on the Union right had gone unnoticed at Hooker's headquarters until at last the sound of gunfire could be heard in the distance, followed by a panic stricken mob of men and horses pouring into the Chancellorsville clearing. A staff officer yelled "My God, here they come!" as the mob ran to and past the Chancellor mansion. Hooker jumped onto his horse and frantically tried to take action. He ordered Maj. Gen Hiram Berry's division of the III Corps, once his own division, forward, yelling "Receive them on your bayonets!" Artillerymen around the clearing began moving guns into position around Fairview Cemetery. Meanwhile, down at Hazel Grove, the 8th Pennsylvania Cavalry were relaxing and awaiting orders to chase after Confederate wagon trains, also oblivious to the collapse of the XI Corps. The regiment's commander, Maj. Pennock Huey, received a notice that General Howard was requesting some cavalry. Huey saddled up his men and headed west along the turnpike, where they ran straight into Robert Rodes's division. After a confused fight, the 8th Pennsylvania Cavalry retreated to the safety of the Chancellorsville clearing with the loss of 30 men and three officers. Jackson's force was now separated from Lee's men only by Sickles's corps, which had been separated from the main body of the army after its foray attacking Jackson's column earlier in the afternoon. Like everyone else in the Union army, the III Corps had been unaware of Jackson's attack. When he first heard the news, Sickles was skeptical, but finally believed it and decided to pull back to Hazel Grove.

3 мамыр:

2 мамырда Стоунволл Джексонның жеңісіне қарамастан, ол Солтүстік Вирджиния армиясы үшін маңызды әскери артықшылыққа әкелмеді. Хауардтың XI корпусы жеңілді, бірақ Потомак армиясы күшті күш болып қалды және Рейнольдстың I корпусы түнде келді, ол Хауардтың жоғалтуларын толықтырды. Чанселлорсвилл майданында одақтың 76 мың әскері 43 мың конфедерациялық әскерге қарсы тұрды. Ли армиясының екі бөлігі Чанселлорсвиллде Сиклстің III корпусымен бөлінді, ол Хейзел Гроувтың биік жерінде бекінген позицияны иеленді. Егер Ли Сиклсты Хейзел Гроувтен ығыстырып, армиясының екі бөлігін біріктіре алмаса, Чанселлорсвилл маңындағы одақтың мықты бекіністеріне шабуыл жасауда сәттілікке жете алмайды. Лидің бақытына орай, Жозеф Хукердің әрекетіне осылай мүмкіндік туды. 3 мамыр күні таңертең Хукер Сиклске Хейзел Гроувтен Планк-жолындағы жаңа позицияға көшуді бұйырды. Олар кері шегінген кезде, Сиклз корпусының соңғы бөлімдеріне генерал-бригадир Джеймс Дж. Арчердің конфедерациялық бригадасы шабуыл жасады, нәтижесінде шамамен 100 тұтқын мен 4 зеңбірек қолға түсті. Хейзел Гроув полковник Портер Александр басқаруымен 30 зеңбірекпен жабдықталған қуатты артиллериялық платформаға айналды. Стюарт бұрын жаяу әскерге басшылық етпеген атты әскер командирі болғанымен, Чанселлорсвиллде өте жақсы өнер көрсетті. 3 мамыр күні таңертең одақтың шебі жалқыға ұқсады. Орталық бөлігін III, XII және II корпустар ұстады. Сол жақта XI корпустың қалдықтары, ал оң жақта V және I корпустар орналасқан. Чанселлорсвиллдің батыс жағында Стюарт өзінің үш дивизиясын Планк-жолын басып өту үшін ұйымдастырды: Хет алда, Колстон 300-500 метр артта, ал Роудс, оның әскері 2 мамырдағы шайқаста ең қиын күресті Саусақтық шіркеуінің жанында өткізді. Роудс соңғы күшін жіберді, және конфедерациялық артиллерияның тамаша өнерімен бірге таңертеңгі шайқас олардың пайдасына шешілді. Чанселлорсвиллде конфедерациялық зеңбірекшілер Вирджиниядағы соғыс кезеңінде одақтық әріптестерінен айқын артықшылыққа ие болған жалғыз жағдай болды. Конфедерацияның Хейзел Гроувтағы зеңбіректерiне Планк-жолындағы тағы 20 зеңбірек қосылды, олар көршілес Фэрвью-Хиллдегі одақтың зеңбіректерiмен тиімді дуэльге түсті, нәтижесінде одақтың әскері оқ-дәрісі таусылғандықтан және конфедерациялық жаяу әскер зеңбірек экипаждарын жойғандықтан шегінуге мәжбүр болды. Фэрвью сағат 9:30-да эвакуацияланды, қарсы шабуыл кезінде қысқа уақытқа қайтадан қолға алынды, бірақ сағат 10:00-де Хукер оны толығымен тастап кетуді бұйырды. Бұл артиллериялық платформаның жоғалуы Чанселлорсвилл тоғысындағы одақтың позициясын да құртты, ал Потомак армиясы АҚШ Фордын айналып өтетін позицияларға кері шегінуді бастады. Ли армиясының екі бөлігінің әскері сағат 10:00-ден кейін Канцлер сарайының алдында кездесіп, Ли Саяхатшымен жеңісінің көрінісін қарап тұрғанда, зор қуанышқа бөленді. 3 мамыр күні шайқас қызған кезде Хукер таңғы сағат 9:15-те конфедерациялық зеңбірек оғы оның штабында сүйенген ағаш бағанаға тиіп, жарақат алды. Кейінірек ол бағананың жартысы "басымнан аяғыма дейін күшпен соғып, мені тік ұстады" деп жазды. Ол бір сағаттан астам уақыт бойы есінен танып қалды. Ол көтерілгеннен кейін әрекетке қабілетсіз болғанымен, Хукер команданы уақытша өзінің екінші командирі генерал-майор Дариус Н. Коучқа тапсырудан бас тартты. Хукердің штаб бастығы генерал-майор Дэниел Баттерфилд және Седжвик байланыстан тыс болғандықтан (телеграф желілерінің істен шығуына байланысты), штабта Хукерді басқаша сендіруге жеткілікті дәрежеде немесе беделі бар ешкім болған жоқ. Бұл сәтсіздік одақтың келесі күнгі әрекеттеріне әсер еткен болуы мүмкін және Хукердің шайқастың қалған бөлігінде батылдығын жоғалтуына және тартыншақтығына тікелей себеп болған болуы мүмкін. Осы арада таңғы сағат 7:30-да III корпустың Чанселлорсвилл маңындағы екінші дивизия командирі генерал-майор Хирам Берри конфедерациялық мылтық оғынан қаза тапты. Одан кейін әскери қызметтегі ең жоғары шенді генерал Гершом Мотт та сол уақытта ауыр жарақат алды. Өзін келесі командир деп санайтын генерал-бригадир Джозеф Уоррен Ревир (Пол Ревирдің немересі) дивизияның басқаруын өз қолына алды. Ұрыстан қайтқандардың арасында болып, Сиклзбен байланыса алмай, Ревир 500 немесе 600 сарбаздан тұратын топты Чанселлорсвилльден солтүстікке қарай үш шақырым жерде қайта құруға бұйрық берді. Бұл оқиғада Джексон 1863 жылдың мамыр айының алғашқы күндерінде Ревирдің "жамандық қырының ұлы шыңы" туралы болжау үшін гороскоп пен астрологияны қолданған. Ли Фредериксбургте салыстырмалы түрде аз күш қалдырды, генерал-бригадир Джубал Эрлиге "жауды бақылап, оны ұстап тұруға" бұйрық берді. Егер ол "көптеген күштермен" шабуылға ұшыраса, Эрли Ричмондқа шегінуі керек еді, бірақ егер Седжвик оның алдынан шегінсе, ол Лимен Чанселлорсвиллде қосылуы керек еді. 2 мамыр күні таңертең Эрли Ли штабынан келген шатасқан хабарламаны алды, нәтижесінде ол әскерінің көп бөлігін Чанселлорсвиллге қарай бастады, бірақ Фредериксбургке қарсы одақтың шабуылы туралы генерал-бригадир Уильям Барксдейлдің ескертуінен кейін ол тез қайтып келді. Джон Седжвик Чанселлорсвиллге жол ашық болды, бірақ ол әскерін жинауға және марш колоннасын құруға уақытты ысырап етті. Оның әскері, Брукстің дивизиясымен жетекшілік етіп, содан кейін Ньютон мен Хауэ, генерал-бригадир Кадмус М. Уилкокс бригадасының кешігуіне бірнеше сағат бойы тап болды. Оның соңғы кешіктіру шебі Салем шіркеуінің үстіндегі биік жер болды, онда ол Маклоустың дивизиясынан үш бригада және Андерсоннан біреуімен қосылды, нәтижесінде конфедерациялық күштердің жалпы саны шамамен 10 000 адамды құрады. 1863 жылғы 3 мамырдағы шайқас азамат соғысының ең қызыл шайқастарының бірі болды. Күні бойы үш шайқаста 21 357 адамның қаза болуы, екі армия арасында тең бөлінген, бұл Американ тарихындағы ең қанды күн ретінде Антиетам шайқасынан кейінгі орынды иеленді.

Despite the fame of Stonewall Jackson's victory on May 2, it did not result in a significant military advantage for the Army of Northern Virginia. Howard's XI Corps had been defeated, but the Army of the Potomac remained a potent force and Reynolds's I Corps had arrived overnight, which replaced Howard's losses. About 76,000 Union men faced 43,000 Confederate at the Chancellorsville front. The two halves of Lee's army at Chancellorsville were separated by Sickles's III Corps, which occupied a strong position on high ground at Hazel Grove. Unless Lee could devise a plan to eject Sickles from Hazel Grove and combine the two halves of his army, he would have little chance of success in assaulting the formidable Union earthworks around Chancellorsville. Fortunately for Lee, Joseph Hooker inadvertently cooperated. Early on May 3, Hooker ordered Sickles to move from Hazel Grove to a new position on the Plank Road. As they were withdrawing, the trailing elements of Sickles's corps were attacked by the Confederate brigade of Brig. Gen. James J. Archer, which captured about 100 prisoners and four cannons. Hazel Grove was soon turned into a powerful artillery platform with 30 guns under Col. Porter Alexander. Although Stuart was a cavalryman who had never commanded infantry before, he was to deliver a creditable performance at Chancellorsville. By the morning of May 3, the Union line resembled a horseshoe. The center was held by the III, XII, and II Corps. On the left were the remnants of the XI Corps, and the right was held by the V and I Corps. On the western side of the Chancellorsville salient, Stuart organized his three divisions to straddle the Plank Road: Heth's in the advance, Colston's 300–500 yards behind, and Rodes's, whose men had done the hardest fighting on May 2, near the Wilderness Church. Rodes sent his men in last and this final push, along with the excellent performance of the Confederate artillery, carried the morning battle. Chancellorsville was the only occasion in the war in Virginia in which Confederate gunners held a decided advantage over their Federal counterparts. Confederate guns on Hazel Grove were joined by 20 more on the Plank Road to duel effectively with the Union guns on neighboring Fairview Hill, causing the Federals to withdraw as ammunition ran low and Confederate infantrymen picked off the gun crews. Fairview was evacuated at 9:30 a. m., briefly recaptured in a counterattack, but by 10 a. m. Hooker ordered it abandoned for good. The loss of this artillery platform doomed the Union position at the Chancellorsville crossroads as well, and the Army of the Potomac began a fighting retreat to positions circling United States Ford. The soldiers of the two halves of Lee's army reunited shortly after 10 a. m. before the Chancellor mansion, wildly triumphant as Lee arrived on Traveller to survey the scene of his victory. At the height of the fighting on May 3, Hooker suffered an injury when at 9:15 a. m. a Confederate cannonball hit a wooden pillar he was leaning against at his headquarters. He later wrote that half of the pillar "violently [struck me] in an erect position from my head to my feet." He likely received a concussion, which was sufficiently severe to render him unconscious for over an hour. Although clearly incapacitated after he arose, Hooker refused to turn over command temporarily to his second in command, Maj. Gen. Darius N. Couch, and, with Hooker's chief of staff, Maj. Gen. Daniel Butterfield, and Sedgwick out of communication (again due to the failure of the telegraph lines), there was no one at headquarters with sufficient rank or stature to convince Hooker otherwise. This failure may have affected Union performance over the next day and may have directly contributed to Hooker's seeming lack of nerve and timid performance throughout the rest of the battle. Meanwhile, at about 7:30 a. m., near Chancellorsville, III Corps, Second Division commander Maj. Gen. Hiram Berry was killed by Confederate musket fire. Brig. Gen. Gershom Mott, next in seniority, was also severely wounded at about that time. Believing himself to be next in command, Brig. Gen. Joseph Warren Revere (grandson of Paul Revere) assumed command of the division. Finding himself in among stragglers from the battle and unable to contact Sickles, Revere commanded a group of 500 or 600 soldiers to reform at a point about three miles to the north of Chancellorsville. in which Jackson used horoscopes and astrology to predict Revere's "culmination of the malign aspect" in the first days of May 1863. Lee had left a relatively small force at Fredericksburg, ordering Brig. Gen. Jubal Early to "watch the enemy and try to hold him." If he was attacked in "overwhelming numbers," Early was to retreat to Richmond, but if Sedgwick withdrew from his front, he was to join with Lee at Chancellorsville. On the morning of May 2, Early received a garbled message from Lee's staff that caused him to start marching most of his men toward Chancellorsville, but he quickly returned after a warning from Brig. Gen. William Barksdale of a Union advance against Fredericksburg. John Sedgwick's road to Chancellorsville was open, but he wasted time in gathering his troops and forming a marching column. His men, led by Brooks's division, followed by Newton and Howe, were delayed for several hours by successive actions against the Alabama brigade of Brig. Gen. Cadmus M. Wilcox. His final delaying line was a ridge at Salem church, where he was joined by three brigades from McLaws's division and one from Anderson's, bringing the total Confederate strength to about 10,000 men. The fighting on May 3, 1863, was some of the most furious anywhere in the civil war. The loss of 21,357 men that day in the three battles, divided equally between the two armies, ranks the fighting only behind the Battle of Antietam as the bloodiest day of war in American history.

4-6 мамыр: Еуропалық Одақтың елден шығуы

3 мамыр күні кешке және 4 мамыр күні бойы Хукер Чанселлерсвиллдің солтүстігіндегі қорғаныс позициясында қалды. Ли Хукердің шабуылға түсу ниеті жоқ екенін байқады, сондықтан Андерсон дивизиясын Седжвикке қарсы шайқасқа жөнелтті. Ол Эрли мен МакЛоуске бірлескен шабуылда ынтымақтасуды бұйырды, бірақ бұйрықтар қол астындағыларына қараңғыда жеткендіктен, шабуыл 4 мамырға жоспарланды. Осы кезде Седжвик дивизияларын Раппаханнок өзеніне тіреп, Планк жолынан оңтүстікке қарай созылған үш жақты төртбұрыш түрінде берік қорғанысқа орналастырды. Эрлидің жоспары – одақтық әскерлерді Мэри биіктіктерінен және Фредериксбургтің батысындағы басқа биік жерлерден ығыстыру еді. Ли МакЛоуске батыстан шабуыл жасап, «жаудың генерал Эрлиге күшін шоғырландырмауына кедерес жасауды» бұйырды. Шабуыл сағат 18:00 шамасында басталды. Эрлидің екі бригадасы (бригада генералдары Гарри Т. Хейс және Роберт Ф. Хок басқаратын) Седжвиктің сол орталық бөлігін Планк жолынан арғы шегіндірді, бірақ Андерсонның күш-жігері шамалы болды, ал МакЛоус тағы да ештеңе істей алмады. 4 мамыр күні Хукер Седжвикке ешқандай көмек немесе пайдалы кеңес бермеді, ал Седжвик тек қана шегіну жолын қорғау туралы ойлады. Бұл қиын операция болды. Хукер мен артиллерия бірінші болып өтті, ал жаяу әскер 6 мамыр күні таңғы сағат 6-да өтуге кірісті. Мидтің V корпусы артқы күзет қызметін атқарды. Жаңбыр өзеннің деңгейін көтеріп, понтондық көпірлердің бұзылу қаупін тудырды.

" Hooker " компаниясының бағасы

Хукер, науқанды «жетістікке жетудің 100-ден 80 мүмкіндігі бар» деп сеніп бастаған, дұрыс емес байланыс, оның жетекші генералдарының (әсіресе Говард пен Стоунмен, сондай-ақ Седжвик) тиімсіздігі арқасында, бірақ көбінесе өзінің сеніміне сенімсіздік тудырғандықтан шайқасты ұтырды. Хукердің қателіктеріне 1 мамырда шабуылды тоқтату және Сиклске Хейзел Гроувты тастап, 2 мамырда кері шегінуге бұйрық беру кірді. Ол сондай-ақ күштерді орналастыруда қателік жасады; Авраам Линкольннің «осы жолы барлық әскеріңді салың» деген кеңесіне қарамастан, Потомак армиясының шамамен 40 000 адамы бір оқ атпады. Кейіннен 1 мамырдағы жорығын тоқтатуға неліктен бұйрық бергені туралы сұраққа Хукер: «Мен алғаш рет Хукерге деген сенімімді жоғалттым», - деп жауап берді. Алайда, Стивен У. Сирс мұны миф деп санайды:

Джон Бигелоудың «Канселлерсвилл шайқасы» (1910) кітабынан генерал Джозеф Хукердің әскери беделіне одан да көп зиян келтірген ештеңе жоқ: «Бір-екі айдан кейін, Хукер Геттисбург шайқасында Потомак армиясымен Раппаханнокты (нақтырақ айтқанда, Потомак) кесіп өткенде, генерал Даблдей одан: «Хукер, Канселлерсвиллде не болды?» деп сұрады. Хукер ашық жауап берді: «Даблдей, бір рет мен Хукерге деген сенімімді жоғалттым». Сирстің зерттеулері Бигелоудың Даблдейдің I корпусы дивизиясы штабында болған Э. П. Холстедтің 1903 жылы жазған хатынан үзінді келтіргенін көрсетті. Сирс қорытындылайды:

Блокцитата|Оқиғадан соң қырық жыл өткен соң, қарт бұрынғы штаб офицері Холстед ең болмағанда лагерьдегі әңгімелерді еске түсіріп айтқан, ал ең жаман жағдайда, науқан тарихында өзінің рөлін құрастыруға тырысқан. Джо Хукердің Канселлерсвиллдегі кемшіліктеріне қарамастан, ол оларды көпке жариялаған жоқ.

Еуропалық Одақтың реакциясы

Одақ жеңілістен қатты қайғыға батты. Президент Авраам Линкольн: "Құдай-ау! Құдай-ау, ел не дейді екен?!" деген сөздері айтылды. Бірнеше генералдар мансаптарынан айырылды. Хукер, Стоунменнің қабілетсіздігі үшін оны қызметтен босатып, жылдар бойы Говардқа қарсы жала жабу кампаниясын жүргізді, оны өзінің жеңілісіне кінәлады. 1876 жылы ол Говардты "екі жүзді, мүлдем қабілетсіз, толыққанды қарт әйел, жаман адам" деп сипаттады. Седжвикті "баяулыққа" ұқсас деп атады. Куч Хукердің шайқасты жүргізуіне (және оның үздіксіз саяси маневрлеріне) қатты наразы болды, сондықтан ол отставкаға келіп, тек Пенсильвания жасақтарына қолбасшылық ететін Сусквеханна департаментінің бастығы болды. Президент Линкольн Хукерді армия қолбасшысы қызметінде қалдыруды шешті, бірақ Линкольн, бас генерал Генри В. Галлек және Хукер арасындағы шиеленіс Геттисбург науқанының басында шыдаусыз болды. Линкольн Хукерді 28 маусымда, Геттисбург шайқасынан аз бұрын қолбасшылықтан босатты. Чанселлерсвиллдің Геттисбургтегі салдарының бірі Дэниел Сиклстың әрекеттері болды. Ол, әрине, Хазель Гроувтен шегінудің қорқынышты салдарынан еске түсіріп, өзінің генералының бұйрықтарын елемеуге шешім қабылдады және шайқастың екінші күні өзінің қатарларын жылжытты, осылайша шағын биіктіктегі, Персик бағы деп аталатын жерді жаудың артиллериясы қолдануына жол бермеді. Ли кейін былай деп жазды: "Чанселлерсвиллде біз тағы бір жеңіске жеттік; халқымыз қуаныштан өксіп, айқайлады, ал мен керісінше, Фредериксбургтен кейін де көңілім түсіп, депрессияға түстім; біздің жоғалтуымыз ауыр болды, және біз бір қарыс жерді де бағындыра алмадық, жауды қуу мүмкін болмады."

Жауынгерлік алаңның сақталуы

Соғыс алаңы кең ауқымды қирату ошағына айналған, өлі адамдар мен жануарлармен толы болды. Үйі соғыс кезінде қираған Канцлерлер отбасы соғыстан кейін төрт ай өткен соң 854 акр жерді сатуға шығарды. Үйдің кіші нұсқасы, бір бөлігінде бұрынғы материалдар қолданылып қайта салынды, ол 19 ғасырдың соңында көптеген ветерандардың кездесулері үшін маңызды орын болды. 1927 жылы қайта салынған үй өртеніп кетті. Сол жылы АҚШ Конгресі Фредериксбург және Спотсильвания ұлттық әскери паркін құрды, ол 1862 жылғы Фредериксбург шайқасында, Чанселлерсвилл науқанында, Дала шайқасында және Спотсильвания соты шайқасында (соңғы екеуі 1864 жылғы Оверленд науқанындағы маңызды шайқастар) болған ұрыстарды сақтайды. 2002 жылдың мамыр айында аймақтық құрылыс компаниясы 2300 үй және 2 000 000 шаршы фут коммерциялық кеңістікті 790 акрлық Маллинс фермасына, Чанселлерсвилл шайқасының бірінші күні өткен жерге салу жоспарын жариялады. Ұзақ өтпей, сол кезде Азамат соғысы қоры деп аталған Америка шайқас алаңдары қоры, Чанселлерсвиллді сақтау коалициясын құрды, бұл коалиция дамуға қарсы күреске қатысқан ұлттық және жергілікті сақтау ұйымдарының желісі болды. Коалиция шамамен бір жыл бойы жергілікті тұрғындарды жұмылдырып, шам жағып тұрып күзетті, тыңдаулар өткізді және тұрғындарды табиғатты қорғауға белсенді қатысуға шақырды. Коалиция жүргізген қоғамдық пікір сауалнамасы жергілікті тұрғындардың үштен екісінің жобаға қарсы екенін көрсетті. Сауалнама сонымен қатар жергілікті тұрғындардың 90 пайызы өздерінің округінің Чанселлерсвилл және басқа да тарихи ескерткіштерді қорғауға жауапкершілігі бар деп санайтынын көрсетті. Осы күш-жігердің нәтижесінде 2003 жылдың наурыз айында Спотсильвания округінің әкімшілік кеңесі құрылысқа рұқсат беретін жерді қайта бөлу туралы өтінішті қабылдамады. Дауыс беруден кейін Азамат соғысы қоры және басқа да коалиция мүшелері шайқас алаңын сатып алу жұмысына кірісті. Округ әкімдерімен және құрылыс компанияларымен бірлесіп жұмыс істеу арқылы қоры 2004 жылы 140 акр, ал 2006 жылы тағы 74 акр жерді сатып алды. Америка шайқас алаңдары қоры және оның федералды, штаттық және жергілікті серіктестері 2002 жылдан 2023 жылдың ортасына дейін 15-тен астам мәмілелер арқылы шайқас алаңының бір бөлігін сатып алып, сақтап қалды.

The battlefield was a scene of widespread destruction, covered with dead men and animals. The Chancellor family, whose house was destroyed during the battle, placed the entire 854 acre property for sale four months after the battle. A smaller version of the house was rebuilt using some of the original materials, which served as a landmark for many of the veteran reunions of the late 19th century. In 1927, the rebuilt house was destroyed by fire. That same year, the United States Congress authorized the Fredericksburg and Spotsylvania National Military Park, which preserves some of the land that saw fighting in the 1862 Battle of Fredericksburg, the Chancellorsville campaign, the Battle of the Wilderness, and the Battle of Spotsylvania Court House (the latter two being key battles in the 1864 Overland Campaign). In May 2002, a regional developer announced a plan to build 2,300 houses and 2,000,000 square feet of commercial space on the 790 acre Mullins Farm, site of the first day of fighting at the Battle of Chancellorsville. Soon thereafter, the American Battlefield Trust, then known as The Civil War Trust, formed the Coalition to Save Chancellorsville, a network of national and local preservation groups that waged a vocal campaign against the development. For nearly a year, the Coalition mobilized local citizens, held candlelight vigils and hearings, and encouraged residents to become more involved in preservation. Public opinion polling conducted by the Coalition found that more than two thirds of local residents opposed the development. The survey also found that 90 percent of local residents believed their county has a responsibility to protect Chancellorsville and other historic resources. As a result of these efforts, in March 2003 the Spotsylvania County Board of Supervisors denied the rezoning application that would have allowed for the development of the site. Immediately following the vote, the Civil War Trust and other Coalition members began working to acquire the battlefield. By working with county officials and developers, the Trust acquired 140 acres in 2004 and another 74 acres in 2006. The American Battlefield Trust and its federal, state and local partners have acquired and preserved of the battlefield in more than 15 different transactions from 2002 through mid 2023.

Халықтық ақпарат құралдарында

Бұл шайқас Стивен Крейннің 1895 жылғы "Құрметтің қызыл белгісі" романының негізі болды. Бұл шайқас Ф. Скотт Фицджеральдтың 1935 жылғы ақпан айындағы Esquire журналында жарияланған "Чанселлорсвиллдегі түні" атты әңгімесіне фон болды. Чанселлорсвилл шайқасы 2003 жылғы "Құдайлар мен генералдар" фильмінде бейнеленген, ол осы аттас роман негізінде түсірілген. Романда да, фильмде де шайқас Джексонның одақтың оң қанатына жасаған шабуылына, оның жаралануына және одан кейінгі қайтысына баса назар аударады.

Мемуарлар және негізгі көздер

Бигелоу, Джон. "Канселлерсвилл шайқасы", стратегиялық және тактикалық зерттеу. Нью-Хейвен: Йель университетінің баспасы, 1910. Крэйн, Стивен. "Батылдықтың қызыл белгісі". Үстіңгі Садл-Ривер, Нью-Джерси: Прентис Холл, 1895. Додж, Теодор А. "Канцельорсвилл шайқасы". Бостон: J. R. Osgood & Co., 1881. Эванс, Клемент А., ред. "Конфедерация армиясының тарихы": Конфедерация штаттары тарихы кітапханасы. 12 томдық. Атланта: Конфедерация баспа компаниясы, 1899. Тидбалл, Джон С. "Азамат соғысындағы артиллерия қызметі", 1861–1865. Westholme Publishing, 2011. АҚШ Соғыс министрлігі, "Азамат соғысы": Одақ және Конфедерация армияларының ресми құжаттарының жинағы. Вашингтон, округ: АҚШ Үкіметтік баспаханасы, 1880–1901.