2004 жылғы Шри-Ланкадағы цунами салдарынан болған теміржол апаты – тарихтағы ең ірі апат. 1700-ден астам адам қаза тауып, миллиардтаған шығын келді. Цунами, теміржол, Шри-Ланка.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ең үлкен теміржол апаты
Largest rail disaster
2004 жылғы Шри-Ланкадағы цунами салдарынан болған пойыз апаты – әлем тарихындағы қаза тапқандар саны бойынша ең ірі теміржол апаты, онда 1700 немесе одан да көп адам қаза тапты. Бұл оқиға 2004 жылғы Үнді мұхитындағы жер сілкінісінен кейін пайда болған цунами кезінде Шри-Ланканың жағалауындағы теміржолдағы (No 50, Matara Express) көп тұрғындармен толған жолаушылар пойызы қирағанда болды. Цунами салдарынан Шри-Ланканың жағалау аймақтарында 30 000-нан астам адам қаза тауып, миллиардтаған рупиялық мүлік зардап шекті.
The 2004 Sri Lanka tsunami train wreck is the largest single rail disaster in world history by death toll, with 1,700 fatalities or more. It occurred when a crowded passenger train (No 50, Matara Express) was destroyed on a coastal railway in Sri Lanka by a tsunami that followed the 2004 Indian Ocean earthquake. The tsunami subsequently caused over 30,000 reported deaths and billions of rupees in property damage in the coastal areas of Sri Lanka.
Пойыз
#50 Матара экспресі Коломбо мен Матара қалалары арасында жүйтін тұрақты пойыз еді. Бұл маршрут Шри-Ланканың оңтүстік-батыс жағалауымен өтеді, ал Телуватта теңізден шамалы ішке қарай орналасқан. 2004 жылғы 26 желтоқсанда, буддалық толық ай мерекесі мен Рождество демалысының соңғы күні, ол Коломбоның Форт станциясынан таңғы сағат 6:50-ден кейін 1500-ден астам билет алған жолаушысымен және белгісіз саны билетсіз жолаушыларымен, оның ішінде «сезондық» саяхат билеттері және мемлекеттік жол жүру рұқсаттары бар жолаушылармен аттанды. Пойызды #591 Манитоба локомотиві тартты, ол 1956 жылы Канаданың General Motors Diesel компаниясы G12 үлгісі бойынша жасаған Шри-Ланка темір жолының M2a класына жатады.
Train #50 Matara Express was a regular train operating between the cities of Colombo and Matara. The route runs along the southwestern coast of Sri Lanka, and at Telwatta, only about inland from the sea. On Sunday, 26 December 2004, during both the Buddhist full moon holiday and the Christmas holiday weekend, it left Colombo's Fort Station shortly after 6:50 a. m. with over 1,500 paid passengers and an unknown number of unpaid passengers including the ones with travel passes (called Seasons) and government travel permits. The train was pulled by locomotive #591 Manitoba, a Sri Lanka Railways class M2a built in 1956 by General Motors Diesel of Canada as a model G12.
Пойызды тоқтатуға тырысу
Шри-Ланканың Палелекедегі сейсмикалық бақылау станциясы жер сілкінісін бірнеше минут ішінде тіркеді, бірақ цунами аралға жете алмайды деп ойлады. Мараданадағы диспетчерлік кеңсеге цунами туралы алғашқы хабарлар келгенде, шенеуніктер Жағалау жолында жүретін сегіз пойызды тоқтата алды, бірақ Матара экспресіне хабарласа алмады. Амбалангодада пойызды тоқтатуға жасалған әрекет сәтсіз аяқталды, себебі барлық станция қызметкерлері пойызға көмектесіп жатқандықтан, пойыз кеткенге дейін телефонға жауап беретін адам қалмады. Оңтүстікке қарайғы станцияларға хабарласуға тырысқанда, олардың қашқандары немесе толқындардан қаза тапқандары анықталды. Жүздеген жергілікті тұрғындар пойыздың рельстерде қауіпсіз екеніне сеніп, суға ағып кетпеу үшін вагондардың үстіне шықты. Басқалары судың күшінен қорғайды деп үміттеніп, пойыздың артында тұрды. Бірінші толқын вагондарды су басып, жолаушылардың арасында үрей тудырды. Он минуттан кейін үлкен толқын пойызды көтеріп, оны жол бойындағы ағаштар мен үйлерге шағылыстырып, олардың арасында паналағандарды жарақаттады. Сегіз вагон адамдарға толы болғандықтан, есіктерін ашу мүмкін болмады, су вагондарды бірнеше рет батқанда, ішіндегілердің көбісі суға батып қайтыс болды. Пойыздың үстіндегі жолаушылар құлап кеткен вагондардан лақтырылып, көбісі суға батып немесе қирандылардың астында қалды. No591 Манитоба локомотиві ағызылып, батпақта тоқтады. Инженер Жанака Фернандо мен көмекші Сивалоганатан өз қызметтерінде қаза тапты. Жағалаудың жағдайы мен жақын маңдағы ғимараттағы су деңгейінің белгісіне сүйене отырып, цунами теңіз деңгейінен жоғары, тіпті пойыздың биіктігінен де жоғары болған.
Sri Lanka's seismic monitoring station at Pallekele registered the earthquake within minutes but did not consider it possible for a tsunami to reach the island. When tsunami reports first reached the dispatching office in Maradana, officials were able to halt eight trains running on the Coastal Line, but were unable to reach the Matara Express. Efforts to halt the train at Ambalangoda failed due to all station personnel assisting the train, leaving no one available to answer the phone until after the train had departed. Attempts to reach personnel at stations further south failed as they had fled or been killed by the waves. Hundreds of locals, believing the train to be secure on the rails, climbed onto the top of the cars to avoid being swept away. Others stood behind the train, hoping it would shield them from the force of the water. The first wave flooded the carriages and caused panic amongst the passengers. Ten minutes later a huge wave picked the train up and smashed it against the trees and houses which lined the track, crushing those seeking shelter behind it. The eight carriages were so packed with people that the doors could not be opened while they filled with water, drowning almost everyone inside as the water washed over the wreckage several more times. The passengers on top of the train were thrown clear of the uprooted carriages, and most drowned or were crushed by debris. Locomotive #591 Manitoba was carried , coming to rest in a swamp. Both engineer Janaka Fernando and assistant Sivaloganathan died at their posts. Estimates based on the state of the shoreline and a high water mark on a nearby building place the tsunami above sea level and higher than the top of the train.
Шығындар
Цунами апатының зор ауқымына байланысты жергілікті билік апаттың салдарын жеңе алмады, ал жедел қызметтер мен әскерилердің жұмысы ауыр болғандықтан дереу құтқару жұмыстарын жүргізу мүмкін болмады. Шри-Ланка билігі бірнеше сағат бойы пойыздың қайда екенін білмеді, тек сағат 16:00 шамасында әскери тікұшақ оны байқады. Жергілікті жедел қызметтер қирады, көмек келуіне көп уақыт кетті. Апатта ауыр жарақат алған ондаған адамдар күні бойы қираған жерлерде көз жұмды, ал көптеген денелер бір аптадан астам уақыт бойы табылмай қалды. Кейбір отбасылар өз туыстарын іздеу үшін сол жерге келді. Шри-Ланка билігінің мәліметінше, пойызда шамамен 150 адам ғана аман қалды. Қаза болғандардың саны кем дегенде 1700 адамды құрады, ал шынайы саны 2000-нан асып кеткен болуы мүмкін, бірақ тек 900-ге жуық дене табылды, қалғандары теңізге ағысып кетті немесе туыстары алып кетті. Пералия қаласы да толығымен қирады, жүздеген тұрғыны мен он ғимараттан басқасының бәрі толқындардың құрбаны болды. Буддалық монах Баддегама Самита шәкірттерімен бірге жаназа рәсімдерін өткізуге көмектесті. Табылған 200-ден астам дене танылмады немесе талап етілмеді, олар үш күннен кейін бұзылған темір жолдың жанында буддалық рәсіммен жерленді.
Due to the huge scale of the tsunami disaster, local authorities were unable to cope with the devastation, and emergency services and the military were so overwhelmed that immediate rescue was not possible. In fact, the Sri Lankan authorities had no idea where the train was for several hours until it was spotted by an army helicopter around 4 p. m. The local emergency services were destroyed, and it was a long time before help arrived. Dozens of people badly injured in the disaster died in the wreckage during the day, and many bodies were not retrieved for over a week. Some families descended on the area determined to find their relatives themselves. According to the Sri Lankan authorities, only about 150 people on the train survived. The estimated death toll was at least 1,700 people, and probably over 2,000, although only approximately 900 bodies were recovered, as many were swept out to sea or taken away by relatives. The town of Peraliya was also destroyed, losing hundreds of citizens and all but ten buildings to the waves. Baddegama Samitha, a Buddhist monk, helped perform funeral rites along with his students. More than 200 of the bodies retrieved were not identified or claimed, and were buried three days later in a Buddhist ceremony near the torn railway line.
Салдары
Бірінші мерейтойлық шаралар қайта салынған қалада, жөнделген теміржолдың қасында өтті. Бұл теміржол әлі де Коломбодан Галлеге қатынайды және сол апаттан аман қалған, пойыздың машинисі В. Карунатилака жұмыс істейді. #591 «Манитоба» локомотиві мен екі зақымдалған вагон құтқарылып, қайта жаңартылды. Локомотивтің бояуына құрмет ретінде толқын суреті салынды. Жаңартылған локомотив пен вагондар 2008 жылдың 26 желтоқсанында Пералияға оралды және содан бері жыл сайын өмірден өткендерді еске алу үшін діни рәсімдерге және естелік шараларға қатысып келеді.
The first anniversary ceremonies were held in the rebuilt town alongside the repaired railway, which still operates a Colombo to Galle service, employing the same guard, W. Karunatilaka, who was on the train and survived the disaster. Locomotive #591 Manitoba and two of the damaged carriages were salvaged and rebuilt. A wave was added to the locomotive's paint job as a memorial. The rebuilt locomotive and carriages returned to Peraliya on 26 December 2008, and every year since, to take part in a religious ceremony and a memorial, held to remember those who lost their lives.