Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ирландиялық суретші (1856–1941)
Irish painter (1856–1941)
Сэр Джон Лавери (20 наурыз 1856 – 10 қаңтар 1941) – портреттерімен және соғыс кезеңіндегі суреттерімен әйгілі болған ирландиялық суретші.
Sir John Lavery (20 March 1856 – 10 January 1941) was an Irish painter best known for his portraits and wartime depictions.
Өмір және мансап
Джон Лавери Солтүстік Белфасттың ішкі ауданында дүниеге келді, Белфасттағы Сент-Патрик шіркеуінде крещениеден өтті және бала кезінде Шотландияға көшіп, 1870-ші жылдары Глазгодағы Холдейн академиясында оқыды. Лавери 1880-ші жылдардың басында Париждегі Джулиан академиясында білімін жалғастырды. Ол Глазгоға оралып, Глазго мектебімен байланыста болды. Уильям Бэррелл, бай кеме иесі, Джозеф Краухолл II-ні қоса, шотланд суретшілерінің адал меценаты болды, онымен Лавери де оқыған. 1888 жылы оған Глазгодағы Халықаралық көрмеге королева Викторияның мемлекеттік сапарының суретін салу тапсырылды. Бұл оның қоғамдық суретші ретінде мансабын бастады және ол көп ұзамай Лондонға көшіп барды. 1896 жылы Уильям Бэррелл Лавериге қарындасы Мэри Бэрреллдің портретын салуды тапсырды. Бұл портрет кеңінен көрмеге қойылды және Лаверидің ең үздік туындыларының бірі саналады. Кейін ол Хейзел Лаверидің «Қызыл Роза» портретіне айналдырылды. Лавери өз естеліктерінде Бэрреллдің меценаттығын мойындады. Лондонда ол Джеймс МакНилл Уистлермен дос болып, оның ықпалында болды. Уильям Орпен сияқты, Лавери де Бірінші дүниежүзілік соғыста ресми суретші болып тағайындалды. Алайда, денсаулығының нашарлауы оны Батыс майданға барудан алды. Зеппелиннің бомбалауы кезінде болған ауыр көлік апаты да оның соғыс суретшісі рөлін орындауына кедергі келтірді. Ол Ұлыбританияда қалып, көбінесе қайықтарды, ұшақтарды және дирижабльдерді суреттеді. Соғыс жылдарында ол Асквит отбасының жақын досы болды және олармен Саттон-Кортенайдағы Темза жағасындағы резиденциясында уақыт өткізді, олардың портреттерін және «Өзендегі жаз» (Хью Лэйн галереясы) сияқты көркем суреттерін салды. Соғыстан кейін ол рыцарь атағына ие болды және 1921 жылы Корольдік академияның мүшесі болып сайланды. Оның туындылары 1924, 1928 және 1932 жылғы жазғы Олимпиадалардағы өнер жарыстарының бөлігі болды. Осы кезеңде ол әйелі Хейзелмен бірге Ирландияның Тәуелсіздік соғысы мен Ирландия Азамат соғысына белсенді қатысты. Олар Лондон үйін ағылшын-ирланд келісімі кезінде ирланд тарапының келіссөздері үшін пайдалануға берді. Майкл Коллинз қаза болғаннан кейін Лавери «Ирландияға деген махаббат» атты Майкл Коллинзтің портретын салды, ол қазір Дублиндегі Хью Лэйн қалалық галереясында сақталуда. 1929 жылы Лавери өзінің көптеген туындыларын Ылстер мұражайына және Хью Лэйн қалалық галереясына сыйға берді, ал 1930-шы жылдары Ирландияға оралды. Ол Дублин университетінен және Белфаст Королева университетінен құрметті дипломдар алды. Сонымен қатар, ол Дублин мен Белфаст қалаларының құрметті азаматы атанды. Глазго өнер клубының белсенді мүшесі болған Лавери клубтың жылдық көрмелеріне қатысты, соның ішінде 1939 жылғы көрмесінде «Ренелагтағы көл» суреті де қойылды.
John Lavery was born in inner North Belfast, baptised at St Patrick's Church, Belfast and, while still a child, moved to Scotland where he attended Haldane Academy in Glasgow in the 1870s. Lavery continued his studies at the Académie Julian in Paris in the early 1880s. He returned to Glasgow and was associated with the Glasgow School. William Burrell, a wealthy shipowner, was a faithful patron of Scottish artists including Joseph Crawhall II, with whom Lavery studied. In 1888, he was commissioned to paint the state visit of Queen Victoria to the Glasgow International Exhibition. This launched his career as a society painter and he moved to London soon after. In 1896, William Burrell commissioned Lavery to paint a portrait of his sister Mary Burrell. This portrait was exhibited widely and is considered one of Lavery's finest works. Another portrait of Mrs. Burrell was altered to become the "Red Rose" portrait of Hazel Lavery. In his memoir, Lavery acknowledged Burrell's patronage. In London, he became friendly with James McNeill Whistler and was clearly influenced by him. Like William Orpen, Lavery was appointed an official artist in the First World War. Ill health, however, prevented him from travelling to the Western Front. A serious car crash during a Zeppelin bombing raid also kept him from fulfilling this role as a war artist. He remained in Britain and mostly painted boats, aeroplanes and airships. During the war years, he was a close friend of the Asquith family and spent time with them at their Sutton Courtenay Thames side residence, painting their portraits and idyllic pictures like Summer on the River (Hugh Lane Gallery). After the war he was knighted and in 1921 he was elected to the Royal Academy. His work was also part of the art competitions at the 1924 Summer Olympics, the 1928 Summer Olympics, and the 1932 Summer Olympics. During this time, he and his wife, Hazel, were tangentially involved in the Irish War of Independence and the Irish Civil War. They gave the use of their London home to the Irish negotiators during the negotiations leading to the Anglo Irish Treaty. After Michael Collins was assassinated, Lavery painted Michael Collins, Love of Ireland, now in the Hugh Lane Municipal Gallery in Dublin. In 1929, Lavery made substantial donations of his work to both The Ulster Museum and the Hugh Lane Municipal Gallery and in the 1930s he returned to Ireland. He received honorary degrees from the University of Dublin and Queen's University Belfast. He was also made a freeman of both Dublin and Belfast. A long standing member of Glasgow Art Club, Lavery exhibited at the club's annual exhibitions, including its exhibition in 1939 in which his The Lake at Ranelagh was included.
Жеке өмір
Лавери Мойрада туыстарымен өскен жетім бала еді. Лаверидің алғашқы әйелі Кэтлин Макдермот, ол 1889 жылы үйленді, 1891 жылы туберкулезден қайтыс болды, олардың қызы Айлин (кейін леди Семпилл, 1890–1935) дүниеге келгеннен кейін көп ұзамай. 1909 жылы Лавери Хазел Мартинге (1886–1935) қайта үйленді, ол өзінің сұлулығы мен әдемі мінезімен танымал ирланд-американдық, оның Элис Трюдо (Мисс Джек МакЭнери) атты қызы болды. Хейзел Лавери күйеуінің 400-ден астам картинасында бейнеленген. «Суретшінің зәулім студиясы: Леди Лавери қызы Элис және әкесінің қызы Эйлинмен бірге» атты картина қазір Ирландияның Ұлттық галереясында сақталуда. Хейзел Лавери Ирландияның аллегориялық бейнесінің үлгісі болды, оны Ирландия үкіметінің тапсырысымен салған, ол 1928 жылдан 1975 жылға дейін ирландтық банкноттарда, ал кейін 2002 жылы евро енгізілгенге дейін су таңбасы ретінде пайдаланылды. Лаверилердің некесі қырқырыс болды және леди Лаверидің адал болмағаны айтылады.
Lavery was an orphan raised by relatives in Moira, County Down. Lavery's first wife, Kathleen MacDermott, whom he married in 1889, died of tuberculosis in 1891, shortly after the birth of their daughter, Eileen (later Lady Sempill, 1890–1935). In 1909 Lavery remarried, to Hazel Martyn (1886–1935), an Irish American known for her beauty and poise, who had a daughter, Alice Trudeau (Mrs. Jack McEnery). Hazel Lavery was depicted in more than 400 of her husband's paintings. The sumptuous The Artist's Studio: Lady Lavery with her Daughter Alice and Step Daughter Eileen, is currently in the National Gallery of Ireland. Hazel Lavery modelled for the allegorical figure of Ireland he painted on commission from the Irish government, reproduced on Irish banknotes from 1928 until 1975 and then as a watermark until the introduction of the Euro in 2002. The Laverys' marriage was tempestuous, and Lady Lavery reportedly was unfaithful.