Кіріспе

Түрік нейрохирургы (1925 жылы туған)

Махмұт Гази Яшаргил (1925 жылғы 6 шілдеде туған) – түрік медицина ғылымының қайраткері және нейрохирург. Ол Вермонт университетіндегі доктор Рэймонд М. П. Донагимен бірлесіп микронейрохирургияны дамытқан. Яшаргил эпилепсия және ми ісіктерін өзі жасаған аспаптармен емдеген. 1953 жылдан 1993 жылы зейнетке шыққанға дейін Цюрих университетінің және Цюрих университетінің ауруханасының нейрохирургия кафедрасының тұңғыш резидентурадан бастап, бас резидентураға, содан кейін профессор және кафедра меңгерушісі қызметтерін атқарды. 1999 жылы Нейрохирургтар конгресінің жылдық мәжілісінде "1950-1999 жылдар аралығындағы нейрохирургияның ғасыр адамы" атағымен құрметтелді. Еуразия академиясының негіс қалаушы мүшесі. Ол қазіргі заманғы ең ұлы нейрохирургтардың бірі саналады.

Білім және мансап

Түркияның Лайце қаласында дүниеге келген. 1931-1943 жылдары Анкара Ататүрік лицейін және Анкара университетін бітіргеннен кейін Германияға барып, Йенадағы Фридрих Шиллер университетінде медицинаны оқыды. Микрохирургиялық техникаларды дамытудағы оның шеберлігі бұрын операция жасау мүмкін болмаған науқастардың жағдайын түбегейлі өзгертті. 1969 жылы Яшаргил доцент, ал 1973 жылы профессор және Цюрих университетінің нейрохирургия кафедрасының меңгерушісі болды, оның ұстазы профессор Крайенбюльдің орнын басты. Келесі 20 жыл бойында ол зертханалық жұмыстармен және микрохирургиялық техникаларды клиникалық қолданумен айналысты, зейнеткерлікке шыққан 1993 жылға дейін Цюрихте 7500 бас сүйегі ішіндегі операция жасады. 1994 жылы Яшаргил Литтл-Рок қаласындағы Арканзас медицина ғылымдары университетінің медицина колледжінде нейрохирургия профессоры қызметіне қабылданды, онда ол әлі күнге дейін микронейрохирургия, зерттеу және оқыту саласында белсенді қызмет етеді. Харви Кушингпен бірге Яшаргил ХХ ғасырдың ең ұлы нейрохирургтарының бірі деп есептеледі. Ол үш буын нейрохирургтерге көмектесіп, нейрохирургияда мүмкін болатын нәрсені анықтады және оны қалай жүзеге асыруға болатынын көрсетті. Цюрихтегі микронейрохирургиялық анатомиялық зертханада ол барлық континенттен келген және барлық хирургиялық мамандықтарды қамтитын 3000-ға жуық әріптеске білім берді. Ол жүздеген ұлттық және халықаралық нейрохирургиялық конгрестерге, симпозиумдарға және курстарға шақырылған қонақ ретінде қатысты. Яшаргил түрік қоғамында зор құрметке ие және түрік жастары үшін үлгілі тұлға ретінде қарастырылады. Ол 1973 жылдан бері операциялық бөлімнің бас медбикесі болған Дианна Бадер Гибсон Яшаргилге үйленген.

Жарияланымдар

Яшаргил өзінің хирургиялық тәжірибесін 330 мақала және 13 монографияда жариялаған. Алты томдық «Микронейрохирургия» басылымы (1984–1996, Georg Thieme Verlag Stuttgart New York) – оның мол тәжірибесінің толық шолуы және нейрохирургия әдебиетіне маңызды үлес.