Кіріспе
Вацлав Потоцкий (1621–1696) – польша ақсұлы (szlachcic), моралист, ақын және жазушы. 1678–1685 жылдары Краковтың подчашийі болды. Ол Польша барокко өнерінің ең маңызды өкілдерінің бірі ретінде танылады. Оның ең белгілі шығармалары: «Хотин соғысының мәмілесі» (Transakcja wojny chocimskiej, сондай-ақ Wojna chocimska немесе The Chocim War) және эпиграммалар жинағы «Рифмдер бағы» (Ogród fraszek). Олар Польшаның алтын ғасырының соңындағы шляхтаның (польшалық ақсүйектер) ой-пікірлері мен әдет-ғұрыптарын, сондай-ақ көптеген саяси және діни жанжалдарды көрнекті бейнелейді.
Wacław Potocki (; 1621–1696) was a Polish nobleman (szlachcic), moralist, poet, and writer. He was the podczaszy of Kraków from 1678 to 1685. He is remembered as one of the most important Polish baroque artists. His most famous works are: Transakcja wojny chocimskiej (also known as Wojna chocimska or The Chocim War) and his collection of epigrams, Ogród fraszek (Garden of Rhymes). They give a vivid picture of ideas and manners among the szlachta (Polish gentry) towards the end of the Polish Golden Age, and of many political and religious conflicts.
Өмір
Вацлав Потоцкий шағын шляхта отбасында, поляк бауырларының арийлік христиан сектасына жататындығымен дүниеге келді. Ол поляк бауырларының Рациборц академиясында білім алған болуы мүмкін. "Топан судан" кейін (1655-1657 жылдар аралығында Швецияның Польшаға басып кіруі мен оккупациясы) поляк бауырлары швед басқыншыларын қолдағандары үшін Ұлттық Одақтан қуылды. Вацлавқа жер аудару немесе Рим католицизміне өтудің таңдауы берілді, ол өте негізінен өтуге мәжбүр болды. Бірақ оның әйелі бастапқыда қарсылық көрсетті, және ол көп жыл бойы оның өмірі үшін қорқып өтті. Содан кейін ол Ұлттық Одақтың Подкарпатье аймағындағы Лузнадағы иелігінде жұмыс істеді. 1638 жылы казак көтерілісіне қарсы күреске қатысты, 1651 жылы Берестечко шайқасына, ал 1656-1657 жылдар аралығында Швецияға қарсы соғыстарға қатысты. 1665-1666 жылдары ол Ежи Себастьян Любомирскийдің рокошын қолдады. Кейін Михал Корыбут Вишневецкий мен Ян III Собеский патшаларын қолдады. Ол Ұлттық Одақтың саяси жүйесін реформалау және сайланбалы монархияның орнына мұрагерлік монархияны енгізу арқылы тұрақтандыруды жақтады. "Топан судан" кейін поляк бауырлары басып кіргендерге қолдау көрсеткені үшін қуылғанда, ол оларды қолдады, және осы үшін кейбір католик шляхталары оны сынады. Ол әйелі мен балаларынан ұзақ өмір сүрді: оның екі ұлы соғыстар кезінде қаза тапты, ал әдеби дарынына ие болған қызы жас кезінде қайтыс болды. Ол 1696 жылы қайтыс болғанға дейін отбасымен бірге өмір сүрді және Биеч қаласына жерленді.
Шығармалары
Ол 1646 жыл шамасында, көбінесе өзінің ләззаты үшін жазуға кірісті, бастапқыда оны жариялау ниеті болмады, бірақ туысы Сэмюэл Пшипковский оны өзінің туындыларын бөлісуге көндірді. Ол шляхтаның өмірінен көптеген классикалық өлеңдер мен романдар жазды. Өмірінде тек "Почет гербов" (Гербарий) және екі қысқа жұмысы жарық көрді. Оның ең танымал туындысы – "Хотим соғысының барысы" ("Трансакция войны хоцимской") 1669–1672 жылдары жазылып, 1850 жылы алғаш рет басылды. Бұл оның ең ірі романы және әдетте одақтағы ең жақсы эпикалық роман деп есептеледі. Ол тарихи тұрғыдан дәл, бірақ польшалық батырларды біршама идеализациялап, 1621 жылғы Хотим шайқасын сипаттайды және Якуб Собескийдің күнделіктеріне негізделген. Оның эпиграммалары 1670 және 1695 жылдары жазылды, ал алғаш рет 1907 жылы жарық көрді. Ол Джон Барклейдің "Аргенис" (1621) туындысын 1697 жылы жарыққа шығарды.