Кіріспе

Корольдік флот адмиралы (1821–1888)

Адмирал сэр Астли Купер Кей (18 қаңтар 1821 – 3 наурыз 1888) – Корольдік флот офицері. Жас офицер ретінде ол 1845 жылғы қарашада Рио-де-ла-Платаның ағылшын-француз блокадасы кезінде Вуэльта-де-Облигадо шайқасында қатысты, сондай-ақ 1854 жылғы тамызда Бомарсунд шайқасына және 1855 жылғы тамыздағы Қырым соғысы кезінде Свеаборгты бомбалауға қатысты. Ол 1857 жылғы екінші Опиум соғысы кезінде Кантон шайқасына жаяу әскермен бірге қатысты. Кейіннен ол 1878 жылғы ақпанда құрылған, Ресей-Түрік соғысының соңғы кезеңінде Ресейді Константинопольге кіруден қайтармақ болған Балтық флотына қолбасшылық етті. 1879 жылғы тамызда ол Бірінші Әскери-теңіз лорды болды, бұл қызметте ол стратегиядан гөрі әкімшілік және технологияға көбірек қызығушылық танытты: ол флотты басқару шығындарын бюджет шегінде ұстады, алты кеменің құрылысын бекітті және 1885 жылы Панджедедегі оқиғаға флоттың тиісті түрде дайындалғанын қамтамасыз етті, осы оқиғада орыс әскерлері Ауғанстан аумағын басып алды.

Ерте мансап

Астли Купер Ки – белгілі хирург Чарльз Астон Ки мен Энн Кидің (құдайы Купер) ұлы болды. Оның әкесі, хирург Астли Купердің шәкірті болған. 1833 жылдың тамызында Ки Корольдік теңіз флотына қабылданды. Портсмуттегі Корольдік теңіз академиясында алғашқы оқуын аяқтағаннан кейін, ол өзінің мансабын Жерорта теңіз флотында үшінші рангта, ал 1839 жылдан бастап Солтүстік Америка және Батыс Үндістан станциясында алтыншы рангта өтті. 1842 жылдың 22 желтоқсанында лейтенант болып тағайындалған Ки Оңтүстік Америка станциясында бесінші рангқа жіберілді. 1844 жылдың ақпанында ол HMS Gorgon бу фрегатына ауыстырылды және 1845 жылдың қарашасында Рио-де-ла-Платаның ағылшын-француздық блокадасы кезінде Vuelta de Obligado шайқасында HMS Fanny шхунасының уақытша командалық құрамын басқарды. 1847 жылдың мамырында ол Жерорта теңіз флотындағы шұңғымалы кемеге қолбасшы болып тағайындалды. Сондай-ақ, ол 1854 жылдың тамызында Бомарсунд шайқасына және 1855 жылдың тамызында Свеаборгты бомбалауға қатысты. Ки 1856 жылдың қаңтарында Шығыс Үнді және Қытай станциясында екінші рангтағы кемеге командалық етіп тағайындалды және екінші Опиум соғысы кезінде 1857 жылдың желтоқсанында Кантон шайқасына қатысу үшін теңіз бригадасымен жағаға түсті. 1860 жылдың шілдесінде Девонпорттағы бу резервінің капитаны болды, ал 1863 жылдың шілдесінде Портсмуттегі Корольдік теңіз академиясының капитаны және бастығы болып тағайындалды. 1866 жылдың 20 қарашасында контр-адмирал дәрежесіне көтерілген Ки, теңіз қару-жарағының директоры болды және зеңбіректер саласындағы сарапшы атанды, бұл 1868 жылдың 4 маусымында Корольдік қоғамға мүше болып сайланғанда мойындалды. Ол 1869 жылдың шілдесінде Портсмут кемежайының адмиралдық инспекторы, 1870 жылдың маусымында Мальта кемежайының адмиралдық инспекторы болды және 1873 жылдың 24 мамырында Бат орденінің серкесі атанды. 1875 жылдың желтоқсанында Солтүстік Америка және Батыс Үндістан станциясының бас қолбасшысы болып тағайындалды, содан кейін 1878 жылдың ақпанында Ресейді Ресей-Түрік соғысының соңғы кезеңінде Константинопольге кіруден қайтармақ болу үшін құрылған Балтық флотына басшылық етуі сұралды. 1879 жылдың 15 маусымында Патшаның бірінші және басты теңіз жәрдемшісі болып тағайындалды. Бірінші теңіз лорды ретінде ол стратегиядан гөрі әкімшілік және технологияға көбірек қызығушылық танытты: ол теңіз флотын ұстау шығындарын бюджет шегінде ұстады, алты кеменің құрылысына рұқсат берді және теңіз флотының 1885 жылы Панджедеде орыс әскерлерінің Ауғанстан аумағын басып алған Панджеде оқиғасына тиісінше дайындалғанын қамтамасыз етті. 1885 жылдың маусымында зейнетке шығып, 1888 жылдың 3 наурызында Мейденхедтегі Лагган үйінде қайтыс болды. Астли мен Шарлоттаның қызы – суретші және жазушы Роза Чемпион де Креспиньи. Леди Шарлотта 1874 жылдың 30 желтоқсанында қайтыс болды.