Кіріспе

Евгений Борисович Дынкин (Евгений Борисович Дынкин; 11 мамыр 1924 - 14 қараша 2014) – совет және американдық математик. 1935 жылға дейін Ленинградта тұрған, содан кейін оның отбасы Қазақстанға жер аударылды. Екі жыл өткен соң, Дынкин 13 жасқа толғанда, оның әкесі ГУЛАГ-та қаза болды. 1977 жылы Корнелл университетінің профессоры атанды.

Өлім

Динкин Нью-Йорк штатының Итака қаласындағы Кайуга медициналық орталығында 90 жасында қайтыс болды. Динкин діншіл емес адам болған.

Математикалық жұмыс

Динкин математиканың екі ерекше саласына – алгебра мен ықтималдықтар теориясына – маңызды үлес қосып, сирек кездесетін математиктердің бірі саналады. Динкиннің математикалық еңбектерінің алгебралық кезеңі 1944 және 1954 жылдар аралығында болды, алайда осы кезеңде де ықтималдықтарға қатысты тақырыптар байқалды. Шындығында, Динкиннің алғашқы жарияланымдарының бірі 1945 жылы Н.А. Дмитриевпен бірлесіп, стохастикалық матрицалардың өзіндік мәндеріне қатысты мәселені шешуге арналды. Бұл мәселе Колмогоровтың Марков тізбектері жөніндегі семинарында көтерілді, осы кезде Динкин мен Дмитриев екеуі де студенттер болып оқыды. Динкиннің 1947 жылғы «Жай жартылай қарапайым Lie алгебраларының құрылымы» атты еңбегі туралы Бертрам Костант былай деп жазды: «Осы еңбегінде Динкин тек элементарлы математиканы қолданып, дерлік ештеңеден бастап, жартылай қарапайым Lie алгебраларының құрылымын және оның механизмдерін керемет әрі әдемі түрде дамытты. Ол бұл жұмысында бұрынғыда эзотерикалық тақырыпты алып, оны көркем әрі қуатты математикаға айналдырды». – Бертрам Костант, «Таңдалған еңбектер», 363-бет. Динкиннің 1952 жылғы ықпалды «Жай Lie алгебраларының жартылай қарапайым субальгебралары» атты мақаласында кең көлемді кестелер мен тізімдер болды және ерекше Lie алгебраларының субальгебралары зерттелді.

Ықтималдық теориясы

Дынкин Марков процестерінің қазіргі заманғы теориясының негізін қалаушылардың бірі саналады. Дынкин және оның Мәскеу университетіндегі семинарының басқа қатысушылары алған нәтижелер екі кітапқа жинақталды. Олардың біріншісі, "Марков процестерінің теориясы", 1959 жылы жарық көрді және теорияның негізін салды. 1962 жылы Стокгольмде өткен Халықаралық математиктер конгресінде Дынкиннің бір сағаттық баяндамасын Колмогоров оқыды, себебі эмиграцияға дейін Дынкинге Батысқа саяхаттауға рұқсат берілмеген. Бұл баяндама "Марков процестері және талдау мәселелері" деп аталды.