Шигелла инфекциясы: себептері, белгілері, диагностикасы және алдын алу жолдары
Shigellosis
Шигелла инфекциясы: себептері, таралу жолдары (жұқпалы нәжіс, шыбылар). Симптомы 12-96 сағатта пайда болады, емдеуге ципрофлоксацин, азитромицин қолданылады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шигеллез шигелла бактериясының төрт түрінен туындайды. Бұл инфекция көбінесе инфекциялы нәжіспен байланыс арқылы таралады. Жұғу көбінесе шыбызбалар арқылы немесе бекіткіштерді (подгузниктерді) ауыстырған кезде болады. Көбінесе қолданылатын антибиотиктерге ципрофлоксацин және азитромицин жатады. Симптомдардың пайда болуы 12-ден 96 сағатқа дейін созылады, ал толық жазылу 5-7 күнге дейінге созылады. Инфекция салдарынан шырышты қабық жараланады, тік ішек қан кетуі және қанағаттандырылмайтын дегидратация (сусыздану) пайда болады. Шигеллезден кейін реактивті артрит және гемолитикалық уремиялық синдром сияқты асқынулар дамуы мүмкін. Ең көп кездесетін неврологиялық белгі – құрысулар.
Shigellosis is caused by four specific types of Shigella. These are typically spread by exposure to infected feces. Contamination may be spread by flies or when changing diapers (nappies). Commonly used antibiotics include ciprofloxacin and azithromycin. Onset time is 12 to 96 hours, and recovery takes 5 to 7 days. Infections are associated with mucosal ulceration, rectal bleeding, and drastic dehydration. Reactive arthritis and hemolytic uremic syndrome are possible sequelae that have been reported in the aftermath of shigellosis. The most common neurological symptom includes seizures.
Механизм
Асқазанға түскеннен кейін бактериялар асқазан-ішек жолы арқылы кіші ішекке жетеді. Онда олар үлкен ішекке жеткенше көбейе бастайды. Үлкен ішекте бактериялар екі негізгі механизм арқылы жасушаларға зақым келтіріп, шигеллездің бастапқы кезеңдерін тудырады: үлкен ішектің эпителий жасушаларын тікелей басып алу және 1-ші және 2-ші энтеротоксиндерді өндіру.
Upon ingestion, the bacteria pass through the gastrointestinal tract until they reach the small intestine. There they begin to multiply until they reach the large intestine. In the large intestine, the bacteria cause cell injury and the beginning stages of Shigellosis via two main mechanisms: direct invasion of epithelial cells in the large intestine and production of enterotoxin 1 and enterotoxin 2.
Диагностика
Шигеллез диагнозы диареялық нәжіс үлгілерінен бактерияны оқшаулау арқылы қойылады. Шигелла түрлерінің қозғалмауы теріс нәтиже береді және олар көбінесе лактозаны ыдыратпайды, бірақ S. sonnei лактозаны ыдырата алады. Көбінесе олар көмірсулардан газ шығармайды (S. flexneri-дің кейбір штаммдарынан басқа) және жалпы биохимиялық жағынан белсенді емес. Шигелланың мочевина гидролизі де теріс болуы керек. Үш қантты темір ортасына егілгенде, олар келесідей реакция береді: К/А, газ және H2S. Индол реакциялары әртүрлі, оң және теріс болады, бірақ S. sonnei әрқашан индол теріс нәтиже береді. Hektoen ортасындағы өсімдерде шигелла үшін көкшіл-жасыл колониялар, ал сальмонелла үшін қара ортасы бар көкшіл-жасыл колониялар пайда болады.
The diagnosis of shigellosis is made by isolating the organism from diarrheal fecal sample cultures. Shigella species are negative for motility and are generally not lactose fermenters, but S. sonnei can ferment lactose. They typically do not produce gas from carbohydrates (with the exception of certain strains of S. flexneri) and tend to be overall biochemically inert. Shigella should also be urea hydrolysis negative. When inoculated to a triple sugar iron slant, they react as follows: K/A, gas , and H2S Indole reactions are mixed, positive and negative, with the exception of S. sonnei, which is always indole negative. Growth on Hektoen enteric agar produces bluish green colonies for Shigella and bluish green colonies with black centers for Salmonella.
Алдын алу
Шигеллез ауруына шалдықпау үшін қарапайым сақтық шараларын қолдануға болады: тамақ дайындамас бұрын және жемес бұрын қолды мұқият жуу керек, ал тамақты толық пісіру қажет. Шигеллезді алдын алудың негізгі шаралары – санитарлық жағдайды жақсарту, жеке және тамақ гигиенасын сақтау, бірақ тиімді әрі арзан вакцина бұл шараларды толықтыруға мүмкіндік береді. Шигеллез балалар арасында өте жылдам таралатындықтан, ауру белгілері жойылғаннан кейін 24 сағатқа дейін ауырған баланы балабақшаға қабылдамау балабақшада шигеллездің таралуын азайтуға көмектеседі.
Simple precautions can be taken to prevent getting shigellosis: wash hands before handling food and thoroughly cook all food before eating. The primary prevention methods are improved sanitation and personal and food hygiene, but a low cost and efficacious vaccine would complement these methods. Since shigellosis is spread very quickly among children, keeping infected children out of daycare for 24 hours after their symptoms have disappeared, will decrease the occurrence of shigellosis in daycares.
Вакцина
Қазіргі уақытта шигеллаға қарсы лицензияланған вакцина жоқ. Шигеллаға арналған бірнеше вакцина үміткерлері әртүрлі даму кезеңдерінде, оның ішінде әлсіздетілген тірі, конъюгаттық, рибосомалық және протеосомалық вакциналар бар. Шигелла Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының вакцина әзірлеу мақсаты болып ұзақ жылдардан бері қалып келген, және осы патогенге байланысты жасқа қарай диарея/дизентериямен аурудың күрт азаюы, табиғи иммунитет инфекциядан кейін қалыптасатынын көрсетеді; демек, ауруды болдырмау үшін вакцинация жасау мүмкін болуы керек. Шигелла түрлері көптеген антибиотиктерге резистентті.
Currently, no licensed vaccine targeting Shigella exists. Several vaccine candidates for Shigella are in various stages of development including live attenuated, conjugate, ribosomal, and proteosome vaccines. Shigella has been a longstanding World Health Organization target for vaccine development, and sharp declines in age specific diarrhea/dysentery attack rates for this pathogen indicate that natural immunity does develop following exposure; thus, vaccination to prevent the disease should be feasible. Shigella species are resistant to many antibiotics,
Антибиотиктер
Антибиотиктерді тек қана ауыр жағдайларда немесе жеңіл белгілері бар кейбір топтарда (қарттар, иммундық қабылдауы нашарлағандар, тамақ өнеркәсібі қызметкерлері, балаларға күтім жасаушылар) қолдану керек. Шигелламен байланысты диареяда антибиотиктер инфекцияның мерзімін қысқартады, бірақ көбінесе жеңіл жағдайларда олардан аулақ болатыны жөн, себебі көптеген шигелла түрлері кең таралған антибиотиктерге төзімді болып келеді. Сонымен қатар, шигелламен аурудың көп бөлігін бастан кешіретін дамып келе жатқан елдерде тиімді дәрілер көбінесе жетіспейді. Диареяға қарсы препараттар жағдайды нашарлатуы мүмкін, сондықтан оларды қолданудан қалысқан жөн. Көптеген жағдайларда, ауру антибиотиктерсіз төрттен сегіз күннің ішінде өтеді. Ауыр инфекциялар үштен алты аптаға дейін созылуы мүмкін. Егер адам өте жас немесе өте қарт болса, ауру ауыр болса немесе инфекция басқа адамдарға таралу қаупі жоғары болса, триметоприм-сульфаметоксазол, ципрофлоксацин сияқты антибиотиктер тағайындалуы мүмкін. Бұрын ампициллин (бірақ амоксициллин емес) осы ауруды емдеуде тиімді болған, бірақ қазір бірінші таңдау пивмециллинам болып табылады.
Antibiotics should only be used in severe cases or for certain populations with mild symptoms (elderly, immunocompromised, food service industry workers, child care workers). For Shigella associated diarrhea, antibiotics shorten the length of infection, but they are usually avoided in mild cases because many Shigella strains are becoming resistant to common antibiotics. Furthermore, effective medications are often in short supply in developing countries, which carry the majority of the disease burden from Shigella. Antidiarrheal agents may worsen the sickness, and should be avoided. In most cases, the disease resolves within four to eight days without antibiotics. Severe infections may last three to six weeks. Antibiotics, such as trimethoprim sulfamethoxazole, ciprofloxacin may be given when the person is very young or very old, when the disease is severe, or when the risk of the infection spreading to other people is high. Additionally, ampicillin (but not amoxicillin) was effective in treating this disease previously, but now the first choice of drug is pivmecillinam.
Эпидемиология
Деректер жеткіліксіз, бірақ 2013 жылы бес жасқа дейінгі 34 000 баланың өліміне, ал бес жастан асқан 40 000 адамның өліміне себеп болған деп есептеледі. АҚШ-та жыл сайын шамамен 500 000 шигеллез жағдайы тіркеледі. Сәбилер, қарттар және ауыр сырқаттар аурудың ең ауыр белгілеріне осал, бірақ барлық адамдар белгілі бір деңгейде сезімтал. Жұқпалы иммуножеткіліксіздік синдромы (ЖИДС) бар адамдар Шигелла инфекциясына жиі шалдығады. Шигеллез дамып келе жатқан елдерде жиірек және ауыррақ кездеседі; дамып келе жатқан елдерде шигеллез эпидемиясының өлім-жітім көрсеткіші 5–15% құрайды. Ортодоксал еврей қауымдастықтары (ОЖҚ) шигеллезге шалдығу тәуекелі жоғары топ болып табылады; Шигелла сонеи Израильдегі осы қауымдастықтарда циклдік түрде эпидемия болып таралады, ал басқа қауымдастықтар арасында эпизодтық шабуылдар орын алады. "Филогенетикалық және геномдық талдау арқылы біз Израильден тыс ОЖҚ-дағы жарылыстардың штаммдарының жалпы халықтың штаммдарынан ерекшеленетінін және Израильде басымдылық танытатын S. sonnei-дің бірнеше дәріге төзімді тармағымен байланысты екенін көрсеттік. Қосымша Байес филогенетикалық талдау бұл штаммның шамамен 30 жыл бұрын пайда болғанын көрсетті, бұл антимикробтық препараттарға төзімді патогендердің географиялық тұрғыдан шашыраңқы, бірақ халықаралық байланыстағы қауымдастықтар арқылы кеңінен таралуының қаншалықты жылдам болатынын көрсетеді."
Insufficient data exist, but it is estimated to have caused the death of 34,000 children under the age of five in 2013, and 40,000 deaths in people over five years of age. An estimated 500,000 cases of shigellosis occur annually in the United States. Infants, the elderly, and the critically ill are susceptible to the most severe symptoms of disease, but all humans are susceptible to some degree. Individuals with acquired immune deficiency syndrome (AIDS) are more frequently infected with Shigella. Shigellosis is a more common and serious condition in the developing world; fatality rates of shigellosis epidemics in developing countries can be 5–15%. Orthodox Jewish communities (OJCs) are a known risk group for shigellosis; Shigella sonnei is cyclically epidemic in these communities in Israel, with sporadic outbreaks occurring elsewhere in among these communities. "Through phylogenetic and genomic analysis, we showed that strains from outbreaks in OJCs outside of Israel are distinct from strains in the general population and relate to a single multidrug resistant sublineage of S. sonnei that prevails in Israel. Further Bayesian phylogenetic analysis showed that this strain emerged approximately 30 years ago, demonstrating the speed at which antimicrobial drug–resistant pathogens can spread widely through geographically dispersed, but internationally connected, communities."