Кариб теңізі мен Солтүстік Америка тақталарының шекарасындағы тереңдігі зор ойыс (Кариб ойысы)
Puerto Rico Trench
Пуэрто-Рико шұңқылы – Атлант мұхитының ең терең нүктесі. Кариб және Солтүстік Америка тақталарының шекарасында орналасқан, 5.2 миль тереңдігіне жетеді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кариб теңізі мен Солтүстік Америка тақталарының арасындағы трансформациялық шекарадағы мұхиттық шұңқыр.
Oceanic trench on a transform boundary between the Caribbean and North American Plates
Пуэрто-Рико шұңқыры Кариб теңізі мен Атлант мұхиты арасындағы шекарада орналасқан. Атлант мұхитындағы ең терең мұхиттық шұңқыр, оңтүстікке қарай Кіші Антиль аралдарының субдукциялық аймағы мен Куба мен Испаньола аралығында батысқа қарай Кайман ойысы арқылы Орталық Америка жағалауына дейін созылатын ірі трансформациялық жарық аймағы немесе тақта шекарасы арасындағы күрделі ауысумен байланысты. Шұңқыр ұзын, ең тереңдігі шамамен 8,37 километр (5,20 миль) құрайды. Бұл Атлант мұхитының ең терең нүктесі болып табылады. Бұл нүкте көбінесе Милуоки тереңдігі деп аталады, ал оны қоршаған теңіз түбі Браунсон тереңдігі деп аталады. Дегенмен, соңғы уақытта Браунсон тереңдігі термині де осы нүктеге қатысты қолданыла бастады. Нақты нүкте 2018 жылы Kongsberg EM124 көп сәулелі сонарын пайдалана отырып, DSSV Pressure Drop кемесімен анықталды, содан кейін Виктор Весково басқаратын адамдар бар суасты аппараты DSV Limiting Factor (Triton 36000/2 моделі) тікелей барып, оның тереңдігін растады. Ғылыми зерттеулер көрсеткендей, осы жарық аймағында болған жер сілкінісі үлкен цунамиды тудыруы мүмкін. 1918 жылғы Сан-Фермин жер сілкінісінен кейін, жарық аймағы мен шұңқырдың оңтүстігінде орналасқан Пуэрто-Рико аралы күшті цунамиге ұшырады.
The Puerto Rico Trench is located on the boundary between the Caribbean Sea and the Atlantic Ocean. The oceanic trench, the deepest in the Atlantic, is associated with a complex transition between the Lesser Antilles subduction zone to the south and the major transform fault zone or plate boundary, which extends west between Cuba and Hispaniola through the Cayman Trough to the coast of Central America. The trench is long and has a maximum depth of or 5.20 miles. This constitutes the single deepest point in the Atlantic Ocean. This point is commonly referred to as the Milwaukee Deep, with the Brownson Deep naming the seabed surrounding it. However, more recently, the latter term has also been used interchangeably with the former to refer to this point. The exact point was identified by the DSSV Pressure Drop using a state of the art Kongsberg EM124 multibeam sonar in 2018, and then directly visited and its depth verified by the crewed submersible Deep Submergence Vehicle DSV Limiting Factor (a Triton 36000/2 model submersible) piloted by Victor Vescovo. Scientific studies have concluded that an earthquake occurring along this fault zone could generate a significant tsunami. The island of Puerto Rico, which lies immediately to the south of the fault zone and the trench, suffered a destructive tsunami soon after the 1918 San Fermín earthquake.
Геология
Пуэрто-Рико шұңқыры екі тақтаның шекарасында орналасқан, олар трансформациялық шекара бойымен өтеді, бірақ субдукцияның шағын ғана бөлігі бар. Кариб теңізі тақтасы Солтүстік Америка тақтасына қатысты шығысқа қарай жылжиды. Солтүстік Америка тақтасы Пуэрто-Рико шұңқырында Кариб теңізі тақтасымен көлденең батып барады, ал оңтүстік-шығыста Оңтүстік Америка тақтасы Кіші Антиль аралдарының субдукциялық аймағында тікелей батып барады. Осы субдукциялық аймақ Кариб теңізінің оңтүстік-шығыс бөлігіндегі белсенді жанартаулардың болуын түсіндіреді. Жанарлық белсенділік Пуэрто-Рикодан Оңтүстік Америка жағалауына дейін созылған аралдық доғаның оңтүстік-шығысында жиі кездеседі. Пуэрто-Рико, АҚШ-тың Виргин аралдары, Ұлыбританияның Виргин аралдары және Доминикан Республикасында белсенді жанартаулар жоқ, бірақ олар жер сілкінісі мен цунами қаупіне тап болады. Пуэрто-Рико шұңқырында 8,0 магнитудасынан жоғары жер сілкінісі болған және оның осыны жалғастыруға қабілетті деп есептеледі. NASA мәліметінше, шұңқырының астында мұхит бетіндегі гравитациялық тартылысты бұрып, оны сәл төмендетіп жіберетіндей тығыз масса бар. Бұл сонымен қатар навигациялық құралдардың дәлдігіне де кері әсер етеді.
The Puerto Rico Trench is located at a boundary between two plates that pass each other along a transform boundary with only a small component of subduction. The Caribbean Plate is moving to the east relative to the North American Plate. The North American Plate is being subducted by the Caribbean Plate obliquely at the trench while to the southeast, the South American Plate is being more directly subducted along the Lesser Antilles subduction zone. This subduction zone explains the presence of active volcanoes over the southeastern part of the Caribbean Sea. Volcanic activity is frequent along the island arc southeast from Puerto Rico to the coast of South America. Puerto Rico, the United States Virgin Islands, British Virgin Islands, and the Dominican Republic do not have active volcanoes; however, they are at risk from earthquakes and tsunamis. The Puerto Rico Trench has produced earthquakes greater than magnitude 8.0 and is considered capable of continuing to do so. According to NASA, beneath the trench is a mass so dense it deflects gravitational pull on the surface of the ocean, causing it to dip somewhat. It also has a negative effect on the accuracy of navigational instruments.
Қоғамның хабардарлығы
Жер сілкінісі мен цунами қаупі туралы білім, тегіс жерге жақын орналасқан аралдардың қарапайым халқы арасында кеңінен таралмаған. 1988 жылдан бері Пуэрто-Рико сейсмикалық қоғамы Пуэрто-Риконың бұқаралық ақпарат құралдарын пайдаланып, болашақта катастрофалық трагедияға алып келуі мүмкін жер сілкінісі туралы адамдарды хабардар етуге тырысып келеді. 2004 жылы Үнді мұхитындағы қырықтан астам елге әсер еткен цунамиден кейін, көптеген адамдар мұндай оқиғаның Кариб теңізіне келтіретін салдарынан қорқады. Жергілікті биліктер төтенше жағдайларды жоспарлауды бастады. Пуэрто-Рико және АҚШ-тың Виргин аралдарында АҚШ үкіметі осы мәселені жылдар бойы зерттеп келеді. Ол сейсмикалық зерттеулерді күшейтіп, цунами ескерту жүйелерін дамытуда.
Knowledge of the earthquake and tsunami risks has not been widespread among the general public of the islands located near the trench. Since 1988, the Puerto Rican Seismic Society has been trying to use the Puerto Rican media to inform people about a future earthquake that could result in a catastrophic tragedy. Following the 2004 tsunami that affected more than forty countries in the Indian Ocean, many more people now fear the consequences that such an event would bring to the Caribbean. Local governments have begun emergency planning. In the case of Puerto Rico and the U. S. Virgin Islands, the United States government has been studying the problem for years. It is increasing its seismic investigations and developing tsunami warning systems.
Экипажмен түсіру
Америкалық зерттеуші Виктор Весково 2018 жылғы 19 желтоқсанда "Бес тереңдік экспедициясы" аясында Пуэрто-Рико шұңқырының ең терең нүктесіне, сонымен бірге Атлант мұхитының ең терең жеріне суға түсті. Ол 19°42'49" N, 67°18'39" W координаталарындағы тереңдікке тікелей CTD қысым өлшеулері арқылы, DSV Limiting Factor (Тритон 36000/2 моделі) терең суға түсу аппаратымен жетті. Осылайша ол Атлант мұхитының түбіне жеткен алғашқы адам болды және сол кездегі тарихтағы екінші ең терең жеке суға түсуді жасады. Көптеген БАҚ бұл тереңдікті Браунсон тереңдігі деп атады. Бұл суға түсу "Бес тереңдік экспедициясының" бөлігі болды. Экспедицияның мақсаты – 2019 жылғы қыркүйек айының соңына дейін әлемнің бес мұхитының ең терең нүктелерін толыққанды картаға түсіріп, оларды зерттеу.
The American explorer Victor Vescovo dived to the deepest point of the Puerto Rico Trench and therefore the Atlantic Ocean on 19 December 2018, as part of the Five Deeps Expedition. He reached a depth of ± at 19°42'49" N, 67°18'39" W by direct CTD pressure measurements with the Deep Submergence Vehicle DSV Limiting Factor (a Triton 36000/2 model submersible) and thus became the first person to reach the bottom of the Atlantic Ocean while also making the second deepest recorded solo dive in history at that time. Many media outlets referred to the deep as Brownson Deep, The dive was part of the Five Deeps Expedition. The objective of this expedition was to thoroughly map and visit the deepest points of all five of the world's oceans by the end of September 2019.