Кіріспе

Нимрод бекінісі немесе Нимрод қамалы (قلعة الصبيبة Qal'at al Subeiba, "Ұлы шатқалдың қамалы", кейін Qal'at Namrud, "Нимрод қамалы"; , Mivtzar Nimrod, "Нимрод бекінісі") – әйюбидтер салған және мамлюктер кеңейткен қамал. Ол Гермон тауының оңтүстік беткейінде, теңіз деңгейінен шамамен 800 метр биіктікте орналасқан. Одан Голан биіктіктерін көруге болады және батыстан келетін әскерлерден Дамаскқа қарай соққан жолды күзету үшін салынған. Баламалы формалары мен жазылулары: Qal'at орнына Kal'at, "al" префиксінің орнына "as", ал Subeiba орнына Subayba, Subaybah және Subeibeh. Бекіністің Киелі кітаптағы қуатты жауынгер және аңшы Нимродпен байланыстыруы, ол кейінгі исламдық түсіндірме әдебиетінде Нимруд ретінде танымал болды, друздардан тараған, олар бұл аймаққа тек 19 ғасырда қоныстанды. 1967 жылдан бері бұл аймақ, оған іргелес Голан биіктіктерімен бірге, Израильдің оккупациясы мен басқаруында. Халықаралық қауымдастық бұл аймақты Сирияның аумағы деп санайды.

Ежелгі (еллиндік?) кезең

Археологиялық қазбалардың нәтижелеріне сүйеніп ("Массивті тас қалау стилі" және басқа да типтік эллинистік элементтер, одан кейін крестонос, айюбид және мамлюк тас қалау стилі) және сейсмикалық оқиғалардың тас қалауға тигізетін әсерін зерттеу, ірі аймақтық жер сілкіністері туралы тарихи мәліметтермен салыстырылып, зерттеушілер мына тұжырымға келді: алғашқы қамал, бұл жерде ежелгі грек-сириялықтар салған, яғни эллинистік кезеңде (б.з.д. 332 жылдан кейін), бірақ Иродтар немесе римдіктер (б.з.д. I ғасырдан бастап аймақты басқарған) салған жоқ. 1856 жылы Эдвард Робинсон финикиялықтар да мүмкін болғанын айтқан. Араб тілінде ол "Қалъат әл-Субейба" – "Ұлы тік жардың қамалы" деп аталды. 1230 жылға қарай бекініс жотаның бүкіл бөлігін қамтитындай етіп кеңейтілді. 1260 жылы моңғолдар қамалды басып алып, оның қорғаныстарының бір бөлігін бұзды және өз одақтасы, Әл-Азиз Усманның ұлы мен жақын орналасқан Баниас қаласын олардың қарауына қалдырды.

Мамлюк дәуірі

Айн Джалут шайқасындағы моңғолдарға жеңіс однынан кейін, Сұлтан Бейбарс қаланы нығайтып, ірі мұнаралар салды. Қамал Бейбарсқа ең жақын адамы Билікке тапсырылды. Жаңа билеуші кең көлемді құрылыс жұмыстарын бастады. Құрылыс аяқталған соң, Билік өз еңбегін мәңгі есте қалдырып, 1275 жылғы жазу арқылы сұлтанның атын дәріптеді. Бейбарс қайтыс болғаннан кейін, оның ұлы Билікті өлтіруге қатысты, себебі оның күшінен қорқыныш сезінген. 13 ғасырдың соңында, мұсылмандар Акра (Акко) портын басып алғаннан және қасиетті жердегі крестоносшылардың билігі аяқталғаннан кейін, қамал стратегиялық маңыздылығын жоғалтып, құлдырап кетті.

Осман дәуірі

Османлы түркілері 1517 жылы осы жерді жаулап алды және бекіністі Осман әмірлері үшін сәнді түрме ретінде пайдаланды. Кейіннен, 16 ғасырда бекініс тасталып, оның қабырғаларында тек жергілікті малшылар мен олардың малдары ғана болды. 1759 жылы аймақты қатты қалтқылаған жер сілкінісінен бекініс көп зақымданып, қирады. 1860 жылы марониттермен болған қақтығыс кезінде аймаққа келген друздар оны Qal'at Namrud (Нимрод қамалы) деп атауды бастады.

Сипаттама

Бүкіл бекініс кешенінің ұзындығы 420 м (1350 фут), ені 150 м (500 фут) және ол үлкен, мұқият тікбұрышты тастардан салынған. Қабырғалар бойында көптеген тік төртбұрышты және жартылай дөңгелек мұнаралар орналасқан, олардың үсті жағында сүйір қиылысқан аркалар бар. Бекіністің биік, шығыс жиегінде 65x45 метр (200x150 фут) өлшемдес үлкен сарай тұрды және ол ірі тікбұрышты мұнаралармен қоршалған. Көптеген сәнді залдардың, су қоймаларының, бөлмелердің қалдықтары бұл жердің губернатордың резиденциясы болғанын көрсетеді. Бекініс Гермон тауы мен Голан биіктігінің қалған бөлігін, Галилеяны Дамаскпен байланыстыратын жолды және бұрынғы крестшілер қаласы Баниасты бөліп тұратын терең, тар аңғарға қарайды.

Қазіргі жағдай

Бұл жерді Израиль табиғат және саябақтар басқармасы басқарады, ал келушілер қамалдың қазылған және қалпына келтірілген бөліктерін зерттей алады. Қамалға кіру батыс жақтан, ал бірінші бөлімінде "құпия дәліздер" – ирек бұрылатын баспалдақтар мен жер асты су резервуарлары бар, олардың кейбір жерлерінде әлі де бастапқы жабын сақталған. Қамалдың көптеген жерлерінде "ату тесіктері" – сыртынан тар, ал ішкі жағынан кең терезелер кездеседі. Олар садақ-жебе немесе арбалетпен ату үшін арнайы жасалған, қорғаушыға қамал ішінде кең орын берсе, шабуылшыға нысана ретінде тар жарық ғана көрінеді. Орталық бөлігі, қамал ішіндегі жол арқылы қол жетімді, үлкен тікбұрышты мұнаралармен қоршалған қорғанның қалдықтарын қамтиды. Батыс бөлігінде жеке ордасы мен көтергіш көпірімен қорғалған қамалдың ішіндегі тағы бір қамалдың қалдықтары бар. Бұл қамалдың ең көне бөлігі, ол бірінші болып салынған. Саябақ кіреберісі 989 тас жолында, Кирият-Шмона мен Хермон тауының арасында, Кирият-Шмонадан шығысқа қарай жиырма минуттық жерде орналасқан. Жақын жерде израильдік Нымрод елді мекені орналасқан. Израильдің "Бьюфорт" фильмінде бұл қамал Ливанның оңтүстігінде орналасқан Бофорт қамалының орнына қолданылған.