Кіріспе

Түсті пленка өнімдерінің сериясының товар таңбасы Agfacolor Neu

Agfacolor Neu-де түсірілген фотосуреттер. Agfacolor – Германияның Agfa компаниясы өндірген түсті пленка өнімдерінің сериясының атауы. 1932 жылы ұсынылған алғашқы Agfacolor, олардың Agfa Farbenplatte (Agfa түсті пластинкасы) фильмге негізделген нұсқасы болды, бұл француз Autochrome-ына ұқсас «экран пластинкасы» өнімі. 1936 жылдың соңында Agfa компаниясы Agfacolor Neu (Жаңа Agfacolor) түсті фильмін ұсынды, ол бүгінгі күнге дейін қолданылып келе жатқан жалпы типтегі фильм. Жаңа Agfacolor бастапқыда «слайдтар», үй кинофильмдері және қысқа деректі фильмдер жасауға арналған кері фильм ретінде қолданылды. 1939 жылға қарай ол неміс киноиндустриясы үшін негативтік және басып шығаруға арналған фильмдерге бейімделді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Agfacolor товар таңбасы фотосуретке түсіру үшін бірнеше түсті негативтік фильмдерге қолданылды, онда негативтер қағазға түсті басып шығару үшін пайдаланылды. Кері фильмдер кейін Agfachrome деп сатылды. Бұл фильмдер түс дамытушы құрамында Түс дамытушы агент 1-ді пайдаланады. Алдыңғы нұсқасы тоқтатылғаннан кейін Agfacolor Neu жай ғана Agfacolor деп аталды, ол Technicolor және Kodachrome-ға неміс жауабы болды. 1935 жылы Eastman Kodak компаниясы ұсынған Kodachrome сияқты, жаңа Agfacolor фильмі де үш түрлі түске сезімтал эмульсия қабаттары бар «үш қабатты» фильм болды. Kodachrome-нан айырмашылығы, түс құраушы бояулар әр қабатқа өндіріс кезінде біріктірілді, бұл фильмді өңдеуді қатты жеңілдетті: Kodachrome-да бояуларды өте күрделі дамыту процесінде бірінен соң бірі енгізу қажет болды, бұл арнайы жабдық пен Kodak өңдеу зауытында ғана орындалуын талап етті.

Даму

Америкалық бәсекелестерінен кем дегенде бір жыл қалып қойғанын түсінген неміс техниктері, Kodak компаниясының түсті суреттерді пленкаға түсіру тәсілінен бас тартып, өз технологияларын дамытуға инвестиция жасады. Олардың еңбегі 1936 жылдың жазында нәтежесін берді, Германиядағы Agfa компаниясының химия инженерлері өздерінің жаңа Agfacolor материалына Берлинде өткен 1936 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының жүзу жарысында сынақ жүргізді. Неміс технологиясы бір материалды түрлі мақсаттар үшін қолдануға мүмкіндік беретін еді – фотонегативтік пленкадан бастап фотослайдтар мен кинопленкаларға дейін, бірақ неміс киностудиялары бұл пленкамен тәжірибе жасауға тағы үш жыл, яғни 1939 жылдың шілдесіне дейін күтіп отырды.

Неміс кинофильмдеріндегі алғашқы қолданысы

Үшінші рейхтің үгіт-насихат министрі Джозеф Геббельс Голливуд фильмдеріне қызығушылық танытып, оларды жүйелі түрде жеке көрсетулерде (кейде Адольф Гитлер мен оның штабымен бірге) мұқият қарастырды. "Алла бақшасы" (1936), "Желмен кеткендер" (1939) және Диснейдің "Ақ қар мен жеті нан" (1937) сияқты техникалы түсті фильмдер оған Голливудтың көркем фильмдері Германияның ішкі нарығына қауіп төндіретінін, ал Голливудтың түсті фильмдер технологиясындағы басымдығына тең келу қажеттігін көрсетті, әсіресе егер Германия АҚШ және Ұлыбританиямен мәдени соғысқа түсуге ниеттенсе.

Әйелдер жақсы дипломаттар

1939 жылы әнші-биші Марика Рюк және актер Вилли Фрич ойнаған "Қыздар жақсы дипломаттар" (немісше: Frauen sind doch bessere Diplomaten) мюзиклінің түсірілімдері басталғанға дейін Agfacolor толық метражды фильмде қолданылмаған еді. Agfacolor қолдануды нацистік киноиндустриясының басшысы, рейхсминистр Жозеф Геббельс қолдады, ал UFA басшылары оның қысымына көнді. Содан кейін Agfacolor "Әйелдер жақсы дипломаттар" фильмінің түсірілімі кезінде толығымен қолданылды. Түсірілім барысында фильмнің нәтижелері әртүрлі болды, себебі ол күннің әр түрлі уақытындағы күн биіктігіне байланысты түрлі түс температураларына өте сезімтал болды. Сондықтан, ашық алаңда түсіру қиын болды: сарайдың алдындағы шалғы толығымен сары, кейін қоңыр, содан соң көкшіл түс алды. Технология жетілмегендіктен, Agfa зертханалары фильмнің түсірілімін жаңа пленканы сынау үшін пайдаланды, қанағаттанарлықсыз нәтижелерге байланысты түсірілім барысында формуланы үнемі өзгертіп отырды, сондықтан жаңа формула сынақтан өткен сайын кейбір көріністерді қайта түсіруге тура келді. Осыдан өндіріс шығындары артты. Басталған күнінен екі жылдан астам уақыт өткен соң, "Әйелдер жақсы дипломаттар" фильмі 1941 жылдың қазан айында көрсетілді. Түсінің сапасы нашар болғанына қарамастан, фильм үлкен сәттілікке ие болды және соғыс аяқталғанға дейін үлкен табыс әкелді.

Алтын қала

"Әйелдер жақсы дипломаттар" фильмін өндіру кезінде туындаған қиындықтар еңсерілген соң, келесі Agfacolor фильмдері анағұрлым жылдам және сапалы түсіріліп, басылды. Технология қарқынды дамыды. Вайт Харланға келесі фильмін Agfacolor форматында түсіруге рұқсат берілді. 1941 және 1942 жылдарының жазы аралығында Вайт Харлан әйелі Кристина Сёдербаумның басты рөлде ойнаған "Алтын қала" атты арманды пропагандалық ертегісін аяқтады. Фильмде Кристина Сёдербаум алтын қала Прагаға келген жас, әдемі шалбары жоқ шаруа қызының рөлін сомдайды және ол ашкөз әрі адалсыздыққа бой алған сүйіктісінің құрбаны болады. "Алтын қала" 1942 жылдың қыркүйегінде Венеция кинофестивалінде көрсетіліп, техникалық сапасы үшін марапатталды, ал актриса Кристина Сёдербаум актерлік шеберлігі үшін жүлде алды. Бұрын қара-ақ түсті фильмдер түсірген оператор Вернер Криен және арнайы эффекттер бойынша маман Константин Ирмен Цчет (бір кезде Фриц Лэнгтің "Метрополис" фильміндегі арнайы эффекттер камерасын басқарған) көмегімен түсірілген бұл фильмде әсерлі түстер симфониясы көрінеді.

Үшінші рейх кезінде Agfacolor фильмдері

УФА-ның 25 жылдығына арналған "Мюнхгаузен" (1943) фильмі 1939 және 1945 жылдар аралығында Agfacolor пленкасымен түсірілген оннан астам фильмнің ішіндегі үшінші толық метражды неміс фильмі болды. Agfacolor-дың басқа туындылары: Марика Рюк қатысқан "Менің арманымдағы әйел" (1944) мюзиклі және Наполеон соғыстары кезеңіндегі неміс қарсылығын бейнелейтін, сонымен қатар режимнің соңғы маңызды үгіт фильмі болған "Колберг" (1945). 1939 және 1945 жылдар аралығында түсірілген Agfacolor фильмдерінің көптеген тұрақты түсірілімдер соғыстан аман қалды, бірақ олардың көпшілігі қазір тек фрагменттер түрінде ғана сақталған.

Екінші дүниежүзілік соғыстың зардабы

Екінші дүниежүзілік соғыстың соңында, үлкен көлемдегі шикі Agfacolor пленкасы Кеңес Одағы тарапынан тартылып алынды және КСРО мен басқа Шығыс блогы елдерінде кеңінен қолданылған Sovcolor процесінің негізі болды. Польшада өндірілген осындай пленкалар да Polcolor деп аталды, алғашқысы – «Мариенштадттағы оқиға» (1954). Sovcolor-дың ең танымал фильмдерінің бірі – «Соғыс және бейбітшілік» (1965–67), сонымен қатар Андрей Тарковскийдің көптеген фильмдерінде де қолданылды. Sovcolor өз түстерінің тұрақсыздығымен белгілі болды, бұл көріністер арасындағы түс өзгерістеріне байланысты сабақтастық қателіктеріне әкелді. Көбірек беделді туындылар импортталған Eastman Kodak пленкасын пайдаланды. Соғыстан кейін Agfa-ның бұрынғы Wolfen өндіріс орны кеңестік оккупациялық аймақта орналасқан, ол кейін Шығыс Германияға айналды. Соғыстан кейін Wolfen зауыты Agfacolor пленкасын өндіруді жалғастырды, бірақ 1964 жылы Шығыс Германия Agfa тауарлық белгісіне лицензиясын жоғалтты. 1964 жылдан бастап зауыт ORWO (Original Wolfen) деп аталды және ORWOcolor деген атпен түсті пленка өндірді. Agfacolor тұтыну тауарлары Солтүстік Америкада Ansco Color және Anscochrome аттарымен сатылды (Agfa-ның АҚШ-тағы еншілес компаниясы Agfa Ansco). Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін пленка Германиядан импортталды. Соғыс басталғаннан кейін американдық еншілес компания АҚШ үкіметі тарапынан тартылып алынды. Соғыс департаментінің өтініші бойынша Ansco ұқсас түсті пленканы әзірледі және оны Нью-Йорктегі Бингемтон қаласындағы өз зауытында өндірді. Anscochrome кеңінен таралды, бірақ Kodak өнімдерімен бәсекелесе алмады. Ansco Color Голливуд фильмдерінде де қолданылды, оның ішінде Metro Goldwyn Mayer компаниясы түсірген фильмдерде. Ansco Color-мен түсірілген фильмдерге «Эйфел мұнарасындағы адам» (1949), «Буна Дьявол» (1953), «Маған сүй, Кейт» (1953), «Жеті бауырға жеті қалыңдық» (1954), «Бригадун» (1954) және «Өмірге құштарлық» (1956) кіреді, бұл осы пленкада түсірілген соңғы фильм. 1977 жылға дейін фотосуретке арналған Anscochrome пленкасы өндірілді. Agfacolor француз комедиясының және Луи де Фунес қатысқан алғашқы түсті фильмдерінің бірі – «Париж әйелдері» (фр. Ah! Les belles bacchantes) 1954 жылы шықты.

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Agfacolor

Agfacolor-те жасалған танымал кәсіби ерте жұмыстар: Уго Ягердің Польшаға басып кіру кезінде (1939); Андре Зукканың Германия оккупациясы кезінде Париж (1940-1944); Збигнев Борович (3 фото), Карол Грэбски (1 фото) және Розмари Линкке (1 фото) Варшава геттосы көтерілісі (1943); Эва Фаряшевска мен Герхард Вихманның Варшава көтерілісі (1944); Олдрих Серханың Прага көтерілісі (1945) және 1956 жылғы венгр революциясы кезінде Жено Кисс. Бұл жұмыстар оккупанттардың да, қарсылық күштерінің мүшелерінің де еңбегінің нәтижесі. Барлық фотосуреттер тамаша сапада сақталған. 1978 жылы Agfa компаниясы түпкілікті Agfacolor процесіне негізделген түсті пленканы шығаруды тоқтатып, Kodak компаниясының C 41 процесіне көшті.