Кіріспе
1940-шы және 1950-ші жылдардағы американдық теледидар, сондай-ақ осы атпен белгілі. Теледидардың алғашқы алтын ғасыры – АҚШ-тағы теледидардың тікелей эфирдегі көптеген қойылымдарымен ерекшеленген дәуірі. Бұл кезең 1947 жылы «Крафт Телевизион Театры» драма антологиясының тұңғыш эпизодымен басталып, 1960 жылы «Playhouse 90» бағдарламасының соңғы эпизодымен аяқталды. Теледидардың алғашқы жылдары жаңалықтар, спорт және басқа да тікелей эфирлік оқиғаларды көрсету техникалық қиындықтар тудырды, ал бірнеше камерамен тікелей эфирде драма қою өте қиын болды. 90 минуттық драма үшін онға жуық декорация және кемінде сондай-ақ камералар қажет болуы мүмкін. Рекламалар кезінде үлкен декорациялық өзгерістер жасалып, қайта түсіру мүмкіндігі болмады. Орындаушылар мен түсірілім тобы 10 миллионға дейін адам эфирді тамашалап отырғанын және кез келген қателік тікелей эфирде көрінетінін білді. 1957 жылы бейнетаспаның пайдасынан кейін көптеген тікелей эфирлік драмалар «тіріде бейнетаспаға» түсірілді, бұл «тірі» теледидардың көрінісін сақтап, бағдарламаны кейінірек көрсетуге және, сирек болса да, қайта түсіруге мүмкіндік берді (бейнетаспаны өңдеу үшін пышақ қажет болды және қажет болмаса жасалмайтын). Ұлыбританияда 1936 жылдан бастап, теледидар эфирінің ресми түрде басталғаннан 1980 жылға дейін теледрамалар мен комедиялық шоулардың ішкі көріністері электронды камералармен, ал сыртқы көріністер кинокамералармен түсірілді. Бұл британдық көрермендерді ішкі көріністерді «тірі» көрініспен, ал сыртқы көріністерді «фильм» көрінісімен байланыстыруға үйретті. АҚШ және Батыс Германияда кадрлардың жылдамдығындағы айырмашылықты болдырмау үшін көптеген бағдарламалар толығымен фильмде немесе видеода түсірілді. Көптеген елдерде портативті бейнекамералар қолжетімді болғанға дейін телешоулар үшін ашық ауада түсіруден мүмкіндігінше аулақ болды. 1960 жылдардың басына қарай АҚШ-тың 90% үй шаруашылығында теледидар болды, теледидар мен радионың рөлі айтарлықтай өзгерді. Радио 1950 жылдары портативті транзисторлық радионың және жоғары сапалы FM радионың пайда болуының арқасында ескіруден құтылды, радио негізінен музыка орталығына айналды, ал сценарийлі бағдарламалар теледидардың ексклюзивті саласы болды.
the twenty first century period also known by the same name
The first Golden Age of Television is an era of television in the United States marked by its large number of live productions. The period is generally recognized as beginning in 1947 with the first episode of the drama anthology Kraft Television Theater and ending in 1960 with the final episode of Playhouse 90 Broadcasting news, sports and other live events was something of a technical challenge in the early days of television and live drama with multiple cameras was extremely challenging. A live, 90 minute drama might require a dozen sets and at least that many cameras. Major set and other changes had to occur during commercials, and there were no "second takes". The performing cast and crew operated with the awareness that as many as 10 million people were viewing their telecast, and any error was seen live. After the adoption of videotape in 1957, many live dramas were shot "live to tape", still retaining a "live" television look and feel but able to both preserve the program for later broadcast and allowing the possibility of retakes (still rare since videotape editing required a razor blade and was not done unless absolutely necessary). In Britain, from the very beginning of regular television broadcasting in 1936 until the 1980s, interior scenes for television drama and comedy shows were shot with electronic cameras, while exterior scenes were shot with film cameras. This arrangement conditioned British viewers to identify a "live" look with interior scenes and a "film" look with exterior scenes. In the U. S. and West Germany, most shows were produced completely in either film or video to avoid jarring difference in frame rate. Most other countries avoided outdoor shots for television productions as much as they could until portable video cameras became available. By the early 1960s, about 90% of U. S. households had a television set, and the roles of television and radio had changed significantly. Radio
was largely saved from obsolescence by the invention of the far more portable transistor radio in the 1950s and the concurrent rise of higher fidelity FM radio, so that radio became primarily a medium for music, while scripted programming became wholly the domain of television.
Жоғары мәдениетті драманың теледидардағы дамуы
Теледидардың алғашқы күндері бір сағаттық антологиялық драмалар сериалдары пайда болды, олардың көпшілігі сыншылардың жоғары бағасына ие болды. Мысалдар: «Крэфт теледидар театры» (1947 жылдың 7 мамырында дебют жасады), «Шевролет теледидар театры» (1948 жылдың 27 қыркүйегінде дебют жасады), «Теледидарлық қойылым» (4 желтоқсанда дебют жасады), «Филко теледидар театры» (3 қазанда дебют жасады), «Westinghouse Studio One» (1948 жылдың 7 қарашасында дебют жасады) және «Сіздің шоу уақытыңыз» (1949 жылдың 21 қаңтарында дебют жасады). 1950 жылдары жоғары мәдениет коммерциялық телеарналардың эфирінде үстемдік құрды. Осы кезеңде Леонард Бернштейннің («Omnibus» бағдарламасында) және Артуро Тосканинидің алғашқы теледидардағы өнер көрсетулері, Карнеги-холлдан алғашқы тікелей трансляциялар, Шекспирдің пьесаларының алғашқы тікелей эфирдегі көрсетілімдері, Чайковскийдің «Ұйқыдағы сұлулық» және «Жақсылыққа қарсы жамандық» балеттерінің алғашқы трансляциялары, сондай-ақ теледидар үшін арнайы жазылған алғашқы опера – Джан Карло Меноттидің «Амаль және түнгі келушілер» көрсетілді. NBC радио бағдарламасы болған «The Bell Telephone Hour» классикалық және Бродвей артистерін ұсына отырып, теледидардағы эфирін бастады. Телеарналар өнер сыншыларын жұмысқа алды, олардың ішінде Алина Сааринен мен Брайан О’Дохерти есімдері ерекше аталады. Бұл практика цифрлық теледидар дәуірінің басында тоқтатылды (CBS-тің Джон Леонарды осы саладағы соңғы маңызды тұлға болды). Жаңа медиа ретінде теледидар көптеген инновациялық бағдарламалық концепцияларды енгізді, мысалы, 1952 жылдың 9 қарашасында дебют жасаған және 1961 жылдың 16 сәуіріне дейін 65 жүлде жеңіп алған «Omnibus» сияқты әртүрлі мәдени бағдарламалар. Прайм-тайм теледрамалары түпнұсқа және классикалық туындыларды көрсетті, оның ішінде Уолт Дисней бағдарламаларының алғашқы трансляциялары, сондай-ақ «Питер Пэн» фильміндегі Мэри Мартиннің алғашқы көрсетілімі, MGM-нің «Оз сиқыршысы» және Роджерс пен Хаммерштейннің «Золушкасы» кірді. Джеймс Бондтың оқиғасын экранда алғаш рет бейімдеу – 1954 жылы көрсетілген «Казино Рояль» телеспектаклі болды. Көрермендер мен сыншылар Пэдди Чейфски, Хортон Фут, Тед Мозель, Реджинальд Роуз, Род Серлинг, Уильям Темплтон, Гор Видал және басқалардың жаңа телеспектакльдерін асыға күтті. Роуздың «Он екі ашулы адам» және Чейфскидің «Марти» сияқты осы телеспектакльдердің бірнешеуі фильмдерге және басқа да медиаға бейімделді және үлкен жетістікке жетті. Бұл бағдарламалардың көпшілігі «The Philco Television Playhouse», «Kraft Television Theatre» және «Playhouse 90» сияқты тікелей эфирдегі драмалық антологиялардың бөлімдері ретінде өндірілді. 1946 жылғы Бродвейдегі қайта жаңғырудың актерлері өз рөлдерін қайта орындаған «Сирано де Бержерак» сияқты пьесалардың тікелей, қысқартылған нұсқалары осы кезеңде үнемі көрсетілді. «Playhouse 90» осы сияқты шоулардың соңғыларының бірі болды. 1950 жылдардың соңында АҚШ теледидарының көп бөлігі Голливудқа көшті, ол Нью-Йорктегі шоулардан өзгеше мәдениет пен сезімталдыққа ие болды, ал Алтын ғасыр бағдарламаларының көпшілігі осы қалада пайда болды. Теледидарға жоғары мәдениетті көзқарас сол заманның өнімі ретінде қарастырылуы мүмкін, өйткені телеарналар «мәдени өрлеумен» айналысты және оны жаңа медиада мәдени заңдылыққа жетудің жолы ретінде қарады. 1990 жылдардың соңы мен 2000 жылдардың басында, телеарналар жоғары ажыратымдылық форматқа ауысқан кезде ұқсас өрлеу орын алды. Осы кезеңде Discovery Channel табиғат пен тарих туралы HD деректі фильмдерді көрсету үшін Discovery HD Theater-ді тапсырыс берді, ал BBC «Planet Earth» жобасын іске қосты. Бұл XXI ғасырда пайда болған Теледидардың жаңа Алтын ғасырымен бірге келді.
Америка теледидар жанрлары
Комедиялық және эстрадалық шоулар танымал болды. Өз шоулары бар комедия жұлдыздары: Милтон Берл, Сид Цезарь, Бернс және Аллен, Джек Бенни, Боб Хоуп, Джеки Глисон, Ред Скелтон, Эбботт және Костелло, Мартин және Льюис, сондай-ақ Граучо Маркс өзінің «Сіз өміріңізге тікелей тікелей кепілдік бересіз» викториналық шоуында ойнады. Дина Шор, Перри Комо, Эдди Фишер, Нат Кинг Коул, Дин Мартин, Фрэнк Синатра және Лоуренс Велк, сондай-ақ басқа жұлдыздар апта сайынғы музыкалық эстрадалық шоуларды өткізді. Эд Салливан шоуы он жылдық ішінде көптеген танымал өнерпазды көрсетті. Кәсіби күрес теледидардың алғашқы күндеріндегі ең танымал жанрлардың бірі болды, бұл негізінен «Ғажайып Джордж Вагнер» жұлдызының күшіне байланысты болды. Вагнердің рингтегі кейіпкері индустрияда бұрын-соңды болмаған ең үлкен тартымдылыққа айналды. Телеарналар уақытты толтыру үшін арзан, тиімді бағдарлама іздеген кезде, кәсіби күрестің жарқын әрекеті көрермендер арасында нағыз хитке айналды, өйткені ол нақты пайда әкелген алғашқы бағдарлама болды. Осының нәтижесінде, осы спортты елдің үйлеріне әкелген – керемет Джордж болды, өйткені оның актерлік шеберлігі мен мелодрамалық мінез-құлқы оны американдық поп-мәдениеттегі өмірден үлкен тұлғаға айналдырды. Оның алғашқы теледидарлық көрсетілісі 1947 жылдың 11 қарашасында болды (Entertainment Weekly журналы осы оқиғаны 20 ғасырдың ең үздік 100 теледидарлық оқиғасының қатарына енгізді) және ол бірден ұлттық деңгейде танымал болды, оның деңгейі Люсиль Болл мен Боб Хоупқа (ол Джорджтың коллекциясына жүздеген сәнді халаттарды жеке сыйлады) тең болды, сонымен қатар индустрияның бағытын өзгертті. Енді кәсіби күрес рингтегі әрекет туралы ғана емес, Вагнер бұрын болмаған жаңа театрлық және кейіпкерлік өнерді жасады. Сонымен қатар, шын мәнінде, теледидарды елдің миллиондаған үйіне жете алатын тиімді ойын-сауық құралы ретінде жалғыз өзі орнатқан – «Қарапайым Джордж» болды. Ол, мүмкін, Милтон Берл сияқты көптеген теледидар қабылдағыштарын сатуға жауапты болды. Батыс фильмдері 1950 жылдары теледидар ойын-сауығының маңызды бөлігіне айналды. Біріншісі, 1949 жылдың 24 маусымында, Уильям Бойд түсірген 66 фильмнен құрастырылған «Hopalong Cassidy» шоуы болды. Көптеген B-санаттағы батыс фильмдері теледидарда уақытты толтыру үшін көрсетілді, оларда Джин Отри, Рой Роджерс, Текс Риттер, Джон Уэйн, Лэш ЛаРу, Бастер Крабб, Боб Стил, Джонни Мак Браун, Хут Гибсон, Кен Мейнард және басқалар сияқты актерлер ойнады. Көптеген ұзақ жылдар бойы теледидарда көрсетілген батыс сериалдары өздерінің классикасына айналды. Ең танымал теле-вестерн фильмдері: «Джин Отри шоуы», «Рой Роджерс шоуы», «Гансмоук», «Жалғызбасты рейнджер», «Жабайы Билл Хикоктың оқиғалары», «Қарулы», «Қамқорда: Өлі немесе тірі», «Қарулы саяхаттайтын болады», «Уайт Эрп», «Бат Мастерсон», «Уэллс Фаргоның әңгімелері», «Рейндж Райдер», «Сиско Кид», «Бонанза», «Виргиния», «Вагон пойызы», «Тынықсыз қару», «Трекдаун», «Энни Окли», «Үлкен аңғар», «Маверик», «Жоғары шаппар», «Sugarfoot», «Шейн», «Кит Карсонның оқиғалары», «Дик Пауэллдің Зейне Грей театры», «Өлім күндері аңғары» және басқалар. 1950 жылдардың ортасы викториналар форматының танымалдылығының тез өсу кезеңі болды, бірақ ол алтын ғасырдың аяқталуын жеделдеткен бірқатар жанжалдарға ұшырады. Төменгі бюджетті ойын шоулары мен панельдік шоулар күндізгі бағдарлама ретінде бірнеше онжылдықтар бойы танымал болды. Қазіргі оқиғалар, жаңалықтар және журналистика CBS телеарнасының Эдвард Р. Мэрроудың бірнеше хабар тарату бағдарламаларымен ерекшеленді. 1951 жылы Мэрроудың «Бүгін көріп тұр» және «Адамнан адамға» атты бағдарламаларында маңызды оқиғалар, орындар мен адамдар жаңалықтарда көрсетілді. NBC телеарнасының Чет Хантли мен Дэвид Бринкли және CBS телеарнасының Уолтер Кронкайт маңызды жаңалықтар бағдарламасының ізашарлары болды. Кронкайт «желдеңгеш» деп аталатын алғашқы журналист болды. Басқа да қоғамдық қызығушылықтар мен тарихи бағдарламаларға Аристор Куктің алып барған «Омнибус» және Уолтер Кронкайттың алып барған «Сіз барсыз» кірді. Дэйв Гарроуэй алып барған NBC Today таңғы жаңалықтардың заманауи форматын орнатты. Түнгі ток-шоу 1950 жылы Джерри Лестердің («Бродвей ашық үйі») және Фей Эмерсонның қысқа мерзімді күш-жігерлерімен басталды; «Tonight» Стив Алленнің (1954–57), Эрни Ковакстың (1956–57) және Джек Пардың (1957–62) бірізділікпен жүргізгені кезінде ұзаққа созылды. Талқылау бағдарламаларының басқа түрлері Алтын ғасыр кезінде ұлттық деңгейде танымал болмады және оны ұстанған желілік дәуірге дейін кеңінен таралмады. 1953 жылы CBS телеарнасының жүргізушісі Уолтер Кронкайт тарихи жаңалықтар шоуының жүргізушісі болды, ол 1776 жылы Тәуелсіздік декларациясына қол қою сияқты тарихтан маңызды жаңалықтарды атап өтті және Томас Джефферсон, Бенджамин Франклин, Джон Адамс және т.б. сияқты танымал қатысушылармен «тікелей» сұхбаттар жүргізді, олардың барлығы актерлер ойнады.
Сияқты комедиялар мен ауыл драмалары
Бұл дәуірдегі көптеген жеңіл телебағдарламалар табысты радиошоулардан өркендеді, ал олар өз кезегінде водевиль сахналарынан бастау алды, олардың көпшілігі Нью-Йорк қаласынан автомобильмен саяхаттауға болатын Борщ белдеуінде орналасқан. Радио жұлдыздары, актерлік құрамы мен сценарийшілер бұрыннан бар идеяларды теледидарға әкелді. Нью-Йорк қаласының орналасқан жері телеарналарға белгілі Бродвей жұлдыздарына қол жеткізуге мүмкіндік берді. Теледидардың алғашқы жұлдыздарының көпшілігі қысқаметражды фильмдер немесе «B» фильмдер арқылы (басты жұлдыздар сирек ауысса да) бай кино тәжірибесіне ие болды; мысалы, Люсиль Болл кинодағы жұмысы үшін «B фильмдердің патшайымы» деп аталған әйелдердің бірі болды. Осы кезеңде сапаның тұрақты түрде жоғары болуының бір себебі осы еді. «Мен Люсиді жақсы көремін» фильмі радиодан да, кинодан да көп нәрсе алды. Шоудың көптеген сценарийлері Люсиль Боллдың 1940 жылдардың соңындағы «Менің сүйікті күйеуім» радиошоуынан қайта жазылған. «Gunsmoke» және «The Jack Benny Program» сияқты бағдарламалар 1950 жылдардың ортасында теледидар қабылдауы ірі қалалардың шегінен шыққанға дейін радио мен теледидарда бірдей көрсетілді. Ал «Fibber McGee and Molly» радиодан теледидарға «жедел ауысу» жасауға тырысты, бірақ нәтижесі әртүрлі болды. «I Love Lucy» әсіресе радио сценарийлерінің сапасын көркем фильмдерге лайық кинематографиялық көрініспен теңестіру үшін үлкен қадамдар жасады; осы мақсатта олар көпкамералық жүйені (келесі онжылдықтарда индустрия стандартына айналатын революциялық процесс) орнатты, тікелей эфирде студиялық көрермендерге мүмкіндік берді, түсірілімді бақылау үшін кинооператор Карл Фрейнді жалдады және бағдарламаны жоғары сапалы 35 мм пленкаға жазды (салыстырмалы түрде жоғары құны Люсиль Болл мен Деси Арназдың бастапқы ниеті болған түсті түсіруге мүмкіндік бермеді).
Американың алтын дәуірінің соңы
1950 жылдардың соңында желілік эрасында, теледидар Американың ауылдық аймақтарына жете бастағанда, олардың көру әдеттері жалпы теледидар рейтингтерінде көріне бастады. 1956 жылы Сильвестр "Пэт" Уивер NBC телеарнасында ай сайын бір рет жоғары мәдениетті "көрнекті" өндірістерді көрсету стратегиясы CBS телеарнасының дәстүрлі бағдарламаларына қарағанда рейтингтерде сәтсіздікке ұшырағаннан кейін жұмыстан босатылды. Ауылдық ситкомдар мен вестерндер өркендеді, тіпті шоулардың авторларын да таң қалдырды, ал желі басшылары оларды бейсақтықпен пайдалану мүмкіндігі ретінде қарады, олардың өзі бағдарламаларды жек көріп, көптеген сыншылар да солай ойлады. Америкалықтардың ауылдық ситкомдар мен вестерн форматтарына деген құштарлығы 1960-шы жылдардың соңына дейін сақталды. 1960 жылдан 1965 жылға дейін CBS желісінің президенті Джеймс Обри теледидарға "Мистер Эд", "Дик Ван Дайк Шоу", "Беверли Хиллбиллиз", "Петтикоат Джанкшн" және "Дэнни Кей" сияқты шоуларды ұсынды, сонымен қатар бұрыннан таныс "Дэнни Томас", "Эд Салливан", "What's My Line?", "Перри Мейсон", "I Love Lucy", "Gunsmoke" бағдарламаларын да қосты. ABC-дегі бұрынғы әріптесі оны "көк жағалы жұмыскерлердің иісін сезетін" деп сипаттаған Обри кейіннен: "Альфред Хичкок таныстырады" және "The Twilight Zone" сияқты фильмдер сериясы 1950 жылдардың ортасынан 1960 жылдардың басына дейін үстемдік ете бастағанда, тікелей эфирдегі теледрамалардың кезеңі "Алтын ғасыр" деп есептелді. "Алтын ғасырдың" нақты шекаралары біршама даулы; продюсер Дэвид Саскинд 1950 жылдардағы жетекші теледидар драматургтерімен өткен дөңгелек үстел талқылауында теледидардың "Алтын ғасырын" 1938 жылдан 1954 жылға дейін деп анықтады, ал "Теледидар индустриясы: тарихи сөздік" кітабында "Алтын ғасыр 1947 жылдың 7 мамырында "Крэфт теледидар театрымен" ашылып, 1957 жылы "Плейхаус 90" сериясының соңғы тікелей эфирімен аяқталды" делінген. Шындығында, 1960-61 жылдардағы теледидар маусымы "Time" журналының пікірінше, теледидар тарихындағы ең нашар маусым болды, бұл пікірді Федералды байланыс комиссиясының төрағасы Ньютон Миноу да қолдады, ол "Теледидар және қоғамдық мүдде" атты сөйлеуінде теледидар желілерін төмен сапалы бағдарламалардың "үлкен шөл даласын" жасағаны үшін сынады. ("United States Steel Hour" 1963 жылға дейін сақталды.) 1970 жылдардың басында әлі де эфирде болған, бірақ әрқашан сыншылардың мақтауына ие болмаған ойын шоуларын жүргізген "Алтын ғасырдың" жүргізушісі Дэннис Джеймс, теледидар кең ауқымға ие болғандықтан, ол жоғары мәдениетке қызығушылық танытпаған көрермендерді жинады және желілер көрермендерін барынша арттыру үшін бейімделді. 1972 жылы өзінің алдағы "Жаңа баға дұрыс" сериясын қорғай отырып, ол былай деді: Сыншылар әрқашан өздерінің мұрнын төмен қарайтын болады, бірақ сіз "Белл телефон сағатын" көрсетіп, әлі де бәсекелестікке қатыса алмайсыз. Олар отырып, "Теледидар және қоғамдық мүдде" туралы әңгімелесе береді. 1960 жылдың қараша айында Уивер "Денвер Пост" газетінде теледидардың "Алтын ғасырының" аяқталуына қатысты былай деді: "Теледидар шамамен он екі түрлі форматтан тек екі – жаңалықтар бағдарламалары мен Голливуд оқиғаларына дейін азайды. Бұл үшін NBC, CBS және ABC компанияларының басшылары кінәлі. Басқарушылық адамдарға лайықтысын бермейді. Мен қазіргі жүйеде ешқандай үміт көре алмаймын". АҚШ-тағы теледидар сапасы 1960-шы жылдардың ортасынан соңына дейін "The Monkees" және "He & She" сияқты эксперименталды шоулармен жақсара бастады, тіпті 1970 жылдардың басындағы ауылдық тазалауға дейін бірнеше жыл бойы химмикке негізделген ситкомдар үстемдік ете берді.
The critics will always look down their noses, but you can't have The Bell Telephone Hour on and still stay in competition. They can sit around and talk about the [[Television and the Public Interest
In November 1960, Weaver commented on the end of the Golden Age of Television in The Denver Post, saying: "Television has gone from about a dozen forms to just two – news shows and the Hollywood stories. The blame lies in the management of NBC, CBS and ABC. Management doesn't give the people what they deserve. I don't see any hope in the system as it is." The quality of television in the United States would begin to recover in the mid late 1960s with more experimental shows such as The Monkees and He & She, even as gimmick driven sitcoms continued to dominate for a few years after until the rural purge of the early 1970s.
Канада
Канаданың Алтын теледидар дәуірінің уақыт жолы АҚШ-қа өте ұқсас (әсіресе, 1950 жылдары көптеген канадалықтар кем дегенде бір АҚШ телеарнасының тарату шеңберіне ілікті), бірақ елдің сирек қоныстанғандығына байланысты жалпы бес жылдық кешігу болды. Елдің ресми ұлттық телеарнасы CBC Television 1952 жылы, ал елдің ең көне коммерциялық тележелісі CTV Television Network 1962 жылы іске қосылды. Канадалық телеарналар үшін жергілікті мазмұн жасауға бірнеше әрекеттер жасалғанмен, 1970 жылға жуық Can Con талаптары күшіне енгенге дейін Алтын дәуірдің көп бөлігі АҚШ-тан импортталды.
Нигерия
Нигерия Африка құрлығындағы ең алғашқы теледидар индустриясына және әлемдегі ең алғашқы индустриялардың біріне ие. Батыс Нигерия теледидар қызметі (WNTV) – Нигерияның және Африканың алғашқы телеарнасы, 1959 жылғы қазан айында сол кездегі Батыс аймағында жұмысын бастады. Елдің қалған екі аймағы да көп ұзамай осы қадамды жасады: 1960 жылы Энугу қаласында Шығыс Нигерия теледидар қызметі (ENTV), ал 1962 жылғы наурызда Кадуна қаласында «Радио Телевидение Кадуна» (RKTV) құрылды. Сондай-ақ 1962 жылы Федералдық үкімет төртінші стансаны – Нигерия теледидар қызметін сол кездегі астана Лагоста құрды. 1980 жылдардың ортасына қарай Нигерияның әрбір штатында өз телеарнасы болды. Теледидардағы шетелдік контентті шектеу үшін реттеуші органдар заңдар қабылдады, Ұлттық комиссия барлық телеарналар үшін кемінде 60 пайыз жергілікті бағдарламалар көрсетуді ұсынды. Бұл теледидар өндірушілерін жергілікті танымал театрлық қойылымдарды көрсетуге итермеледі. Осы кезеңде Д.О. Фагунуаның 1949 жылғы «Игбо Олодумаре» романының теледидарға бейімделуі де үлкен жетістікке ие болды. Аталған телесериал, әсіресе оңтүстік-батыс штаттарында үлкен сұранысқа ие болды, жексенбі кештері эфирге шыққан кезде көшелерде адам қалмауы жиі байқалды. 1980 жылдардағы басқа да сәтті телесериалдарға «Адио отбасы», «Ауыл басшысы», «Таңғы ән», «Маскарад», «Күндегі айна», «Шахмат», «Сура тігінші», «Екінші мүмкіндік» және «Авада Керикери» кірді.
Оңтүстік Африка
Оңтүстік Африка әлемде теледидарды соңғылардың бірі ретінде алды. Апартеид үкіметі 1970 жылдардың ортасына дейін теледидар хабарларын таратуға кедергі келтірді, тәжірибелік хабар тарату 1975 жылы ғана басталды, ал 1976 жылдың қаңтарында бүкіл ел бойынша қызмет көрсету іске қосылды.
Ұлыбритания
Британдық теледидар, АҚШ-тағыдай, 1930 жылдары дамыды, ал BBC теледидар қызметі 1936 жылы тұрақты хабар таратуды бастады. Британдық теледраманың алғашқы жылдары Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстар арасында дамыған радио драмалық қойылымдардың ықпалында болды. 1920 жылдары BBC кітаптарды драмалық оқылым түрінде ұсынуды бастады. 1925 жылы «Рождество әні» хабарланды. Кейін Джон Рейт радио толқындарын пайдаланып, «білімсіздіктің бұлттарын жарып, жол ашу» мақсатымен классикалық сериал жасау идеясын келтірді. 1939 жылы BBC «Зенда тұтқыны» романтикалық романын радиоға бейімдеді. Оның адаптаторы Джек Инглис өзінің тәсілін былай түсіндірді: «Оқиғасы қарапайым, кейіпкерлері анық және оңай эпизодтарға бөлінеді. Менің ойымша, адаптордың басты міндеті – кітаптың түпкілікті дәмін және атмосферасын басқа ортада қайта жаңғырту». Инглис бірнеше кейіпкерді біріктіріп, сюжет желісін жеңілдетті. Бұл қойылым тыңдаушылардың ықыласына бөенді және одан кейін жасалған драмалық қойылымдар үшін үлгі болды. BBC теледидар хабарларын тарату 1939 жылы тоқтатылды, сондай-ақ теледидар қабылдағыштарының өндірісі де тоқтатылды, бірақ 1946 жылы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін қайта жаңғырды. Британдық теледидардың алтын ғасыры АҚШ-тағыдай, шамамен 1949 жылдан 1955 жылға дейін өркендеді, алайда бұл термин 1970 жылдардың ортасына дейінгі кезеңді де сипаттау үшін қолданылды.
Кеңес Одағы/Ресей
Кеңес медиа мәдениетінің "Алтын ғасыры" әдетте Хрущев отымен байланысты, ол 1950 жылдардың ортасынан 1960 жылдардың соңына дейін созылды. Теледидардың тікелей эфирдегі сипаты және оны дамытуға қатысқан адамдардың жас болуы белгілі бір деңгейдегі қуаттылыққа, өткірлікке, пікірталасқа және сынға мүмкіндік берді. АҚШ-тағыдай, осы кезеңде Кеңес теледидарында көптеген телеспектакльдер көрсетілді. Мысалы, 1951-1954 жылдары Орталық телестудия аптасына үштен алтыға дейін спектакльдер көрсетті. Уақыт өте келе, театрландырылған теледидар қойылымдарының саны мен сапасы азайды. Бұған техникалық, әлеуметтік және экономикалық себептер ықпал етті. Теледидар студиясында әрбір екінші күні жаңа қойылым қою өте қымбатқа түсті. Көшпелі камералардың жетіспеуі театрдан тікелей эфирде көрсетілімді жүзеге асыруға кедергі келтірді. Театрлар өздерінің қойылымдарын теледидарға беруге көңілсіздік танытып, теледидар көрермендерді театрлардан алшақтатады деп мәлімдеді. Кейбір театр режиссерлері актерлерге телешоуларға қатысуға тыйым салды. Театрлар өз қойылымдарының эфирде көрсетілуі үшін төлем талап ете бастады, ал 1960 жылдардың соңында театрлық қойылымдардың саны аптасына бірге дейін азайды. Киноматография жөніндегі мемлекеттік комитет жаңадан шыққан фильмдерді теледидардан ұстап отырғандықтан, телестудиялар телефильмдерді өндіруге кірісті. Кеңес үкіметі Чехословакияның бұқаралық ақпарат құралдарын, саяси пікірталастарды ұйымдастырған және наразылық білдірген студенттер мен жас жұмысшылар туралы хабарлар таратқандықтан, Чехословакиядағы коммунистік үкіметті құлатқысы келген деп санды. 1970 жылы Теледидар және радио хабарларын тарату жөніндегі мемлекеттік комитеттің төрағасы болып тағайындалған Сергей Лапин теледидарға саяси бақылауды күшейтіп, жүйеге сын айтқан бағдарламаларға тыйым салды. Кешкі жаңалықтардан басқа бағдарламалардың көпшілігі алдын ала жазылып, цензураланды. Осылайша, совет теледидарының алғашқы "Алтын ғасыры" аяқталды. Ресейдегі теледидардың екінші "Алтын ғасыры" 1980 жылдардың соңындағы перестройка мен гласностьпен және 1990 жылдары жеке телекомпаниялардың құрылуымен байланысты. Бұл кезеңде жастарға бағытталған, мысалы, "Outlook", "16 жасқа дейін", "12-ші қабат", "Түн ортасынан бұрын және кейін", "Оба на" сияқты өткір ток-шоулар мен комедиялық қойылымдар көптеп көрсетілді. Саяси және экономикалық жаңалықтар, мемлекеттік Думаның тікелей эфирлері, үкіметке сын айту 1990 жылдардың стандартты жағдайына айналды. 2000 жылдары Ресей үкіметі тәуелсіз телекомпанияларға бақылауды күшейтіп, оларды үкімет пен оның саясатын сынға алудан бас тартуға саяси және экономикалық қысым жасады. 2001 жылы "Газпром" бірнеше өткір бағдарламаларды шығарған жеке телекомпания "НТВ"-ны иеленді. Үлкен саясаткерлер мен танымал адамдарды пароди жасаған "Күшелер" сатиралық шоуы 2002 жылы Кремльдің қысымынан кейін тоқтатылды. 2002 жылдың қаңтарында тағы бір тәуелсіз телекомпания – "TV 6" тоқтатылды. 2014 жылы "ТВ Rain" телеарнасы көрермендерден Ленинградты шабуылдаған нацистік армияға тапсыру керек пе деп сұрағаны үшін қатты сынға ұшырады (Гитлер бас тартуды ұсынбағандықтан, тек өлімді ғана ұсынды). Осыдан кейін Ресейдің ірі телеарналары бұл арнаны таратуды тоқтатты. Ақырында, телеарналар мен жарнама берушілерден қаржы алмай қалған "ТВ Rain" студиясын жеке пәтерге көшіруге мәжбүр болды. Қазіргі тәуелсіз телеарналар көбінесе зиянсыз сериалдар мен ток-шоуларға назар аударады, саяси бағдарламаларды мемлекеттік арналарға қалдырады. 2022 жылдың наурызында Ресей билігі 2022 жылы Ресейдің Украинаға басып кіруін жариялағаннан кейін "ТВ Rain" телеарнасына қол жеткізуді тоқтатты. Арна шілде айында Латвиядағы студиялардан қайта іске қосылды, бірақ бірнеше бұзушылықтардан кейін оның лицензиясы желтоқсанда жойылды. "TV Rain" YouTube арқылы хабар таратуды жалғастыруда және 2023 жылдың қаңтарында Нидерландының хабар тарату лицензиясын алды.
The Thaw ended with the crackdown of the Prague spring. The Soviet government deemed Czechoslovak mass media, which hosted political disputes and broadcast news about protesting students and young workers, to be complicit in undermining Communist rule in Czechoslovakia. Sergey Lapin, installed as the chairman of the State Committee for Television and Radio Broadcasting in 1970, increased political oversight over television and banned shows that were critical of the system. Most programs except for the evening news were recorded beforehand and censored. This effectively ended the first "Golden Age" of the Soviet television. The second "Golden Age" of television in Russia is associated with perestroika and glasnost of the late 1980s and with creation of private television companies in the 1990s. This period is notable for edgy talk shows and comedic productions that targeted youth, such as Outlook, Till 16 and older, 12th Floor, Before and After Midnight, Oba na. Political and economic news, live broadcasts from state Duma, critique of the government became standard fare of 1990s. In 2000s the Russian government increased its control over independent television companies, and applied political and economic pressure to discourage them from criticizing the government and its policies. In 2001 Gazprom took ownership of the private television company NTV, which aired several gritty programs. The satirical show Puppets, which mocked major politicians and celebrities, was terminated in 2002 after pressure from the Kremlin. In January 2002 another independent television company TV 6 was terminated. In 2014, TV Rain was heavily criticized for asking viewers whether Leningrad should have been surrendered to the invading Nazi army in order to save hundreds of thousands of lives (since Hitler did not offer surrender as an option, only death). After that, the largest Russian television providers stopped carrying the channel. Ultimately, left without money from broadcasters and advertisers, TV Rain was forced to move its studio to a private apartment. Contemporary independent television broadcasters stick mostly to unoffensive soap operas and talk shows, leaving the political programming to government owned channels. In March 2022, Russian authorities blocked access to TV Rain in response to its coverage of the 2022 Russian invasion of Ukraine. The channel relaunched from studios in Latvia in July, but after multiple violations had its license cancelled in December. TV Rain continues to broadcast via YouTube and received a Netherlands broadcast license in January 2023.