Кіріспе

Вирджиния штатындағы мемлекеттік саябақ, АҚШ. Сол атаумен жақын орналасқан, әкімшілік құрамына кірмейтін елді мекен.

Табиғи көпір – Вирджиния штатының Рокбридж округінде орналасқан геологиялық құрылым. Оның құрамында 215 фут (66 м) биіктігіндегі, 90 фут (27 м) көпіршелі табиғи арка бар. Ол Джеймс өзенінің шағын саласы – Седар сағасымен айналасындағы таулы әк тасты жерлерде жасалған жартастың ішінде орналасқан. Табиғи көпір – бір кезде Седар сағасы ағып өткен үңгір немесе туннельдің қалдығы. Табиғи көпір Вирджинияның тарихи ескерткіші және Ұлттық тарихи ескерткіш мәртебесіне ие. 2016 жылдан бері көпір мен оның төңірегі Вирджиния штатының Табиғи көпір мемлекеттік саябағы ретінде басқарылуда. Табиғи көпірдегі қабаттар көлденеңге жақын, ал 11-тас жол бойындағы 300 фут (91 м) қашықтықтағы қабаттардың көлбеу және бүктелуімен салыстырғанда, Табиғи көпірді құрайтын тау жыныстарының синклиннің төменгі бөлігі екенін көрсетеді. Көпірдің қалыптасу процесі толыққанды белгілі емес, бірақ әртүрлі адамдар ұсынған идеялар үш маңызды элементті ортақ етеді: қабаттардың оңтүстік-шығысқа қарай көлбеуі, судың карбонаттарды баяу еріту қабілеті және көптеген жарықтардың болуы. Эдгар В. Спенсер ең құрметті түсіндірмелерді жинақтап, қазіргі уақытта ең қабылданған гипотезаны ұсынды. Спенсердің сөзіне сәйкес, Табиғи көпір – суды оңтүстікке бұрған жер асты өзенінің туннелі. Алғашқыда, жер асты өзені солтүстікке қарай 3 шақырымдай қашықтықтағы Поаг сағасынан су жинап, Седар сағасының су жинау алабын кеңейтуге көмектескен. Уақыт өте келе, ауа райының әсерінен және эрозиядан жер асты өзені құлап, көбінесе жоғалып кеткен, ал Табиғи көпір – ежелгі жер асты өзенінің шатырынан қалған жалғыз қалдық. Өзеннің күшті ағысы қазіргі жартасты қалыптастыруға көмектесіп, су ағысының түбінен жер асты арнасының төбесіне дейінгі қашықтықты едәуір арттырды. Бүгінде "Жоғалған өзен" Табиғи көпірден жоғары орналасқан жер асты өзені гипотезасын қолдайтын мысал болып табылады. Жардың жанынан ағатын су Седар сағасына құяды, дәл осылай ата-бабалар Седар сағасының жер асты өзені Каскад сағасына құйылған деп есептеледі, ол қазір Табиғи көпірден шамамен 500 фут (152 м) төмен Седар сағасына құяды. Тарихи Рокбридж мәліметтері бойынша, "Табиғи көпір" 500 миллион жыл бұрын пайда болған Ордовик кезеңіне жататын Бикмантаун формациясының бір бөлігі екені анықталды.

Тарих

Табиғи көпір – американдық монкандар тайпасының қасиетті жері болған, олар оны Еуропалықтар Вирджинияға келгенге дейін бірнеше ғасыр бұрын паухатандарды қуудағы маңызды жеңістің орны деп санайтын. 1742 жылдың наурыз айында Джон Говард есімді шекарашы, өзінің ұлы және басқаларымен бірге Вирджинияның оңтүстік-батысын Миссисипи өзеніне дейін зерттеу үшін губернатор Уильям Гуч тапсырды. Олар Седар өзені арқылы Табиғи көпірге дейін жол жүрді, содан кейін Нью, Коул, Канахва және Огайо өзендерімен бизон терісінен тігілген қайықтарда Миссисипиге дейін жүзіп өтті. 1750 жылы Джордж Вашингтон да жас геодезист ретінде осы жерге келген деген әңгіме бар. Табиғи көпір 18 және 19 ғасырларда еуропалықтардың жаңа әлемдегі танымал туристік орындарының бірі болды. Әлемнің түкпір-түкпірінен келген демалыс шегушілер Табиғи көпірден жылдам сапарлар жасап, ат немесе атқа жегілген каретамен айнала-шарды зерттеді. 1833 жылы жаңа иесі көпірге келіп-кетіп жүретін адамдардың саны артуына байланысты «Орман қонақүйін» салған. Көпір 19 ғасырда кеңінен танымал болды. Герман Мелвилл «Моби Дик» романында көпірді былай сипаттаған: «Бірақ көп ұзамай оның алдыңғы бөлігі судан ақырындап көтерілді; бір сәтте оның бүкіл мәрмәр денесі Вирджинияның Табиғи көпірі сияқты биік арка құрады». Тағы бір американдық әдебиетші Уильям Каллен Брайант Табиғи көпір мен Ниагара шарлауы Солтүстік Американың ең таңғажайып екі нысаны екенін айтқан. 1880 жылдары Табиғи көпір полковник Генри Парсонсқа тиесілі курорт болды, сонымен қатар оған жақын орналасқан Рокбридж қонақ үйі де тиесілі еді. 1927 жылы Самуэль Хиббен мен Финеас В. Стивенс, Westinghouse компаниясының инженерлері арка мен шатқалды түнгі жарықпен көрсететін жаңа жобаны жасады. Көріністі президент Кальвин Кулидж 1927 жылы салтанатты шарада ресми түрде іске қосты. Алғашқы жарық шоу кейіннен дыбыс пен жарықтан тұратын, Жаратылыс кітабында сипатталған жаратылыстың жеті күнін бейнелейтін шоуға алмастырылды. 2013 жылы, көпірді қоса алғанда, шамамен 500 акр жер аукционда сатуға қойылды. Осы тарихи орынның бөлік-бөлікке сатылып кетіп, құрылыс жүргізілуіне жол бермеу үшін Вирджиния консервациялық мұра қоры (VCLF) көпірді, қонақ үйді және айналасындағы жерді 9,1 миллион долларға сатып алды. Бұл Вирджиния таза су айналымдық несие қорынан алынған несие арқасында мүмкін болды. VCLF тез арада несиені төлей алмағандықтан, Вирджиния штаты мүлікті Вирджиния мемлекеттік паркі ретінде басқаруды ұсынды.

Табиғи көпір мемлекеттік паркі

Табиғи көпір мемлекеттік паркі ресми түрде 2016 жылдың 24 қыркүйегінде ашылды. Мемлекеттік парк ретінде, бұл жер Вирджиния штатының Табиғатты қорғау және демалыс департаментінің меншігінде және басқаруында болады. Келушілер көпірді төменнен көру үшін билет алуы тиіс, бірақ штаттық басқарудағы парктің төлемдері бұрынғы иелігінде алынған төлемдердің шамамен жартысына тең. Жаңа мемлекеттік парк 2016 жылы Ұлттық саябақтар қызметімен "Байланысты аймақ" деп белгіленді. Бұл белгілеу федералдық үкіметтің меншігін немесе басқаруын білдірмейді, бірақ олардың техникалық және қаржылық көмегін алуға мүмкіндік береді.