Кіріспе

Пуэрто-Риколық әнші, доктор Зораида Сантьяго (25 мамыр 1952 жылы туған) – Пуэрто-Рико халықтық тақырыптарының композиторы және әншісі.

Алғашқы жылдар

Сантьяго (туған аты: Зораида Сантьяго Буитраго) Пуэрто-Риконың Сантурсе қаласында Доминго Сантьяго мен Зайда Буитраго отбасында дүниеге келді. Ол Сантурседе өсіп, білім алды және өте ерте жасында музыкалық аспаптарға қызығушылық танытты. Әке-шешесі оны бала кезінде фортепиано сабақтарына берді. Ол сонымен қатар музыкалық композиция және гармония сабақтарын да алды. Сантьяго өздігінен гитарада ойнауды үйренді. Жоғары мектепті бітіргеннен кейін Сантьяго Нью-Йорк қаласына көшіп, антропология мамандығы бойынша университетте оқуын жалғастырды.

Музыкалық мансап

1978 жылы ол пуэрторикалық әнші Рой Браунмен танысты. Сантьяго Браунның «Aires Bucaneros» музыкалық тобына қосылып, «Aires Bucaneros» (1979) және «Casi Alba» (1980) жазбаларына қатысты. Екі альбомда да Сантьягоның шығармалары бар. Олар – «Prisa Loca» (Жылдам асығу), «De la Tierra en que Naci» (Туған жерімнен) және «Canciones para Vieques» (Виекеске арналған әндер). Сантьяго топпен бірге түрлі елдерге гастрольдік сапарлар жасады. 1982 жылы Сантьяго Пуэрто-Рикоға оралып, «Tiene que ser la Luna» («Ай болуы керек») атты «алғашқы» жеке әнін жазды. Сол онжылдықта ол сонымен қатар бірқатар жергілікті театрлық қойылымдарға қатысып, оларды өндірді. Олардың ішінде «Las Bohemias», «Mujeres Sin Hombres» (Ерлерсіз әйелдер), «Matutina» және «Tres Momentos» (Үш сәт) бар еді. Ол театр тобымен бірге Мексика мен АҚШ-қа саяхаттады. Сантьяго Соня Фрицтің режиссерлік еткен «Luisa Capetillo, Pasión de justicia» (Луиза Капетилло, Әділет құмарлығы) телефильміне музыка жазды, орындады және жазбаға түсірді. 1985 жылы ол Сан-Хуандағы Сильвия Рексач театрында «Antillanas» атты концерт өткізді. 1994 жылы Сантьяго «Canciones Sublevadas» жазбасын шығарды, оған оның түрлі шығармаларымен қатар Джулия де Бургостың бірнеше өлеңдері де музыкамен қосылды. 2002 жылы Сантьяго мен Рой Браун «Bohemia» жазбасын жасады, оған Педро Флорес – «Bajo la Palma» (Палма астында) және Рафаэль Эрнандес – «Silencio» (Үнсіздік) сияқты әртүрлі композиторлардың болеролары енді. Олардың альбомы жылдың үздік болеро жазбасы номинациясы бойынша «Tu Musica» сыйлығына ие болды. 2010 жылдың мамыр айында Сантьяго Дэнни Ривера, Сильверио Перес, Карлос Эстебан Фонсека, Тито Аугер және Пуэрто-Рико симфониялық оркестрімен бірге Пуэрто-Рико университетінде ереуілдеп жатқан студенттерге мәдени және музыкалық шаралар ұйымдастырды.