Кіріспе

АҚШ Одақ армиясының генералы Эдвин Вос Самнер (30 қаңтар 1797 – 21 наурыз 1863) – Америка Құрама Штаттары армиясының карьералық офицері, Одақ армиясының генералы және Америка Азамат соғысы кезінде екі жақтағы армия корпусының ең ескі далалық қолбасшысы болды. Оның "Бұл" немесе "Бұлдың басы" деген лақап аты, зор дауысынан және бірде оның басына мылтық допасы секіріп кеткен деген әңгімеден туындаған. Самнер Қара шоқпар соғысында, Мексика-Америка соғысында, Батыс шекарасында және Азамат соғысының алғашқы кезеңінде Шығыс майданында шайқасты. Ол Потомак армиясының II корпусын Жарым аралдағы науқан, Жеті күндік шайқастар және Мэриленд науқаны кезінде, ал Фредериксбург шайқасында армияның оң жақ бөлімшесін басқарды. 1863 жылғы наурыз айында тағайындалуды күтіп жүргенде қайтыс болды.

Ерте өмір және мансап

Самнер Массачусетс штатының Бостон қаласында Элиша Самнер мен Нэнси Воз Самнердің отбасында дүниеге келген. Оның алғашқы білімі Милтон қаласындағы Милтон академиясында (Массачусетс штаты) өтті. Ол құлдыққа қарсы күрескен Чарльз Самнердің жақын туысы, ал мемлекет қайраткері Инкрейс Самнердің және оның ұлы, тарихшы Уильям Х. Самнердің алыс туысы болды. 1819 жылы Нью-Йорктің Троя қаласында саудамен айналысуға қызығушылығын жоғалтқаннан кейін, 3 наурызда ол АҚШ армиясына 2-ші жаяу әскер полкінде екінші лейтенант болып кірді. 1825 жылдың 25 қаңтарында бірінші лейтенант қызметіне тағайындалды. Самнердің әскери мансабына Солтүстік департаментінің генералы Джейкоб Дженнингс Браунның штабындағы судья-адвокат майоры Сэмюэл Апплтон Сторроу көмектесті. (Сторроу бұрын Бостонда Самнердің кеңесшісі болған.) Олардың ұзақ жылға созылған достығының құрметіне Самнер кейіннен ұлының біріне Сэмюэл Сторроу Самнер деп ат қойды. 1822 жылдың 31 наурызында Ханна Викершам Фостерге (1804–1880) үйленді. Олардың алты баласы болды: Нэнси, Маргарет Фостер, Сара Монтгомери, Мэри Херон, Эдвин Воз кіші және Сэмюэл Сторроу Самнер. Оның ұлы Сэмюэл испан-американ соғысы, Боксер көтерілісі және филиппин-американ соғысында генерал болды. Самнердің қызы Мэри Херон 1860 жылы генерал Армистед Л. Лонгке үйленді. Самнер кейіннен Қара шоқ соғысында және түрлі үндістерге қарсы жорықтарда қызмет етті. 1833 жылдың 4 наурызында ол капитан шеніне көтеріліп, Конгресс құрғаннан кейін бірден АҚШ драгун полкінің (кейіннен Бірінші АҚШ драгун полкі) B ротасына командир болып тағайындалды. 1838 жылы Пенсильвания штатындағы Карлайл казармасындағы атты әскерді оқыту мекемесіне басшылық етті. 1858 жылы Батыс аймағын басқарды. 1861 жылдың 7 қаңтарында Самнер президенттікке сайланған Абрахам Линкольнге үнемі қару алып жүруге кеңес беріп хат жазды. Генерал-лейтенант Винфилд Скотт 1861 жылдың наурыз айында Линкольнді Спрингфилдтен Вашингтонға сүйемелдеу үшін Самнерді аға офицер ретінде тағайындады.

Азаматтық соғыс

1861 жылдың ақпан айында бригада генералы Дэвид Э. Твиггс президент Джеймс Бьюкененнің бұйрығымен сатқындық айыбымен әскерден шығарылды. 12 мамызда, жаңадан сайланған Линкольн Твиггстың орнына Самнерді тағайындады, осылайша Самнер оқшаулану кезеңінде құрылған алғашқы жаңа одақтық генерал атанды. Ол Калифорниядағы Тынық мұхиты департаментінің қолбасшысы болған генерал Альберт Сидни Джонстонды алмастыруға жіберілді, сондықтан 1861 жылғы соғыс науқандарына қатыспады. Самнер Калифорнияға кеткен кезде, оның күйеу баласы Армистед Линдсей Лонг қызметтен кетіп, Конфедерация армиясына қосылды, кейін Роберт Лидің әскери хатшысы және артиллерия бригадасының генералы болды. 1861 жылдың қарашасында Самнер шығысқа дивизияны басқару үшін қайтарылды. Март айында генерал-майор Джордж Б. Макклеллан Потомак армиясын ұйымдастыра бастағанда, Самнерге жаңа корпустардың біріне басшылық етуі тапсырылды. Макклеллан бастапқыда армияда корпус құрмаған еді; Самнер президент Линкольнның шешімімен, өзінің жоғары дәрежесіне байланысты төрт корпус командирінің бірі болып таңдалды. Самнер, Дариус Н. Коуч, Винфилд Скотт Хэнкок және Эндрю А. Хамфрис басқарған II корпус Шығыс театрындағы ең жақсы корпустардың бірі ретінде танылды. Потомак армиясының генералдарының ең үлкені Самнер корпусын жарты аралдағы науқан мен жеті күндік шайқаста жетектеді. Макклеллан 1862 жылдың 5 мамырында Уильямсбург шайқасында Самнер туралы жаман пікір қалыптастырды. Макклелланның болмаған кезінде Самнер шешімсіз шайқасты басқарды, Конфедерацияның жарым аралдан шегінуіне кедергі келтіре алмады, және Макклеллан әйеліне: "Самнер мен ойлағаннан да ақымақ екенін дәлелдеді және бізді жеңуге жақын болды" деп жазды. Алайда, Жеті қарағай шайқасында Самнердің жаңбырдан ісінген Чикахомини өзенінен күшейтуші күштерді жіберудегі бастамасы одақтың апатқа ұшырауына жол бермеді. Ол Жеті қарағайдағы батылдығы үшін тұрақты армияда генерал-майор шеніне ие болды. Самнер Глендейл шайқасында қол және иығына тиген оқтардан жарақат алды. Тәртіп пен командирлерге деген құрмет туралы ескірген көзқарастарына қарамастан, II корпустың әскерлері оған оң пікірде болды. Самнер 1862 жылдың 4 шілдесінде еріктілердің генерал-майорына тағайындалды, шені 5 мамырдан бастап есептелді. 1862 жылдың күзінде Антиэтам шайқасында Самнер бригада генералы Джон Седжвиктің дивизиясын шайқас басталған күні таңертең Батыс орманына шабуылға жібергені үшін сынға ілікті. Шабуыл конфедераттардың қарсы шабуылына ұшырады, Седжвиктің әскері 2200-ден астам қаза тапқан күйде бастапқы орнына тәртіпсіз шегінді. Самнердің "бейхабар" шабуылы, басқа корпус командирлерімен координацияның болмауы, Седжвиктің дивизиясын жеке сүйемелдегені және басқа шабуылдаушы дивизиясының бақылауын жоғалтқаны, шабуылға дейін жеткілікті барлау жүргізбегені және конфедераттардың қарсы шабуылына тиімді кедергі келтіре алмаған ерекше ұрыс формасын таңдағаны үшін көптеген тарихшылар оны айыптады. Алайда, тарихшы М. В. Армстронгтың соңғы зерттеулері Самнердің тиісті барлау жүргізгенін және оның шабуыл жасаған жеріне жасаған шешімі оған қолжетімді ақпаратпен негізделгенін көрсетті. Самнердің басқа дивизиялары конфедераттардың әлсіз орталық бөлігін кері тартты, бірақ Самнер Седжвиктің апатынан және басқа одақтық күштердің ауыр зардаптарынан қатты әсерленді. Майор-генерал Уильям Б. Франклин өзінің жаңа VI корпусымен шабуыл жасағысы келді, бірақ Самнер, одан жоғары дәрежеде болғандықтан, оған тоқтауға бұйрық берді. Макклеллан Самнерді қолдады. Қазан айында армия қолбасшылығынан босатылғанға дейін Макклеллан Соғыс департаментіне Самнерді қызметтен босатуды ұсынатын хат жазды, өйткені оның жасы мен денсаулығы оған тағы бір науқанда аман қалуға мүмкіндік бермейді деп күдіктенді, бірақ бұл өтініш қабылданбады. Майор-генерал Амброуз Бернсайд Потомак армиясының қолбасшысы болғаннан кейін, корпустарды "үлкен дивизияларға" біріктірді және Самнерді Оң жақ үлкен дивизияның қолбасшысы етіп тағайындады. Осы қызметте ол Фредериксбург шайқасына қатысты, онда II корпус, қазір генерал-майор Дариус Н. Коуч басқарады, Марй биіктіктерінде бекіністі конфедерат әскерлеріне қарсы майдан шабуылдарында ауыр зардап шекті. Осыған дейін Самнер Нью-Йорк штатының Сиракуза қаласындағы қызының үйіне демалуға барды, онда ол қызбадан ауырды. Ол 1863 жылдың 21 наурызында қайтыс болды және Сиракуза қаласындағы Оқууд зиратына жерленді. Оның екі ұлы, бригада генералы Эдвин Воуз Самнер кіші және генерал-майор Сэмюэл С. Самнер Азамат соғысы мен Испан-Америка соғысында қызмет етті.

Қабір

Самнер Сиракузадағы Оукуд қорымының 8-бөлімінде, 1-жолда жерленген. Теалл отбасының қабірлік учаскесінің бір бөлігі болғандықтан, қабірде құрылымдық мәселелер мен тозу бар. Онондага округінің Азамат соғысы клубы қабірді және айналасындағы аумақты жөндеу үшін қаржы жинап жатыр. Нью-Мексико аймағындағы Форт Самнер оның құрметіне аталған.

Конгресс кітапханасындағы құжаттар

Самнердің Линкольнге 17 желтоқсан 1860 жылы жазған хатында ол Линкольнмен бірге Вашингтонға саяхаттауға рұқсат алғанын мәлімдейді. Самнердің Джон Г. Николайға жазған хаты, 20 қаңтар 1861 жылы, ол Линкольнмен бірге Вашингтонға жол тартатынын хабарлайды. Самнердің 1861 жылы 20 қаңтарда Линкольнге жазған хатында судья Эдвард Бейтс соғыс министрі лауазымына ұсынылады. Дэвид Дэвистің 1861 жылы 6 наурызда Линкольнге жазған хатында полковник Самнердің шенін көтеру ұсынылады. Самнердің әйеліне 1862 жылдың 11 желтоқсанында жіберген телеграммасында Фредериксбургтің алынғаны туралы хабарлама бар. Самнердің 1863 жылы 10 қаңтарда Линкольнге жазған хатында немересін Вест-Пойнтқа қабылдауды сұрайды. Нью-Йорк заң шығарушы органының генерал Эдвин Самнерді құрметтеу туралы қаулысы, 23 наурыз 1863 жыл, Абрахам Линкольнге жіберілді. Сенаттың Ханна В. Самнер ханымның зейнетақысын арттыру туралы заң жобасы, 11 наурыз 1872 жыл. Сенаттың Ханна В. Самнер ханымның зейнетақысын арттыру туралы заң жобасы, 25 сәуір 1872 жыл.