Сәулеленудің сіңірілген дозасын өлшеу бірліктері: рад, рентген және грей
Rad (radiation unit)
Радиацияның сіңірілген дозасын өлшеу бірлігі – рад. 1 рад = 0.01 Гр. АҚШ-та қолданылады, бірақ Гр (Грей) қолдану ұсынылады. Сәулелік терапияда кең таралған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Иондаушы сәулеленудің сіңірілген дозасын өлшейтін SI емес бірлік.
Non SI unit measuring absorbed dose of ionizing radiation
Рад – сіңірілген сәулелену дозасының бірлігі, 1 рад = 0,01 Гр = 0,01 Дж/кг деп анықталады. 1953 жылы CGS бірліктерінде бір грамм заттың 100 эрг энергияны сіңіруіне себеп болатын доза ретінде анықталған. Сәулеленуді сіңіретін материал – адам тіндері, ауа, су немесе кез келген басқа зат болуы мүмкін. Бұл бірлік SI жүйесіндегі туынды бірлік – сұр (символ Gy) арқылы алмастырылды, бірақ АҚШ-та әлі де қолданылады, дегенмен АҚШ Ұлттық Стандарттар және Технология Институты жазған және жариялаған SI жүйесіне арналған нұсқаулықтың 5.2-тарауында бұл "қатты ұсынылмайды". Дегенмен, сандық түрде эквивалентті SI бірлігінің бөлікшесі – сантигрэй (символ cGy) сәулелік терапияда сіңірілген дозаны көрсету үшін кеңінен қолданылады. Сәулелену экспозициясын өлшеуге қолданылатын рентген, F факторын пайдалану арқылы сәйкес сіңірілген дозамен байланыстырылуы мүмкін.
The rad is a unit of absorbed radiation dose, defined as 1 rad = 0.01 Gy = 0.01 J/kg. It was originally defined in CGS units in 1953 as the dose causing 100 ergs of energy to be absorbed by one gram of matter. The material absorbing the radiation can be human tissue, air, water, or any other substance. It has been replaced by the gray (symbol Gy) in SI derived units, but is still used in the United States, although this is "strongly discouraged" in Chapter 5.2 of the Guide to the SI, which was written and published by the U. S. National Institute of Standards and Technology. However, the numerically equivalent SI unit submultiple, the centigray (symbol cGy), is widely used to report absorbed doses within radiotherapy. The roentgen, used to quantify the radiation exposure, may be related to the corresponding absorbed dose by use of the F factor.
Тарих
1930 жылдары рентген сәулеленудің ең көп қолданылатын бірлігі болды. Бұл бірлік қолданудан шығып, қазір нақты анықталмаған. Бір рентген сәулесі құрғақ ауада 0,877 рад, жұмсақ тіндерде 0,96 рад немесе сәуле энергиясына байланысты сүйекте 1-ден 4 радқа дейін сіңіріледі. Бұл сіңірілген энергияға айналдырулар стандартты ортаның иондау энергиясына байланысты, ол соңғы NIST анықтамасында бұлыңғыр. Тіпті стандартты орта толық анықталған жағдайда да, иондау энергиясы көбінесе дәл белгісіз. 1940 жылы британдық физик Луи Гарольд Грей, нейтронның адам тіндеріне тигізетін зиянды зерттеген Уильям Валентин Мейнорд пен Джон Ридпен бірлесіп, "грамм рентген" (символ: gr) деп аталатын өлшем бірлігін ұсынды. Ол "бірлік көлемдегі тіндердегі энергияның өсімін тудыратын нейтрон сәулеленуінің мөлшері, бір рентген сәулеленуінің бірлік көлемдегі суда тудыратын энергияның өсіміне тең" деп анықталды. Бұл бірлік ауада 88 эргке тең екені анықталды. Бұл зарядтың орнына энергияға негізделген өлшемдерге көшуді білдірді. 1945 жылы Герберт Паркер енгізген рентген эквиваленті физикалық (реп) – бұл салыстырмалы биологиялық тиімділігі ескерілмейтін тіндерге сіңірілген энергетикалық доза. Реп әртүрлі анықтамалар бойынша 83 немесе 93 эрг/грамм тіндерге (8,3/9,3 мГй) немесе тіндердің 1 см³-іне шаққандағы мөлшері ретінде берілді. 1953 жылы ICRU 100 эрг/г-қа тең жаңа сіңірілген сәулелену бірлігі – радты ұсынды, бірақ кейін 1970 жылдары грейге көшуді ұсынды. Халықаралық салмақтар мен өлшемдер комитеті (CIPM) радты қолдануды қабылдамады. 1977-1998 жылдары АҚШ-тың NIST-тің SI анықтамасының аудармаларында CIPM 1969 жылдан бастап радты (және басқа радиологиялық бірліктерді) SI бірліктерімен бірге уақытша қабылдағаны айтылды. Алайда, қосымшада көрсетілген CIPM шешімдері 1964 жылғы курийге және 1960 жылғы радианға (символ: рад) қатысты. NIST анықтамалары раднан 0,01 Гр жасады. CIPM-нің қазіргі SI анықтамасы радты SI жүйесімен бірге қолдануға рұқсат етілген SI емес бірліктердің тізімінен шығарды. 1998 жылы АҚШ-тың NIST SI жүйесіне қатысты өз түсіндірмелерін берді, оған сәйкес ол радты АҚШ-та SI жүйесімен бірге қолдануға қабылдады, бірақ CIPM оны қабылдамағанын мойындады. NIST радты осы бірлік қолданылатын әрбір құжатта SI бірліктерімен байланысты анықтауды ұсынады. Дегенмен, рад АҚШ-та кеңінен қолданылады, онда ол әлі де өнеркәсіптік стандарт болып табылады. АҚШ-тың Ядролық реттеу комиссиясы SI бірліктерімен қатар курий, рад және рем бірліктерін қолдануға рұқсат берсе де, Еуропалық Одақ оның "қоғамдық денсаулық сақтау мақсатында" қолданылуын 1985 жылдың 31 желтоқсанына дейін тоқтатуды талап етті.
In the 1930s the roentgen was the most commonly used unit of radiation exposure. This unit is obsolete and no longer clearly defined. One roentgen deposits 0.877 rad in dry air, 0.96 rad in soft tissue, or anywhere from 1 to more than 4 rad in bone depending on the beam energy. These conversions to absorbed energy all depend on the ionizing energy of a standard medium, which is ambiguous in the latest NIST definition. Even where the standard medium is fully defined, the ionizing energy is often not precisely known. In 1940, British physicist Louis Harold Gray, who had been studying the effect of neutron damage on human tissue, together with William Valentine Mayneord and John Read published a paper in which a unit of measure, dubbed the "gram roentgen" (symbol: gr) defined as "that amount of neutron radiation which produces an increment in energy in unit volume of tissue equal to the increment of energy produced in unit volume of water by one roentgen of radiation" was proposed. This unit was found to be equivalent to 88 ergs in air. It marked a shift towards measurements based on energy rather than charge. The Röntgen equivalent physical (rep), introduced by Herbert Parker in 1945, was the absorbed energetic dose to tissue before factoring in relative biological effectiveness. The rep has variously been defined as 83 or 93 ergs per gram of tissue (8.3/9.3 mGy) or per cc of tissue. In 1953 the ICRU recommended the rad, equal to 100 erg/g as a new unit of absorbed radiation, but then promoted a switch to the gray in the 1970s. The International Committee for Weights and Measures (CIPM) has not accepted the use of the rad. From 1977 to 1998, the US NIST's translations of the SI brochure stated that the CIPM had temporarily accepted the use of the rad (and other radiology units) with SI units since 1969. However, the only related CIPM decisions shown in the appendix are with regards to the curie in 1964 and the radian (symbol: rad) in 1960. The NIST brochures redefined the rad as 0.01 Gy. The CIPM's current SI brochure excludes the rad from the tables of non SI units accepted for use with the SI. The US NIST clarified in 1998 that it was providing its own interpretations of the SI system, whereby it accepted the rad for use in the US with the SI, while recognizing that the CIPM did not. NIST recommends defining the rad in relation to SI units in every document where this unit is used. Nevertheless, use of the rad remains widespread in the US, where it is still an industry standard. Although the United States Nuclear Regulatory Commission still permits the use of the units curie, rad, and rem alongside SI units, the European Union required that its use for "public health purposes" be phased out by 31 December 1985.