Кіріспе

1986 жылғы Халь Нидхэмнің фильмі

«Рад» (халықаралық атауы: «Hell Track») — 1986 жылғы американдық спорттық фильмі, режиссері Халь Нидхэм, сценарийін Сэм Бернард пен Джеффри Эдвардс (Pink Panther туындысының авторы Блейк Эдвардстың ұлы) жазған. Фильмде Билл Аллен, Лори Лофлин, Талия Шир, Джек Уэстон және Рей Уолстон, сондай-ақ 1984 жылғы Олимпиада ойындарының гимнастикадан чемпионы Барт Коннер түскен. Фильм 3 миллион долларлық бюджетке қарсы 2 миллион доллар жинап, кассада сәтсіздікке ұшырады және сыншылар тарапынан әртүрлі бағалар алды. Бірақ, кейіннен ол культты фильм және жақсы көңіл күй сыйлайтын, әлсіздің жеңіске жетуі туралы драманың үлгісі ретінде танылды.

Сюжет

Кру Джонс – кішкентай қалада кіші қарындасы Уэсли және анасымен бірге тұратын жасөспірім BMX жарыскері. Кру қиын шешімге келуге мәжбүр: Helltrack-ке қатысу ма, әлде колледжге түсу үшін SAT емтиханын тапсыру ма? Helltrack-ті жеңіп алу – 100 мың доллар, жаңа Chevrolet Corvette және атақ әкеледі. Кру анасының қарсылығына қарамастан, бірінші нұсқаны таңдайды. Helltrack жарысын қала әкімдігі және FAB (Америка Велосипедшілер Федерациясы) президенті Дьюк Бест қолдайды, ол сонымен қатар Mongoose Racing компаниясының иесі. Дьюк Круды жарыстан шығарып алу үшін, сондай-ақ BMX жұлдызы Барт Тейлордың жеңіске жете алуын жеңілдету үшін, осы арқылы Барттың демеушісі Mongoose Racing үшін қаржылық пайда табу үшін ережелерді өзгертіп отырады. Helltrack-ке көптеген BMX жарыскерлері келеді. Кру Кристиан Холлингспен танысады, ол оның сүйіктісіне айналады. Крудың соңғы сыныптық кешінде ол Кристианмен бірге би алаңында еркін стильде велосипед трюктерін орындайды, бұл оның сыныптастарының қызығушылығын тудырады. Қатысушылардың демеушілігіне қатысты соңғы сәттегі ереже өзгерісінен кейін жарысқа қабылдамағаннан кейін, Кру Весли оған жарыста киетін жейде тігіп бергенше Helltrack-тен бас тартуға дайын еді. Онда «Cru – RAD» деп жазылған. Осыдан шабыт алған Кру және оның достары іліктеуден алған ақшасын (10 000 доллар) шағын футболка бизнесін ашуға жұмсайды: «Rad Racing». Бірақ жарысқа бірнеше күн қалғанда Дьюк ережелерді тағы да өзгертіп, жарысқа демеушілік ететін кез келген компанияның құны кемінде 50 000 доллар болуы керек деп мәлімдейді. Қала тұрғындары бұл туралы естіген соң Круды қолдайды; олардың үлесі, әсіресе бай мырза Тиммердің жомарт сыйлығы, Rad Racing-ке Крудың Helltrack-ке қатысуына жеткілікті қаражат береді. Helltrack кезінде Дьюк Рейнольдс егіздеріне Круды жою үшін пара береді, бірақ олар орындамайды. Жарыстың соңғы кезеңінде Тейлор мен Кру бетпе-бет келеді; Кру ақыры Helltrack-ті жеңіп алады, ал Тейлор Mongoose Racing-тен шығарылады. Дьюктің шынайы бетін білген соң, Mongoose командасының барлығы оны тастап кетеді. Кру Тейлорға Rad Racing-те орын ұсынады, ал Дьюк FAB президенті лауазымынан кетіп қалады.

Өндіріс

Фильмнің бір бөлігі Альберта провинциясының Кокран қаласында, сондай-ақ Калгари қаласындағы полковник Маклиод кіші орта мектебінде және Боунесс паркінде түсірілді.

Қабылдау

Фильмге қарама-қарсы пікірлер айтылды және прокатта коммерциялық сәтсіздікке ұшырады. "Нью-Йорк Таймс" газеті былай деп жазды: "Жасөсперімдердің музыкадан жалықпауы немесе диалогтан мазасыз болмауы мүмкін, бірақ 20 жастан асқандар сақ болсын: "Велосипед жарысы үшін сендер берік болашақты құрбан етуге дайынсыңдар", - дейді батырдың анасы. "Бұл өте өзін-өзің жоюға алып келеді". Егер ол анасына құлақ салса ғой – бірақ велосипедін таңдағаны үшін оны кінәлауға кімнің құқығы бар?" Rotten Tomatoes сайтында Rad 12 сыншының пікіріне сүйене отырып, 42% мақұлдау рейтингісін алды. 2013 жылы The Guardian жазушысы Ник Эвершед Rotten Tomatoes дерекқорында 10 000 фильмнің арасында сыншылар мен көрермендер арасындағы ең үлкен айырмашылықты тапты (сол кезде 5 пікірге негізделген 0%, 7165 пайдаланушы бағасына негізделген 91% құрады). Metacritic фильмге 6 сыншының пікіріне сүйене отырып, 100 балдық шкала бойынша 24 ұпай берді, бұл "Жалпы жағымсыз" пікірлерді көрсетеді. Кинотанушы Леонард Мальтин фильмге жылдық киножолшыратындағы ең төменгі баға – "Бомба" деген белгі берді, түсіндіріп: "Атауы "Радикал" сөзінің қысқартылған түрі болуы керек, яғни "Радикал, дос!" Иә, дұрыс, біз осы сюжет желісін 1950 жылдардың хот-род фильмдерінде де, 1970 жылдардың роллер-диско эпопеяларында да жиі пайдаланған жоқпыз!"

Үй медиасы

Фильм 1986 жылы VHS және LaserDisc форматында шықты, осылайша ол тез арада көрермендердің ықыласына бөеніп, фильм шыққаннан кейін екі жыл бойы үздік он видеожазбаның қатарына кірді. Фильмнің 4K сапасы қалпына келтіріліп, 2020 жылдың мамыр айында Utopia Distribution компаниясы Винегар Синдромы (Vinegar Syndrome) лейблі арқылы шектелген санымен 4K UHD/Blu-ray комбо-жинағында жарық көрді. Фильм 2020 жылдың 24 шілдесінде iTunes платформасында қолжетімді болды.