Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Автомобиль технологиясы
Automobile technology
Электрондық газ педалі басқару (ЭГПБ) – жүргізушінің аяқ педалы сияқты әрекеттері мен көліктің жылдамдықты немесе үдеуді реттейтін газ механизмі арасындағы дәстүрлі механикалық байланыстарды электрондық түрде алмастыратын автомобиль технологиясы. Бұл жүйе көбінесе «сым арқылы басқару» деп аталады, ал кейбір көлік құрауыштарын өндірушілер оны «сым арқылы үдету», «сым арқылы газбен басқару» немесе кейде «электрондық газ» деп те атайды.
Electronic throttle control (ETC) is an automobile technology that uses electronics to replace the traditional mechanical linkages between the driver's input such as a foot pedal to the vehicle's throttle mechanism which regulates speed or acceleration. This concept is often called drive by wire, and sometimes called accelerate by wire, throttle by wire, and occasionally e gas by some vehicle components manufacturers.
Операция
ЕЭК-ның стандартты жүйесі үш негізгі компоненттен тұрады: (i) газ педалі модулі (әдетте екі немесе одан көп тәуелсіз сенсорлармен жабдықталған), (ii) электр мотормен ашылып және жабылатын газ клапаны (кейде электрлік немесе электрондық газ корпусы (ЭТБ) деп аталады), және (iii) қуат беру жүйесі немесе қозғалтқышты басқару модулі (PCM немесе ECM). ECM – электрондық басқару блогының (ECU) бір түрі болып табылады, ол кіріктірілген жүйе ретінде, басқа сенсорлардан алынған деректер негізінде есептеулер жасап, қажетті газ ұстамасын анықтау үшін бағдарламалық қамтамасыз етуді пайдаланады. Бұл сенсорлардың ішінде газ педалінің орналасу сенсорлары, қозғалтқыш айналу жылдамдығы сенсоры, көлік жылдамдығы сенсоры және круиздік жүйе басқарушылары бар. Электр мотор кейіннен ECM-дегі жабық циклды басқару алгоритмі арқылы газ клапанын қажетті бұрышқа ашу үшін қолданылады.
A typical ETC system consists of three major components: (i) an accelerator pedal module (ideally with two or more independent sensors), (ii) a throttle valve that can be opened and closed by an electric motor (sometimes referred to as an electric or electronic throttle body (ETB)), and (iii) a powertrain or engine control module (PCM or ECM). The ECM is a type of electronic control unit (ECU), which is an embedded system that employs software to determine the required throttle position by calculations from data measured by other sensors, including the accelerator pedal position sensors, engine speed sensor, vehicle speed sensor, and cruise control switches. The electric motor is then used to open the throttle valve to the desired angle via a closed loop control algorithm within the ECM.
Артықшылықтары
Электрондық газды басқарудың артықшылықтары көптеген жүргізушілер үшін көрінбейді, себебі мақсат – қозғалтқыштың температурасы, биіктік, қосымша жүктемелер сияқты жағдайларға қарамастан, көліктің қуат беру жүйесінің жұмысын үздіріссіз, біркелкі қамтамасыз ету. Электрондық газды басқару «көзден жасырын» жұмыс істейді, жүргізушіге жылдамдықтарды ауыстыруды және қарқынды үдеу мен тежеу кезінде туындайтын күшті өзгерулермен оңайрақ күресуге көмектеседі. Электрондық газды басқару, круиздік басқару, ұстауды басқару, тұрақтандыру жүйесі және соқтығысу алдындағы қауіпсіздік жүйелері сияқты, күшті басқаруды қажет ететін мүмкіндіктерді интеграциялауды жеңілдетеді, өйткені газ педалінің орнына қарамастан газды басқаруды өзгертуге болады. ETC ауа-отын қатынасын бақылау, шығарындыларды азайту, жанармай үнемдеу сияқты салаларда да пайдалы, сондай-ақ бензин тікелей шашырату сияқты басқа технологиялармен үйлесімді жұмыс істейді.
The benefits of electronic throttle control are largely unnoticed by most drivers because the aim is to make the vehicle power train characteristics seamlessly consistent irrespective of prevailing conditions, such as engine temperature, altitude, and accessory loads. Electronic throttle control is also working 'behind the scenes' to dramatically improve the ease with which the driver can execute gear changes and deal with the dramatic torque changes associated with rapid accelerations and decelerations. Electronic throttle control facilitates the integration of features such as cruise control, traction control, stability control, and precrash systems and others that require torque management, since the throttle can be moved irrespective of the position of the driver's accelerator pedal. ETC provides some benefit in areas such as air fuel ratio control, exhaust emissions and fuel consumption reduction, and also works in concert with other technologies such as gasoline direct injection.
Ақаулық режімдері
Газ педалы мен электронды газ басқару клапаны арасында механикалық байланыс жоқ. Оның орнына газ клапанының орналасуы (яғни, қозғалтқыштағы ауа мөлшері) электр мотор арқылы ETC бағдарламалық жасақтамасымен толық бақыланады. Бірақ газ клапанын ашу немесе жабу электр моторға жаңа сигнал жіберіп, ашық циклды жағдай тудырады және бұл дәл емес басқаруға әкеледі. Сондықтан, қазіргі ETC жүйелерінің көпшілігі, тіпті барлығы да, PID басқаруы сияқты жабық циклді кері байланыс жүйелерін қолданады. Осы жүйе арқылы ЭБУ газ клапанына белгілі бір мөлшерде ашылуға немесе жабылуға команда береді. Газ педалының позиция сенсоры (TPS) үздірімсіз оқылады, содан кейін бағдарламалық жасақтама қажетті қозғалтқыш қуатына жету үшін тиісті түзетулер жасайды. Тездету позициясының сенсорының (TPS) екі негізгі түрі бар: потенциометр немесе контактісіз сенсор – Холл эффекті сенсоры (магниттік құрылғы). Потенциометр радиодағы дыбыс деңгейін басқару сияқты, аса маңызды емес қолданыстар үшін қолайлы, бірақ сүргіш контактісінің тозуы немесе сүргіш пен резистор арасындағы ластану салдарынан қате оқылымдар тудыруы мүмкін. Көбірек сенімді шешім – магниттік байланыс, ол физикалық контактісіз жұмыс істейді, сондықтан тозудан зақымдануға ұшырамайды. Бұл жасырын ақаулық, себебі толық істен шығуға дейін ешқандай белгілер байқалмайды. Барлық TPS-і бар автомобильдерде «апаттық режим» (limp home mode) деп аталатын функция бар. Автомобиль апаттық режимге өткенде, себебі акселератор, қозғалтқышты басқару компьютері және газ клапаны бір-бірімен байланыспайды, олар бірге жұмыс істей алмайды. Қозғалтқышты басқару компьютері газ клапанының моторына сигналды тоқтатады, ал газ клапанындағы серіппелер оны жылдам бос жүріске орнатады, бұл беріліс қосу үшін жеткілікті, бірақ қауіпті жылдамдыққа жетпейді. Кейбір мамандар ETC-дегі бағдарламалық жасақтама немесе электрондық ақаулар қасақана жылдамдану оқиғаларына себеп болуы мүмкін деп күдіктенеді. АҚШ Ұлттық автомобиль жолдары қауіпсіздігі басқармасының (NHTSA) жүргізген бірқатар тергеулер 2002 жылғы және одан кейінгі модельдегі Toyota және Lexus көліктеріндегі қасақана жылдамданудың барлық оқиғаларының себебін анықтай алмады. 2011 жылдың ақпан айында NASA тобы ұсынған есептемеде (NHTSA сұрауы бойынша 2005 жылғы Camry моделінің бастапқы коды мен электроникасын зерттеген) бағдарламалық жасақтаманың бұзылуы ықтимал себеп ретінде жоққа шығарылмады. 2013 жылдың қазанында Toyota-ның бастапқы коды туралы куәліктерді алғаш рет тыңдаған қазылар алқасы (сарапшы куәсі, бағдарламалық инженер Майкл Барр) Toyota-ны 2007 жылдың қыркүйегінде Оклахома штатында болған қасақана жылдамдану салдарынан туындаған апатта жолаушының қазасына кінәлі деп тапты.
There is no mechanical linkage between the accelerator pedal and the throttle valve with electronic throttle control. Instead, the position of the throttle valve (i. e., the amount of air in the engine) is fully controlled by the ETC software via the electric motor. But just opening or closing the throttle valve by sending a new signal to the electric motor is an open loop condition and leads to inaccurate control. Thus, most, if not all, current ETC systems use closed loop feedback systems, such as PID control, whereby the ECU tells the throttle to open or close a certain amount. The throttle position sensor(s) are continually read and then the software makes appropriate adjustments to reach the desired amount of engine power. There are two primary types of Throttle Position Sensor (TPS): a potentiometer or a non contact sensor Hall Effect sensor (magnetic device). A potentiometer is a satisfactory way for non critical applications such as volume control on a radio, a wiper contact rubbing against a resistance element like dirt or wear between the wiper and the resistor can cause erratic readings. The more reliable solution is the magnetic coupling, which makes no physical contact, so will never be subject to failing by wear. This is an insidious failure as it may not provide any symptoms until there is total failure. All cars having a TPS have what is known as a 'limp home mode'. When the car goes into the limp home mode it is because the accelerator, engine control computer and the throttle are not connecting to each other in which they can function together. The engine control computer shuts down the signal to the throttle position motor and a set of springs in the throttle set it to a fast idle, fast enough to get the transmission in gear but not so fast that driving may be dangerous. Software or electronic failures within the ETC have been suspected by some to be responsible for alleged incidents of unintended acceleration. A series of investigations by the U. S. National Highway Traffic Safety Administration (NHTSA) were unable to get to the bottom of all of the reported incidents of unintended acceleration in 2002 and later model year Toyota and Lexus vehicles. A February 2011 report issued by a team from NASA (which studied the source code and electronics for a 2005 Camry model, at the request of NHTSA) did not rule out software malfunctions as a potential cause. In October 2013, the first jury to hear evidence about Toyota's source code (from expert witness Michael Barr (software engineer)) found Toyota liable for the death of a passenger in a September 2007 unintended acceleration collision in Oklahoma.