Кіріспе

Сент-Эндрюс пресвитериан шіркеуі – Канаданың Онтарио провинциясының Оттава қаласындағы ең көне пресвитериан шіркеуі.

Жасау

Сент-Эндрюс – Канададағы Оттава қаласындағы ең көне протестанттық пресвитериан шіркеуі. Николас Спаркс 1827 жылы жер дарыды, бұл 1828 жылы Сент-Эндрюс пресвитериан шіркеуінің салынуына және ашылуына мүмкіндік берді. Шіркеу Монреальден келген Джон Редпат пен оның Томас Маккейі үшін Ридо каналын салған шотланд және ирланд жұмысшылары үшін салынған. Веллингтон көшесіндегі жер 200 фунт стерлингке сатып алынды және шіркеу канал құрылысының үзіліс кезеңдерінде салынды. Оттавада сол кезде Англикан шіркеуі болмағандықтан, Сент-Эндрюс Шотландия шіркеуінің өкілі ретінде қаладағы ресми шіркеу деп есептелуі керек деп мәлімдеді. Мұндай мойынға алудың артықшылығы – дін қызметкерлеріне арналған жерлерге құқықтар болды. Билік осы өтінішке келісіп, 1837 жылы шіркеуге қаланың оңтүстігіндегі үлкен жер телімін берді. Бронсон даңғылынан Ридо каналына дейінгі аймақ кейіннен Глейб деп аталатын ауданға айналды. 1840 жылдары, кейіннен жексенбілік мектеп залы орналасқан жерге тас үй салынды. Сент-Эндрюс шіркеуінің пасторы – Александр МакКид, 1844 жылдан 1846 жылдың шілдесіне дейін қызмет етті. 1844 жылы Шотландия шіркеуіндегі 1843 жылғы бөліністен кейін бірнеше отбасы шығып, Нокс еркін шіркеуін құрды. Уильям Дюри 1846 жылдың көктемінде тағайындалды, Байтаун арқылы өтіп бара жатқан тифпен ауырған иммигранттарға көмектесті және 1847 жылдың қыркүйегінде тифтен қайтыс болды. Александр Спенс 1848 жылдың шілдесінен 1867 жылға дейін шамамен жиырма жыл бойы қызмет етті. Бастапқы ғимаратқа қосымша 1854 жылы салынды. 1865 жылы Ж.Х. Макларди министрдің көмекшісі болды. 1866-1867 жылдары Дэниел Майнер Гордон министрдің көмекшісі болды; ол 1869-1883 жылдары министр ретінде қайта оралды, кейіннен Квинс университетінің директоры болып қызмет етті, Кингстон, Онтарио. Ғимарат 1872 жылы қазіргі құрылысқа алмастырылды. Веллингтон және Кент көшелеріндегі Сент-Эндрюс пресвитериан шіркеуінің құрылысы 1872-1874 жылдары Монреальден келген Уильям Тутин Томасқа тапсырылды.

Ұлы соғыс

1913 жылы пастор А. М. Гордон Министрдің көмекшісі болды; 1914 жылы ол бірінші канадтық контингентпен шетелге барып, Бірінші дүниежүзілік соғыста өзгелерден ерекше көзге түсті. 21-ші батальон қауымдастығының Оттава бөлімшесі бригадалық генерал Уильям Сент-Пьер Хьюге арналған ескерткіш тақта орнатты, D. S. O., V. D., 21-ші батальонның бірінші командирі (Шығыс Онтарио), CEF 1914–1916 жылдары. 1919 жылы доктор Р. Т. Херридж зейнеткерлікке шығып, ол құрметті министр атанды. Оның әйелі мен балалары орнатқан ескерткіш тақтасы Сент-Эндрюс пресвитериан шіркеуінде (Оттава) Ұлы соғыс кезінде 1917 жылы Канаданың генерал-майоры Джеймс Лайонс Биггарға арналған. Ұлы соғыста қаза тапқан шіркеу мүшелеріне арналып, әсем әйнек терезе орнатылды: «Олар жеңіске жетіп, өмірін өлімге дейін аямады, 1914–1918» Шетелдегі C. A. M. C. медбикелер қауымдастығының мүшелері Оңтүстік Африка соғысы мен Ұлы соғыстың қатысушысы, Матрон Маргарет Х. Смитге арналған ескерткіш тақта орнатты. Пастор Джордж Килпатрик, B. D., Ұлы соғыста шетелде ерекше көзге түсіп қызмет етті, ол 1920 жылдан 1925 жылдың маусымына дейін министр болды. 1925 жылы бұл қауым 389 дауысқа 309 дауыспен Канаданың Біріккен шіркеуіне қосылудың орнына Канададағы Пресвитериан шіркеуінде қалуға шешім қабылдады. Көптеген отбасылар мен министр жақын жердегі Чалмерс шіркеуіне кетті; тек Нокс пен Эрскин (2007 жылдың қазанында жабылып, Вестминстермен біріктірілді) сол кездегі Оттава қаласында «жалғасып келе жатқан» Пресвитериан шіркеуі ретінде қалды.

Соғыс аралығы

1925 жылдан кейін Оттавадағы пресвитериандық қауым әлдеқайда кішірейді. Сент-Эндрю, Нокс және Эрскин шіркеулері қалалық миссионерлік қызметтерге қатысты. Хинтонбург ауданындағы шіркеу мектебі (бұрынғы Бетани пресвитериан шіркеуі Паркдейл Юнайтед шіркеуіне айналды) 1945 жылы Сент-Стефан шіркеуі болып өзгерді, ал "аз саны бар" топтар Глебеде Сент-Джайлс, Вестборода Вестминстер, Оңтүстік Глостер және Манотиктағы Нокс шіркеуін құрды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Нидерландтың Джулиана ханшайымы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Оттавада тұрғанда шіркеу көрсеткен қонақжайлылығы үшін ағаш оқырман тұғығы мен мыс тақта орнатты. Екінші дүниежүзілік соғыста қаза тапқан немесе қызмет еткен шіркеу мүшелеріне арналған ескерткіш тақтада: "Құлаған қолдардан сіздерге шамды ұстаймыз, оны биік көтеріңіздер" - деп Джон МакКрей жазған.

Қайта құру

1950 жылы Оттаваның Непеан және Глостер қалашықтарының бөліктерін қосып алғаннан кейін, Сент-Эндрю шіркеуі осы жаңа тұрғын аудандарға пресвитериан дінін таратуды белсенді түрде қолдады. 1956 жылы тағайындалғаннан кейін, доктор Джон А. Джонстонның (1927–2008) басшылығымен, Эндрю Джонстонның (1999–2013 жж. Аға пастор) әкесі, төрт жаңа қауым құрылды: Алта Виста даңғылындағы Сент-Тимоти, Вудрофф даңғылындағы жаңа Сент-Пол, Манор-парктегі Сент-Мартин және Овербруктағы Сент-Дэвид. Соңғы екеуі 1967 жылы біріктірілді, ал кейінгі кеңейту жобаларына Непеандағы Парквуд, Канатадағы Троица, Орлеандағы Грейс және Баррхавендегі Гринвью (2007 жылдың 30 маусымында жабылды) кірді.

1970 жылдан бастап

Оттавадағы демографиялық өзгерістерге байланысты, қауымға жақын аумақта да өзгерістер болды. 1970 жылдары шіркеудің арт жағындағы жерді жалға беру туралы шешім қабылданды. 1874 жылы салынған жексенбілік мектеп ғимараты бұзылды (өрт шықты), ал 1988 жылы оның орнына кеңсе ғимараты – Сент-Эндрюс мұнарасы салынды. Бұл ғимарат, шіркеудің арт жағына тікелей жалғасқан, қазір Әділет министрлігінің бас кеңсесі болып табылады, бірақ қауымда кеңселер мен төменгі қабаттардағы бөлмелер бар, оларға Кент көшесінен кіруге болады, ал мұнара ғимаратынан мүгедектер арбасымен кіруге мүмкіндік бар. Көптеген көрнекті тұлғалар бұл шіркеуге келді. Премьер-министр Уильям Лайон Маккензи Кинг Оттавада болғанда осы жерде ғибадат еткен. Генерал-губернаторлардың арасында Абердин графы және Лорд Твидсмуир, сондай-ақ жазушы Джон Бьюкен болды, оның 1940 жылғы ақпан айындағы жерлеу рәсімі ғибадатханада өтті. Нидерландының ханшайымы Маргрита Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде корольдік отбасы елден шығарылғанда осы жерде крещение алды, ал кейіннен отбасы голландтық корольдік гербі бейнеленген тұғырды сыйға берді. 2003 жылдың қыркүйегінде қауым құрылғанына 175 жыл толуын атап өтті. Осы оқиғаға арналған Джон С. Моирдің «Айналадағы төбелерге дейін» атты жаңа тарихы жарық көрді. Бұл кітап 2005 жылдың маусым айында Канада Пресвитериан шіркеуінің Тарих комитетімен Т. Мелвилл Бейлидің естелік сыйлығымен марапатталды.

Министрлер

Сент-Эндрюс шіркеуінің аға пасторы – дін қызметкері, доктор Карен Димок. Шотландияда туған дін қызметкері Димок, ерте жасында Ямайкаға көшіп, төрт жасында Онтарионың Гамильтон аймағына келді. Ол ғылымдарды оқып, Макгилл университетінен нейроғылымдар докторы дәрежесін алды, содан кейін дін қызметіне келді. Дін қызметкері Димок 2014 жылдың қараша айынан бері Сент-Эндрюс шіркеуінде пастор болып қызмет етеді. 1828 жылдан бері осы қауымда он төрт пастор, сондай-ақ бірқатар серіктестер, көмекшілер, диакониссалар, пасторлық қызметкерлер және студент-пасторлар қызмет еткен. Бұл аға пасторлардың алтысынан басқасының барлығы Шотландияда туған. Екі пастор, доктор Уильям Т. Херридж (1914) және зейнеткер пастор, доктор Артур В. Карри (1981), Сент-Эндрюс шіркеуінің пасторы болып қызмет еткенде Канада Пресвитериан шіркеуінің Бас ассамблеясының модераторы болды. Доктор Дэниел Майнер Гордон (1896) Оттавадағы қызметінен (1867–1882) кейін және Куинс университетінің директоры болғанға дейін модератор болды. Доктор Карри басқарған Бас ассамблея Оттавада, Нокс шіркеуінде және Оттава университетінің Табарет залында өтті. Сент-Эндрюс шіркеуі 1879, 1901, 1910, 1929, 1951 және 1997 жылдары Пресвитериан Бас ассамблеясын, ал 1875 жылға дейін Шотландия шіркеуінің Синодын 1859 және 1874 жылдары қабылдады.