Индияның тұңғыш әйел судьясы Лейла Сет өмірі мен қызметі
Leila Seth
Леила Сет: Үндістанның бірінші әйел судьясы, Дели және Химачал-Прадеш жоғарғы соттарының төрағасы. Заң реформаларына үлкен үлес қосты, әйелдер құқығын қорғады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бұрынғы Үндістанның жоғары сотының бас судьясы
Former Indian High Court Chief Justice
Лейла Сет (20 қазан 1930 – 5 мамыр 2017) – үндістандық судья, Дели жоғары сотының алғашқы әйел судьясы және 1991 жылдың 5 тамызында Химачал Прадеш жоғары сотының бас судьясы болған алғашқы әйел. Ол сондай-ақ Үндістанның Жоғарғы сотының аға кеңесшісі атағын алған алғашқы әйел болды. Ол бірнеше тергеу комиссияларында жұмыс істеді, соның ішінде "бисквит бароны" Раджан Пиллайдың өліміне қатысты комиссияда да болды. 2012 жылы Делиде болған жантүршігерлік зорлау оқиғасынан кейін Үндістанның зорлау заңдарын жаңарту үшін құрылған судья Верма комитетінің үш мүшесінің бірі де осы кісі болды. 1997 жылдан 2000 жылға дейін Үндістанның 15-ші заң комиссиясының мүшесі ретінде қызмет етті және индустар мұрагерлік туралы заңға түзетулер енгізуге жауапты болды, бұл түзетулер ортақ отбасылық мүлікте қыздарға тең құқық берді.
Leila Seth (20 October 1930 – 5 May 2017) was an Indian judge who served as the first woman judge on the Delhi High Court and became the first woman to become Chief Justice of a state High Court, Himachal Pradesh High Court, on 5 August 1991. She was also the first woman to be designated as a senior counsel by the Supreme Court of India. She sat on a number of enquiry commissions, including one into the death of 'Biscuit Baron' Rajan Pillai, and was also a part of the three member bench of the Justice Verma Committee that was established to overhaul India's rape laws in the aftermath of the infamous 2012 Delhi gang rape case. She was a member of the 15th Law Commission of India from 1997 to 2000, and was responsible for the amendments to the Hindu Succession Act that gave equal rights to daughters in joint family property.
Ерте өмір
Лейла Сет 1930 жылғы 20 қазанда Лакхнау қаласында туды, отбасындағы екі ұлдан кейін дүниеге келген тұңғыш қызы болды. Ол әкесімен өте жақын болған, ол Империялық теміржол қызметінде жұмыс істеген және 11 жасында қайтыс болғанда қатты қайғырған. Әкесінің қайтысынан кейін отбасы қаржылық қиындыққа тап болды, бірақ Лейланың анасы оны Дарджилингтегі Лорето монастырында оқытуға қол жеткізді. Оқуын аяқтаған соң, ол Калькуттада стенограф болып жұмыс істеді. Осы жерде ол күйеуі Прем Сетпен танысып, «жартылай келісіммен» некеге тұрды. Некеден кейін ол күйеуімен бірге Лондонға көшіп келді, ол Bata компаниясында жұмыс істеді. Лондонға көшу оған құқық білімін оқуға мүмкіндік берді. Сұхбаттарының бірінде ол заңгерлікті таңдауының себебін, ол кезде нәрестесі болғандықтан сабаққа қатысу міндетті емес екендігімен түсіндірді. Бастапқыда көп жұмыс таба алмағанын айтты, себебі адамдар әйел заңгердің осы іске қабілетті емес деп ойлады. Лейла Сет түрлі істерді қарады, салық мәселелерінен (табыс салығы, сату салығы, акциз және кеден), компания құқығы, конституциялық құқық, азаматтық, қылмыстық істерге дейін, сондай-ақ отбасылық даулар мен қоғамдық мүдделерді қорғайтын сот процестерін де қарады. Ол сонымен қатар Адам құқықтары жөніндегі одақтастық бастамасының (CHRI) төрағасы қызметін бірнеше жыл атқарды. 2012 жылдан 2016 жылға дейін Infosys Prize гуманитарлық жюриінің мүшесі болды. Сэт түрлі тергеу комиссияларының құрамында болды, олардың бірі «Шактиман» (танымал батыр туралы) телесериалының балаларға тигізетін әсерін зерттеуге жауапты болды. «Шактиман» балалар арасында танымал болған телесериал, көптеген балалар өзін өртеп жіберген немесе «Шактиман» келіп құтқарады деген үмітпен ғимараттардан секіріп түскендіктен, дау-дамайлардың ошағына айналды. Ол сондай-ақ бизнесмен Раджан Пиллайдың (халық арасында «печенье бароны» деп танылған) қамаудағы өліміне қатысты тергеу жүргізген судья Лейла Сет комиссиясының жалғыз мүшесі болды.
Leila Seth was born on 20 October 1930 in Lucknow, the first daughter after two sons in her family. She is said to have been very close to her father, who worked in the Imperial Railway Service and was devastated when he died when she was only 11 years old. After her father's death, the family struggled financially, but Leila's mother managed to educate her in Loreto Convent, Darjeeling. After finishing her schooling, she began to work as a stenographer in Kolkata. It was here that she was introduced to her husband Prem Seth, and had what she called a 'semi arranged' marriage. After marriage, she moved to London with her husband who was working at Bata. Her move to London gave her the opportunity to start studying law. In an interview, she said that she picked law for the simple reason that it did not require attending classes, which was a priority since she had an infant at the time. She recounted how she would initially not get a lot of work, as people did not think a woman lawyer would be capable of handling it. Leila Seth handled diverse cases, from Tax matters (Income Tax, Sales Tax, Excise and Customs), to Company Law, Constitutional Law, Civil, Criminal cases and also Matrimonial suits and public interest litigations. She also served as the Chair of the Commonwealth Human Rights Initiative (CHRI) for several years. She served on the Humanities jury for the Infosys Prize from 2012 to 2016. Justice Seth was also a part of various enquiry commissions, one of which was responsible for studying the effects of the television serial, Shaktiman (about a popular superhero) on children. Shaktiman was a popular TV series for children and it was the center of controversy because many children set themselves on fire or threw themselves off buildings hoping that Shaktiman would come and rescue them. She was also the single member of the Justice Leila Seth Commission which enquired into the custodial death of businessman Rajan Pillai, or popularly known as "Biscuit Baron".
Отбасы
Лейла Сет 20 жасында Прем Сетке үйленді. Олардың үш баласы болды: Викрам Сет, Шантум Сет және Арадхана Сет. Викрам Сет белгілі ақын және жазушы болды, Шантум Сет буддалық тәлімгер, ал Арадхана суретші, көркемдік директор және кинорежиссер. Лейла Сет ұлы Викрам Сеттің гомосексуал екенін ашық жариялағанда оны қолдады және 377-бапты сынап, ЛГБТҚИА құқықтарын қорғады, соның ішінде 2013 жылы Кушаль үкімі 377-бапты қайта қолданысқа енгізгеннен кейін "Таймс оф Индия" газетінде мақала жариялады.
Justice Leila Seth married Prem Seth when she was 20 years old. They had three children together – Vikram Seth, Shantum Seth and Aradhana Seth. Vikram Seth went on to be an acclaimed poet and author, Shantum Seth is a Buddhist teacher, and Aradhana is an artist, art director and filmmaker. Leila Seth was vocal about supporting her son Vikram Seth when he came out as gay, and wrote extensively decrying Section 377 and in favour of LGBTQIA rights, including an op ed in The Times Of India after the Koushal judgment in 2013 reinstated Section 377.
Өлім
2017 жылдың 5 мамырында Нойдадағы үйінде жүрек-тыныс тоқтауынан қайтыс болды, оның жасы 86-ға толды. Ол күйеуі, екі ұлы және бір қызын қалдырды. Өзінің өтініші бойынша, ол көздерін және басқа да мүшелерін трансплантациялау немесе медициналық зерттеулер үшін тапсырғандықтан, ас мәзірі өткізілмеді.
Justice Leila Seth died after suffering a cardio respiratory attack on the night of 5 May 2017 at her residence in Noida, aged 86. She is survived by her husband, two sons and a daughter. As per her wishes no funeral was held since she donated her eyes and other organs for transplant or medical research purposes.