Кіріспе
Аргентина мен Парагвай шекарасындағы Парагвай өзеніндегі Ясырета бөгеті екі ел арасындағы шарт бойынша құрылған Ясырета екіұлттық мекемесімен басқарылады.
The Yacyreta Dam is managed by the Yacyreta Bi National Entity, established by treaty between the two countries.
География
Ясирета Асунсьонның оңтүстік-шығысында орналасқан. Ол Айолас қаласының аймағында, Энкарнасьоннан төмен ағыс бойында және Апипе шағын тоғандарынан алыс жатыр. Басты бөгет Жасырета және Талавера аралдарының жанында салынған.
Хронологиясы
Су тасқынынан пайдалану жөніндегі алғашқы хаттама 1925 жылдың 1 ақпанында АҚШ-та қол қойылды. Алайда, өзенді пайдалануды техникалық тұрғыдан зерттеу үшін Аргентина-Парагвай техникалық комиссиясы 1958 жылдың қаңтарында ғана құрылды. Зерттеулер 1973 жылдың 3 желтоқсанында Асунсьонда ұсынылып, Ясирета шартына қол қойылды; екі ел де бірлесіп құрылыс жұмыстарын жүргізуге міндеттенді. Осы мақсатта "Ясирета" екіұлттық ұйымы құрылды. Әр мемлекет бөгетке қатысты зерттеулер мен жобаларды жүзеге асыру бойынша құзыреттілік пен жауапкершілікті бөліседі. Құрылыс 1983 жылдың 3 желтоқсанында басталды; 1989 жылдың 26 сәуірінде өзеннің оң жағындағы аңғарлар мен арналарды қорғаудың нақты жоспарларын бекітетін келісімдерге қол қойылды (Парагвай). Сол жылдың маусым айында өзеннің басты арнасы жабылды, ал 19 мамырда Аня Куа арнасы да жабылды. 1993 жылдың 1 маусымында кеме жүзедіне арналған шлюз ашылды, ал 1994 жылдың 2 қыркүйегінде алғашқы гидроэлектрлік Каплан турбинасы жұмыс істеді. Бағдарламаға сәйкес 20 бірлік 1998 жылдың 7 шілдесінде алғаш рет бірге іске қосылды.
Құрылыс
Плотинадан басқа, материалдардан тұратын бөгет Jasyretâ аралымен бөлінген өзеннің екі саласын ұзақ уақыттан бері жауып тұр; гидроэлектр станциясының бір бөлігі осы жерде орналасқан. Екі жағасы да Аргентина жағалауында, Ринкон-Санта-Мария елді мекенінде және Парагвай жағалауында, Сан-Косме-и-Дамиан қаласының жанында орналасқан. Бөгет құрамында пайда болған жасанды көл бастапқы деңгейден жоғары көтеріліп, әр саланың еңісін жабады. Турбиналар негізгі саласында, секундына 55 000 текше метр ағын өткізе алатын он сегіз шлюзбен жабдықталған еңісте орналасқан. Өзеннің екінші саласында тағы 16 шлюз бар, олардың сыйымдылығы секундына қосымша 40 000 текше метрді құрайды. Базальт қабатында қазылған кеме шлюзі 12 футқа (3,6 м) дейін суға батып жүретін кемелердің өтуіне мүмкіндік береді. Парана өзенінің көшіп-қонып жүретін дорадо және суруби сияқты түрлерінің көбеюіне бөгет кедергі келтіретінін экологиялық зерттеулер көрсеткендіктен, құрылған балық өтетін жол, жоғары ағысқа жүзуге тырысатын балықтарға 25 метрлік биіктік айырмасын еңсеруге көмектеседі. Машина залының биіктігі 70 метрді құрайды. Қазіргі уақытта 15 метр биіктіктегі сарқыраманың орташа көлемі секундына 8 000 текше метрді құрайды, ол турбиналар арқылы өтіп, үздіксіз энергия өндіреді. Салыстыру үшін, Игуасу сарқырамасының биіктігі 70 метр, ал көлемі секундына 1 750 текше метр.
Each branch has a slope. The turbines are in the main branch, in a slope with eighteen gates that allow a maximum flow of 55,000 cubic meters per second. The other branch of the river has sixteen more gates with a capacity for another 40,000 cubic meters per second. A ship lock excavated in the basaltic layer allows passage of boats with draft up to 12 feet (3.6 m). A fish ladder, designed after the ecological studies proved that the presence of the dam inhibited the reproduction of certain migratory species of the Paraná River, especially the dorado and surubí, allows fish that swim upstream to cover the 25 meter difference to spawn in the Alto Paraná. The machine house is 70 meters high. The waterfall, currently 15 meters high, has an average volume of 8,000 cubic meters per second that pass through the turbines and produces energy continuously. For comparison, the falls of Iguazú are 70 meters high, with a volume of 1,750 cubic meters per second.
Халық саны және экологиялық әсері
Дамбадан пайда болған көл 40 000 адамды қоныстандырды. Су деңгейінің көтерілуі аймақтың жол инфрақұрылымы мен канализациясына да әсер етті, бұл бөгет салынатын алдында жасалған көптеген зерттеулерде ескерілмеген; кейіннен тәуелсіз зерттеулер 1990 жылғы INDEC санағының Yacyreta ұйымының жер аударылған адамдарға төлеуі тиіс соманы азайту үшін өзгертілгенін растады. Экологиялық тұрғыдан алғанда, бөгет құрылысы аймақтың қоршаған ортасына үш негізгі әсер етті. Біріншіден, су деңгейінің көтерілуі және бұрын құрғақ болған жерлердің суға батуы су ортасын өзгертті, нәтижесінде судағы химиялық құрамы өзгерді, соның ішінде оттегі деңгейі төмендеді. Лифттер жүйесін салу бұл әсерді азайтуға көмектесті.
Навигация
Аргентина жағындағы Санта-Мария аймағында кеме қатынасын жеңілдету үшін кеме шлюзі салынды. Оның ұзындығы 270 метр, ені 27 метр және тереңдігі 5 метр, бұл 12 фут су айдауы бар кемелердің өтуіне мүмкіндік береді.
Туризм
Бұл аймақта мол жануарлар дүниесі бар және балық аулауға қолайлы жерлер жетерлік. Балық аулау балық популяцияларын қорғау және сақтау мақсатында реттеледі, сондықтан балық аулауға рұқсат алу үшін аймақтық Балық шаруашылығы басқармасынан рұқсат алу қажет. Ясирета аймақтық мұражайы Айолас қаласында орналасқан. Онда археологиялық заттар, минералдар және жергілікті фаунаның түрлерінен үлгілер қойылған. Атингуй жануарлар қорғағы Айоластан 18 шақырым қашықтықта орналасқан; оның аумағы шамамен 100 гектарды құрайды, мұнда аймақтың әртүрлі флорасы мен фаунасын кездестіруге болады. Қорғақ жануарларға табиғи ортада өмір сүруге қажетті жағдайларды жасайды. Гидроэлектр станциясы салыстырмалы түрде аз мөлшерде зиянды заттар шығарса да, Екіұлттық Ұйым жергілікті флора мен фаунаны сақтау және қалпына келтіру үшін арнайы аумақтарды бөліп, құрылыстың салдарынан туындаған зиянды азайтуға тырысады. Су тасқыны кезінде 110 түрге жататын 11 мың жануар қоныс аударылды. Қазіргі уақытта Ұйымның 58 000 гектарға жуық қорғалған аумағы бар, оны 187 000 гектарға дейін ұлғайту жоспарлануда. Зияр еткісі келерлерге арналған "Акути по’и" деп аталатын 2,500 метрлік экскурсиялық жолмен бірге келушілер орталығы да бар. Аймаққа сапар шеккендерге Hotel Nacional de Turismo және Jasyretâ Apart Hotel сияқты бірнеше қонақүйлер қызмет көрсетеді.