Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Пак Мун бөгеті (เขื่อนปากมูล, ,) – Таиландтың Убон-Ратчатани провинциясындағы Хонг Чиам ауданында Мун және Меконг өзендерінің қосылған жерінен батысқа қарай 5,5 км қашықтықта орналасқан тоған және ағынмен жұмыс істейтін гидроэлектр станциясы. Ол Таиландтың Электр энергиясын өндіруші органы (EGAT) Дүниежүзілік банк қолдауымен 240 миллион АҚШ доллары көлемінде салынды және 1994 жылы құрылысы аяқталды.
The Pak Mun Dam (เขื่อนปากมูล, , ) is a barrage dam and run of the river hydroelectric plant 5.5 km west of the confluence of the Mun and Mekong Rivers in Khong Chiam District, Ubon Ratchathani Province, Thailand. It was constructed by the Electricity Generating Authority of Thailand (EGAT) with support from the World Bank at a total cost of US$240 million, and completed in 1994.
Қоршаған ортаға әсері
Жоба Мун өзенінің балық шаруашылығына тигізген зиянды әсері, зардап шеккен ауыл тұрғындарына төленген өтемақының жеткіліксіздігі және жоспарланған қуатты өндіре алмауы себепті сынға ұшырады. Бөгеттің тікелей салдары 117 км² жерді су басуға және отбасыларды көшіруге әкеп соқты. Алғашқы жоспарда 262 отбасының көшірілуі күтілген еді. Бірақ, нәтижесінде 912 отбасы көшірілді, ал 780 үй шаруашылығы жерлерінің барлығын немесе бір бөлігін жоғалтты. Барлығы шамамен 25 000 ауыл тұрғыны бөгеттің салдарынан зардап шеккендерін мәлімдеді. Бөгет орналасқан жерде және Бангкоктағы Үкімет үйінің алдында наразылық акциялары өтті, сыншылар бөгетті дереу жабуға шақырды. EGAT 377,7 миллион бат көшіру өтемақысы, сондай-ақ 356,9 миллион бат балық шаруашылығына келген зиянды өтеуге жұмсады, ал реттелмеген балықшылық талаптары тағы 200 миллион батқа жетеді. Дүниежүзілік бөгеттер комиссиясының баяндамасында Мун өзенінде бұрын кездесетін 265 балық түрінің кем дегенде 50-сі жоғалып кеткені, ал қалғандарының саны айтарлықтай азайғаны көрсетілді. Балық аулау көлемі 60-80 пайызға төмендеді. Бұл азаюдың қанша пайызы бөгеттің әсерінен, ал қаншасы басқа факторларға байланысты екені әлі белгісіз. Наразылықтарға жауап ретінде үкімет 2001 жылдың маусым айында бөгет шлюздерін уақытша ашты. Кейіннен Убон Ратчатани университетінің жүргізген зерттеуі шлюздерді тағы бес жыл ашық ұстауды ұсынды, ал Living River Siam ұйымы бөгетті жабуды ұсынды. Алайда, Тайланд Кабинеті 2002 жылдың қарашасынан бастап жыл сайын сегіз айға шлюздерді жабу туралы шешім қабылдады. Ірі бөгеттердің тиімділігін бағалауға арналған екі жылдық зерттеу аясында Дүниежүзілік бөгеттер комиссиясы (WCD) Таиландтың даму зерттеу институтына (TDRI) Пак Мун бөгеті бойынша жағдайды зерттеуді тапсырды. TDRI-дың 2000 жылы жарияланған баяндамасында «EGAT жобаның пайдасын жоғары бағалап көрсетті және электр қуаты өндірісінен алынған таза пайданың құнын асыра бағалау және суарудан күтілетін пайданы негізсіз дәлелдермен көрсету арқылы пайда-құн талдау әдісіне дұрыс баға бермеді» деген қорытынды жасалды.
The project has been criticized for adverse effects on the fisheries of the Mun River, insufficient compensation payments to affected villagers, and failure to produce the projected power output. The immediate impact of the dam was to flood 117 km2 of land and displace families. The original plan estimated the displacement of 262 families. In the end, 912 families were displaced and 780 households lost all or part of their land. In all, around 25,000 villagers claim to have been affected by the dam. Protests have been staged at the dam site and outside Government House in Bangkok and critics have called for the dam to be immediately decommissioned. , EGAT had paid out 377.7 million baht in relocation compensation, plus 356.9 million baht for loss of fisheries with unsettled fisheries claims amounting to an additional 200 million baht. A report from the World Commission on Dams found that of 265 fish species previously found in the Mun River, at least 50 had disappeared and numbers of others had declined significantly. The fish catch decreased by 60–80%. It is uncertain what proportion of this decrease is attributable to the dam, and what proportion to other factors. In response to protests, the government opened the dam gates temporarily in June 2001. Subsequently, a study by Ubon Ratchathani University recommended keeping the gates open for a further five years, and a study by Living River Siam recommended decommissioning the dam. Instead, the Thai Cabinet decided to close the gates for eight months each year from November 2002. As part of a two year study to review the development effectiveness of large dams, the World Commission on Dams (WCD) commissioned the Thailand Development Research Institute (TDRI) to conduct a case study on the Pak Mun Dam. TDRI's report, published in 2000, concluded that " EGAT over stated the case of project benefits and did no justice to the method of benefit cost analysis in exaggerating the value of net gains in power production and in claiming irrigation benefits on invalid grounds."