Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Налубале электр станциясы, бұрын Оуэн шарлауы бөгеті деп аталған, Угандадағы Виктория көлінің бастауына жақын Ақ Ніл өзені арқылы салынған гидроэлектр станциясы. Налубале – луганда тілінде Виктория көлінің атауы.
Nalubaale Power Station, formerly known as Owen Falls Dam, is a hydroelectric power station across the White Nile near its source at Lake Victoria in Uganda. Nalubaale is the Luganda name for Lake Victoria.
Орналасқан жері
Ниль өзенінің үстіндегі бөгет Джинжа қаласы мен Джинжа ауданының арасында, Уганданың астанасы және ең ірі қаласы Кампаладан шығысқа қарай, жолмен шамамен орналасқан.
The dam sits across the Nile River between the town of Jinja, in Jinja District approximately , by road, east of Kampala, Uganda's capital and largest city.
Тарих
Плотинаның құрылысы басталғанға дейін Виктория көлінің су деңгейі көлдің солтүстік жағындағы табиғи тас бөгет арқылы реттелген. Көл суының артуы табиғи бөгеттен асып, Уганда, Оңтүстік Судан, Судан және Египет арқылы ағып, Жерорта теңізіне құятын. Су деңгейі тым төмендегенде, өзенге ағын тоқтатылды. 1947 жылы ағылшын инженері Чарльз Редверс Вестлейк Джинжа қаласының жанындағы Оуэн сарсуында гидроэлектр станциясы салуды ұсынды, бұл туралы ол Уганданың отарлық үкіметіне хабарлады. Бұл Уганда Электр Энергиясы Кеңесінің (UEB) құрылуына әкелді, ал Вестлейк оның бірінші төрағасы болды. Уганда мен Египет арасындағы келісімге сәйкес, плотина Ніл өзенінің табиғи ағысын өзгертпеуге кепілдік берді. Жоба бойынша инженер-консультант ретінде Sir Alexander Gibb & Partners компаниясы тағайындалды. Соғыстан кейінгі қиын кезеңде Еуропадан 80 мың тонна жабдық және құрылыс материалдары (оның ішінде 36 мың тонна цемент) жеткізілді. Бұл материалдар теміржол арқылы Момбасадан Джинжаға тасымалданды. Плотина 1954 жылы жоспардан бұрын, үш жыл ішінде аяқталды, нәтижесінде Рипон сарсуы су астында қалды. Ол Уганданы және көршілес Кения мен Танзанияның бір бөлігін электр қуатымен қамтамасыз етеді. Иди Амин үкіметі кезінде станцияның техникалық қызмет көрсетуі және қолжетімділігі күрт төмендеді. Налубале электр станциясының қуаты 180 мегаваттты (МВт) құрайды. Алғашқыда ол әрқайсысы 15 МВт қуаттылығы бар он турбинаға есептелген (барлығы 150 МВт). 1990 жылдары станция он жылдық азаматтық тәртіпсіздіктен жинақталған тозуды жөндеу үшін қайта жаңартылды. Жөндеу жұмыстары барысында генераторлардың қуаты арттырылып, Налубале электр кешенінің электр энергиясын өндіру қабілеті 180 МВт-қа жетті.
Before the construction of the dam, water levels on Lake Victoria were moderated by a natural rock dam on the north side of the lake. Rising lake waters would spill over the natural dam into the White Nile, which flows through Uganda, South Sudan, Sudan, and Egypt before emptying into the Mediterranean Sea. When water levels dropped too low, flow into the river ceased. In 1947, Charles Redvers Westlake, an English engineer, reported to the Colonial Government of Uganda recommending the construction of a hydroelectric dam at Owen Falls near the city of Jinja. This led to the establishment of the Uganda Electricity Board (UEB), with Westlake as its first chairman. A treaty between Uganda and Egypt ensured that the dam would not alter the natural flow of the Nile. The consultant engineer on the project was Sir Alexander Gibb & Partners. Eighty thousand tons of plant and construction materials (including 36,000 tons of cement) were shipped out from Europe in the difficult post war period. They were then hauled by rail from Mombasa to Jinja. The dam was completed in three years, ahead of schedule in 1954, submerging Ripon Falls. It supplies electricity to Uganda and parts of neighbouring Kenya and Tanzania. Maintenance and availability of the station declined seriously during the government of Idi Amin. The rating of the Nalubaale power station is 180 megawatts (MW). Originally it was designed for ten turbines rated at 15 MW each (for a total of 150 MW. The station was refurbished in the 1990s to repair the accumulated wear from a decade of civil disorder. During the repairs, the output power of the generators was increased, bringing the Nalubaale Power Complex's generating capacity to 180 MW.
Операциялар
Уганда үкіметі, 100% мемлекеттік компания болып табылатын Uganda Electricity Generation Company (UEGCL) арқылы, Оңтүстік Африка энергетикалық компаниясы Eskom-ның еншілес компаниясы Eskom Uganda Limited-ке Nalubaale электр станциясы мен іргелес Kiira электр станциясын қамтитын 20 жылдық пайдалану, басқару және техникалық қызмет көрсету концессиясын берді. Концессиялық келісім 2002 жылы күшіне енді. Мұнда өндірілген электр энергиясы уәкілетті жалғыз сатып алушы – Uganda Electricity Transmission Company Limited (UETCL) компаниясына сатылады. UETCL өз кезегінде энергияны Umeme компаниясына сатады. 2023 жылдың 31 наурызында Eskom компаниясымен жасалған екі су электр станциясының 20 жылдық концессиясы аяқталды және жаңартылмады. Uganda Electricity Generation Company Limited (UEGCL) электр станцияларының басқаруын өз мойнына алды және 2023 жылдың 1 сәуірінен бастап Eskom Uganda қызметкерлерінің 93 пайызын жұмысқа қабылдады.
The Uganda Government, through the Uganda Electricity Generation Company (UEGCL), a 100% parastatal, awarded a 20 year operational, management and maintenance concession to Eskom Uganda Limited, a subsidiary of Eskom, the South African energy company, to cover both Nalubaale Power Station and the adjacent Kiira Power Station. The concession agreement commenced in 2002. The electricity generated here, is sold to the Uganda Electricity Transmission Company Limited (UETCL), the authorized single buyer. UETCL in turn sells the power to Umeme, the energy distributor. On 31 March 2023, the 20 year concession with Eskom for both dams expired and was not renewed. Uganda Electricity Generation Company Limited (UEGCL) took over the management of the power stations and absorbed 93 percent of Eskom Uganda staff, effective 1 April 2023.
Сақтау
2021 жылы Eskom Uganda Limited компаниясы Babcon Uganda Limited компаниясын 888 миллион Уганда шиллингіне (шамамен 251 000 АҚШ доллары) 1, 5 және 9-шы агрегаттардың электр стансасының баспалдағын жөндеуге және нығайтуға тартты. Баспалдақтың нашарлауына сілтілі кремнийдің әрекеттесуі (ASR) себеп болды, ол судың бетонмен уақыт өте келе әрекеттесуінен бетонның кеңеюіне және бекітілген бөлшектердің босауына алып келеді. Сол жылдың қыркүйек айында Sinohydro Corporation Limited бөгет құрылысын жаңартуды аяқтады. Шамамен бір жылға созылған жөндеу жұмыстары "жапырақшалы экранның (grout curtain) нашарлауынан" туындаған судың ағып кетуін тоқтату мақсатында жүргізілді. Соңғы рет 1999 жылы жасалған жөндеулер бөгетке кем дегенде 20 жыл қосымша қызмет ету мерзімін береді деп күтілуде. Жөндеу жұмыстары 11,6 миллиард Уганда шиллингін (3,3 миллион АҚШ доллары) құрады. 2022 жылдың қыркүйегінде Eskom Uganda 6,84 миллиард Уганда шиллингіне (шамамен 1,8 миллион АҚШ доллары) 10 генераторлық трансформатордың үшеуін ауыстырды. 3, 5 және 6-шы агрегаттарға арналған трансформаторлар "өз қызмет мерзімін өтеген" және ауыстырылды. 1-ден 4-ке дейінгі агрегаттардың трансформаторлары кернеуді 11 кВ-тан 33 кВ-қа дейін көтереді, ал 5-тен 10-ға дейінгі агрегаттардың трансформаторлары кернеуді 11 кВ-тан 132 кВ-қа дейін көтереді. Жоғары кернеудегі қуат желі арқылы беріледі. Электр қуатын ұзақ қашықтыққа жоғары кернеумен беру қуатты жоғалтуды азайтады.
In 2021, Eskom Uganda Limited hired Babcon Uganda Limited at a cost of USh888 million (approx. US$251,000) to repair and strengthen the powerhouse staircase to Units 1, 5 and 9. The deterioration of the staircase is blamed on Alkali Silica Reaction (ASR), which results when water reacts with concrete, over time, causing expansion of the concrete and loosening of attached hardware. In September the same year, Sinohydro Corporation Limited completed renovations to the dam's structure. The repairs that lasted nearly one year, were meant to stop water leakages due to "deterioration of grout curtain". It is expected that the repairs, last carried out in 1999, will give the dam at least another 20 years of life. The repairs cost USh11.6 billion (US$3.3 million). In September 2022, Eskom Uganda spent UGX:6.84 billion (approx. US$1.8 million) to replace three of the ten generator transformers. The transformers to units 3, 5 and 6 "were past their service life expectancy" and were replaced. The transformers from units 1 to 4, step up voltage from 11kV to 33kV, while those from units 5 to 10 step up voltage from 11kV to 132kV. The power at high voltage is then transmitted across the grid. Transmission of power at high voltage over long distances reduces power losses.
Оуэн құлдырауының кеңейтілуі
1993 жылы Оуэн Фолс кеңейту жобасы басталды, ол 1954 жылғы электр стансасынан шамамен 1 км қашықтықта орналасқан екінші электр стансасы болды. Жаңа электр стансасына Виктория көлінен су жеткізу үшін жаңа электр арнасы қазылды. Негізгі құрылыс 1999 жылы аяқталды, ал жобадан алғашқы қуат 2000 жылы екі агрегат арқылы алынды. Кеңейтуде бес гидроэлектр турбина генераторына орын қарастырылған, 2001 жылға қарай төртеуі орнатылған. Әрбір агрегаттың қуаты 40 мегаваттқа тең. 2003 жылы өткен ресми ашылу салтанатында кеңейту Кира электр станциясы деп аталды. Жобаны жобалау және жобалық басқаруды Канаданың Acres International компаниясы жүзеге асырды, қазір ол Hatch Limited деп белгілі. Eskom Uganda компаниясы Nalubaale электр стансасын концессионер ретінде пайдаланады. Олар станциялардың су қабылдағыштарынан су гиацинтінің қалдықтарын үнемі тазалап отырады. Одан әрі ағыс бойында 2007-2012 жылдар аралығында 250 МВт қуаттылығы бар Буджагали су электр стансасы салынды.
In 1993 work started on the Owen Falls Extension project, a second powerhouse located about 1 km from the 1954 powerhouse. A new power canal was cut to bring water from Lake Victoria to the new powerhouse. Major construction was completed in 1999 with first power from the project from two units in 2000. The extension has space for five hydroelectric turbine generators with four installed as of 2001. Each unit at the extension has a capacity of 40 megawatts. During official opening ceremonies in 2003, the extension was named the Kiira Power Station. Design and project management of the extension project was by Acres International of Canada, now known as Hatch Limited. Eskom Uganda operates Nalubaale Power Station as a concessionaire. They regularly clear debris water hyacinth from the intakes of the stations. Further downstream, the 250 MW Bujagali Hydroelectric Power Station was constructed between 2007 and 2012.
Виктория көлінің су деңгейі
2006 жылдың қаңтарынан бастап Налубале және Кира станцияларында су электр энергиясын өндіру ұзаққа созылған құрғақшылық және Виктория көліндегі су деңгейінің төмендеуіне байланысты шектелді. Виктория көлінің гидрологиясы ерекше ерекшеліктерге ие. 2006 жылы Ұлыбританияда 1956 жылға қатысты құпия құжаттар жарияланды, онда британдықтардың Мысыр президенті Насерді ығыстыру мақсатында Нил өзеніндегі суды азайту үшін осы бөгетті пайдалануды қарастырғаны көрсетілді. Аталған жоспар іске аспады, себебі ол Кения, Уганда және Танзанияда маусымдық су тасқынына әкелсе, Суданда су ағыны азайып, тіпті Көк Нілдің маусымдық ағынымен сәйкес келіп, Ақ Нілді жабудың өзі Мысырға кем дегенде 16 ай бойы әсер етпес еді. Нил өзені мен оның салаларындағы құрылыс жобаларына вето құқығы 1929 жылғы ағылшын-мысыр шарты арқылы Египетке берілді, және 1959 жылы Египет пен Судан арасындағы екіжақты келісіммен бекітілді. 1959 жылы Уганда сияқты Нил өзенінің жоғары ағысындағы мемлекеттер бұл шартты жоққа шығарды, барлық Нил суларын өздеріне қажет деп мәлімдеп, өзеннің жоғары ағысындағы елдерге ештеңе қалдырмады. Суданды есептемегенде, Ақ Ніл бойындағы елдер өздерінің экологиялық жүйелерін және дәстүрлі егіншілік пен мал шаруашылығы үлгілерін бұзбау үшін көл деңгейін өзгеріссіз ұстауға ұмтылып, бассейндік біртұтас халықаралық құқықтық ая құруға тырысады.
Since January 2006, hydroelectric generation at Nalubaale and Kiira stations has been curtailed due to a prolonged drought and low level of water in Lake Victoria. The hydrology of Lake Victoria has unusual features. In 2006 there was a release of secret documents from 1956 in Britain that indicated the British had considered using this dam to reduce the water in the Nile in an effort to remove Egyptian President Nasser. The plan was not carried out because it would have seasonally flooded land in Kenya, Uganda and Tanzania, reduced flows to a trickle in Sudan and the effect of shutting off the White Nile even to coincide with the seasonal lull in the Blue Nile would not have affected Egypt for at least 16 months. Veto power over construction projects on the Nile River and its tributaries was granted to Egypt by the Anglo Egyptian treaty of 1929, reinforced by the bilateral agreement between Egypt and Sudan signed in 1959. In 1959 upriver Nile states such as Uganda denounced this treaty purportedly claiming virtually all of the waters of the Nile to themselves and leaving none to the upriver states. The countries along the White Nile excluding Sudan seek to create a unified international legal framework for the basin and for the time being respect keeping lake levels virtually unaltered so as not to upset their own eco systems and established patterns of crop production and livestock raising.