Қоғамдық көлік ақысын төлеуден бас тарту акциялары
Fare strike
Ақы төлеуден бас тарту науқаны: қоғамдық көлікте тарифтерге наразылық, жол төлемдерін қашу, жүргізушілермен ынтымақтастық. Тарихы 1944 жылға дейін жетеді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Жол ақысын төлеуден бас тарту – бұл қоғамдық көлік жүйесі бар қаладағы адамдардың наразылық түрі ретінде жаппай түрде жол ақысын төлемеуі. Турникеттерден секіріп өту, автобустарға артқы есіктен немесе алдыңғы есіктен жылдам кіру, метро станцияларында есіктерді ашық қалдыру – қолданылатын тактикалардың кейбірі. Кейде көлік операторлары жол ақысын төлеуге кедергі келтірмей, оны тоқтатуға тырысады. Жол ақысын төлеуден бас тарту әдетте жол ақысын қымбаттату мен қызмет көлемін азайтуға қарсы наразылық ретінде қолданылады, бірақ ол жолаушылар мен жүргізушілер арасындағы ынтымақты күшейтуге де мүмкіндік береді.
A fare strike is a direct action in which people in a city with a public transit system carry out mass fare evasion as a method of protest. Jumping turnstiles, boarding buses through the back or very quickly through the front, and leaving doors open in subway stations are some tactics used. In some cases, transit operators obstruct the fare box to prevent anyone from paying. Often, fare strikes are used to protest against fare hikes and service cuts, but they can also organize solidarity between riders and drivers.
Тарих
Америка Құрама Штаттарында жол жүру ақысына қарсы тарихи алғашқы ереуіл 1944 жылы Кливленд қаласында (Огайо штаты) болды. Онда "трамвай жұмысшылары жалақыны көтеру үшін жол ақысын жинаудан бас тартуға ұсыныс жасады". Бұл әрекет нәтижелі болды, себебі "қалалық кеңес бұл тактиканы қолданбастан бұрын-ақ мойынсұнды". Осындай күрес түрі 1970 жылдардың соңына дейін Италияның барлық аймақтарында тарады. 1970 жылы АҚШ-та пошта қызметкерлері ереуілге шыққанда, "хат тасушылар ереуіл кезінде де әлеуметтік жәрдемақы чектерді жеткізуге уәде берді". 2004 жылы, Кливлендтегі 1944 жылғы оқиғаға ұқсас, Чикагодағы Midwest Unrest тобы Чикаго көлік басқармасын қызмет көлемін қысқартудан және тарифтерді өсіруден бас тартуға мәжбүр етті. 2005 жылы кем дегенде 5000 жолаушы Канаданың Британдық Колумбия провинциясының Ванкувер қаласында жол ақысына қарсы алғашқы ереуілге қатысты. 2005 жылы Сан-Францискода "ірі автобус аялдамаларындағы полиция күштеріне қарамастан, кем дегенде екі мың жолаушы 1 қыркүйекте Сан-Францискода тегін автобусқа отырды – Солтүстік Америкадағы ең автобусқа тәуелді қаладағы жол ақысына қарсы ереуілдің алғашқы күні". Бұл акцияны ұйымдастыруға қатысқан екі негізгі топ – Muni Social Strike және Muni Fare Strike болды. Басқа да қоғамдық ұйымдар қатысты, соның ішінде Қытай прогрессивті қауымдастығы және "күндізгі жұмысшылар ұйымының испан тілінде сөйлейтін иммигранттар арасында ұйымдасуы арқылы ереуілдің кеңейтілуі" Сан-Францисконың Миссия ауданындағы жұмысшы табы, онда ереуіл ең сәтті болды. Монреальде 2005 жылы наразылық білдірген студенттер жиі демонстрация кезінде метроны көлік құралы ретінде пайдаланды. Демонстрация тобы ақы төлемей метроға кірді, көбінесе "Métro populaire" деп ұран салды. 2012 жылдың 28 наурызында Нью-Йоркте "Occupy Wall Street" белсенділері метроның ашық есіктерін және турникеттерін тізбектеп, таспамен жабыстырып, "қызмет көлемін қысқарту, жол ақысын өсіру, нәсілшілдік полиция, көлік қызметкерлерінің еңбек жағдайлары мен күнкөрісіне шабуыл жасау және байлардың жүйе арқылы пайда табуына" наразылық білдірді. Гранд-Рапидсте 2016 жылы қоғамдық белсенділердің коалициясы көптеген қалалық автобустарға отырып, ақы төлеуден бас тартты; бұл Interurban Transit Partnership (ITP) қарсы "Әрекет күні" аясында болды және сол күні кешке жоспарланған ITP кеңесінің отырысын бұзу мақсатымен отырыста аяқталды. Белсенділер Amalgamated Transit Union Local 836 жұмысшыларымен келісімшарт жасаудан бас тартуына, олардың Бірінші түзетуге сәйкес құқықтарын бұзуға, жол ақысын 16%-ға өсіруге және бас директор Питер Варгаға берілген үстеме сыйлыққа наразылық білдірді, бұл жұмысшылар мен жолаушыларға жасалған шабуылдар деп саналды. Бұл Мичиган тарихындағы алғашқы жол ақысына қарсы ереуіл болды. Жапонияның Окаяма қаласында 2018 жылы Ryobi Bus компаниясында жол ақысын жинауға қарсы ереуіл өтті.
The first historical mention of a fare strike in the United States was in 1944 in Cleveland, Ohio when "streetcar workers threatened to refuse to collect fares in order to win a pay increase." The action was effective because "the City Council gave in before they actually used the tactic." These kinds of struggles spread throughout Italy until the end of the 1970s. Another type of social strike occurred during the 1970 postal strike in the United States when "letter carriers promised to deliver welfare checks even while on strike." In 2004, much like in the 1944 example in Cleveland, the Chicago group Midwest Unrest was able to organize a fare strike that forced the Chicago Transit Authority to back down on service cuts and fare increases. In 2005, at least 5,000 riders participated in the first ever fare strike in Vancouver, British Columbia, Canada. In San Francisco, in 2005, "Despite heavy police presence at major bus transfer points, at least a couple thousand passengers rode the buses for free in San Francisco on Thursday, September 1st the opening day of a fare strike in North America's most bus intensive city." Two of the main groups involved in organizing this were Muni Social Strike and Muni Fare Strike. Other community groups also participated, including the Chinese Progressive Association and "the one major extension of the strike, through the participation of the day laborers' organization in organizing among Spanish speaking immigrants" working class in San Francisco's Mission District, where the strike was most successful. In Montreal, striking students in 2005 often used the subway as a means of transportation during demonstrations. As a group, the demonstration would enter the subway without paying, usually while chanting "Métro populaire." In New York City, Occupy Wall Street activists chained and taped open service gates and turnstiles to the subway system to protest "escalating service cuts, fare hikes, racist policing, assaults on transit workers' working conditions and livelihoods — and the profiteering of the super rich by way of a system they've rigged in their favor" on March 28, 2012. In Grand Rapids, in 2016, a coalition of community activists boarded numerous city buses and refused to pay; part of a "Day of Action" against the Interurban Transit Partnership (ITP), which culminated in a sit in aimed at disrupting the scheduled ITP board meeting later that same day. The activists were protesting the board's refusal to negotiate a contract settlement with the workers of Amalgamated Transit Union Local 836, violations of those workers' First Amendment rights, a 16% fare hike, and a raise given to CEO, Peter Varga, while these perceived attacks on workers and riders were taking place. This was the first fare strike in Michigan history. In Okayama, Japan, a fare collection strike took place at Ryobi Bus in 2018.