Кіріспе

Британдық яхта жарыскері (туған 1939)

Сэр Уильям Роберт Патрик Нокс Джонстон (17 наурыз 1939 ж. туған) – британдық теңізші. 1969 жылы ол әлемді тоқтамай, жалғыз өзі айналып шыққан алғашқы адам болды. Сэр Питер Блейкпен бірге ол екінші Жюль Верн жүлдесін жеңіп алды, және осы жетістігі үшін ISAF Жылдың үздік яхтсмені сыйлығымен марапатталды. 2007 жылы, 67 жасында, ол Velux 5 Oceans Race жарысында әлемді жалғыз өзі айналып өту бойынша ең қарт яхтсмен ретінде рекорд орнатты.

Ерте өмір

Нокс Джонстон Лондонның Путни қаласында дүниеге келген. Оның тууы 1939 жылы Уандсвортте тіркелген. Ол Дэвид Р. Нокс Джонстонның (1910–1970) және Элизабет Магиллдің (1908–1977) үлкен баласы болды, олар 1937 жылы Тринг қаласында үйленген. Нокс Джонстон Беркхамстед ұлдар мектебінде білім алған. 1957 жылдан 1968 жылға дейін ол сауда флотында және Корольдік теңіз-жағалау резервінде қызмет етті. 1965 жылы ол Уильям Аткинс жасаған "Сухайли" кешін Бомбейден Англияға айдап әкелді. Оның дизайны Колин Арчердің норвегиялық желкенді құтқару қайықтарының дизайнына негізделген. Ақша жетіспеуіне байланысты, ол Оңтүстік Африкада жұмыс істеу үшін саяхатын тоқтатуға мәжбүр болды, ол жақта кемелерді тиеу-төгу жұмыстарымен айналысты, және саяхатын тек 1967 жылы аяқтады. 1968 жылы ол Sunday Times Golden Globe Race жарысында әлемді жеке өзі, тоқтамай айналып өтуге тырысқан тоғыз теңізшінің бірі болды. Ол жарысқа үшінші болып қатысты, және саяхатын аяқтаған жалғыз теңізші болды.

Отбасы

1962 жылдың басында Кембриджде ол сегіз жасынан бері танысқан Сюзанна (Сью) Сингерге үйленді; олардың бір қызы Сара дүниеге келді, ол теңізде жүрген кезде Бомбей қаласында туды. Ол жаңа "Суайли" қайығымен оны және баласын Англияға алып кетуді ұсынғанда әйелі оны тастап кетті, және 1967 жылы олар ажырасты. Бірақ 1972 жылы олар Винчестерде қайтадан үйленді, қазір бес немересі бар: Флоренс, Оскар, Ксавье, Ральф және Валентин. Сью 2003 жылы қайтыс болды.

Жерді айналып өту

1968 жылғы 14 маусымда Нокс Джонстон өзінің 32 футтық (9,8 метрлік) "Сухайли" қайығымен Фалмуттан шықты, бұл Sunday Times Golden Globe Race жарысына қатысқан ең кішкентай қайықтардың бірі еді. Австралия жағалауларында автопилотын жоғалтса да, ол 1969 жылғы 17 қаңтарда, ең жақын бәсекелесі Бернард Мойтессьеден 20 күн бұрын Хорон мүйісін айналып өтті. Мойтессье Нокс Джонстондан екі айдан астам уақыт кейін Плимуттан жолға шыққан, бірақ кейін жарыстан бас тартып, Таитиге бет бұрды. Қалған жеті бәсекелес әртүрлі кезеңдерде жарыстан шығып қалды, нәтижесінде Нокс Джонстон жарысты жеңіп, 1969 жылғы 22 сәуірде Фалмутқа оралған күні әлемді тоқтамай және жалғыз өзі айналып шыққан алғашқы адам атанды. Нокс Джонстон ең жылдам жарысқа қатысқан ретінде алған 5000 фунт стерлинг жүлдесін жарысқа қатысқан тағы бір бәсекелес Дональд Кроухерстің отбасына сыйлады, ол әлемді айналып өту жолындағы өзінің жалған көрсеткіштерінен кейін өмірден қол жұмған еді. Оның жетістіктерін мойындап, ол Британ империясы орденінің командирі (CBE) атағымен марапатталды. Кейіннен ол афроамерикалық теңізші Билл Пинкниді Панама және Суэц каналдарын пайдаланудың орнына, Кейп мүйістерін айналатын оңтүстік маршрутты таңдауға және осылайша әлемді айналып шыққан алғашқы қара нәсілді адам болуға көндірді.

Қосымша жетістіктер

1970 жылы (Лесли Уильямспен) және 1974 жылы (Герри Боксаллмен) Нокс Джонстон екі адамдық Британия айналымы жарысын жеңіп алды. Нокс Джонстон, Уильямс және олардың экипажы, оның ішінде Питер Блейк, 1971 жылы Кейптаун – Рио жарысында бірінші болып финишқа жетті. Уильямс және Нокс Джонстон 1977 жылғы Whitbread Round the World Race жарысында Heath's Condor макси яхтасын (Блейк қайтадан экипаж мүшесі болды) бірлесіп шкиперлік етті. Олар екінші және төртінші кезеңдерде жеңіске жетті, оларды Нокс Джонстон шкиперлік еткен болатын. 1994 жылы Нокс Джонстон мен Блейк (бірлескен шкиперлер ретінде) ең жылдам әлемді айналып өту үшін Жюль Верн жүлдесін жеңіп алды. Олардың уақыты 74 күн 22 сағат 18 минут 22 секундты құрады. Бұл олардың 1992 жылы осы жүлдеге екінші талпынысы болды, бірақ олардың катамараны Enza бір нәрсеге соқтығысып, оң жақ корпусында тесік жасағандықтан, алғашқы әрекеті тоқтатылды. 1992 жылы ол кеме жүргізу саласына қосқан үлесі үшін Корольдік Кеме жүргізу институтының Харольд Спенсер Джонс алтын медалімен марапатталды. 1992 жылдан 2001 жылға дейін Нокс Джонстон Желкенді оқыту қауымдастығының президенті болды. Оның қызмет ету кезеңінде STA кемелерін жаңа, үлкен бригтермен – Prince William және Stavros S. Niarchosпен алмастыру үшін қаражат жиналды. Ол 1992 жылдан 2002 жылға дейін Гринвичтегі Ұлттық теңіз мұражайының сенімдісі болды және қазір де Фалмуттағы Корнуолл Ұлттық теңіз мұражайының сенімдісі болып табылады, онда Suhaili бүгінде тоқтатылған. Яхта қайта жөнделді және 2005 жылдың маусымында арал айналымы жарысына қатысты. 1995 жылы ол рыцарь атағын алды, бұл оған өзінің атының алдында «Сэр» деген құрметті атақты қолдануға мүмкіндік берді. Ол «Мастер маринерлер» құрметті компаниясының мүшесі және Тринити Хаустың кіші ағасы болды. 1996 жылы Нокс Джонстон бірінші Clipper Round the World Yacht Race жарысын ұйымдастырды және содан бері жарысты жыл сайын жақсарту үшін Clipper Ventures компаниясымен төраға ретінде жұмыс істеп келеді. Оның ең үлкен жетістігі – Clipper Ventures компаниясына қатысу арқылы көптеген адамдарды жарысқа тарту болса керек. 2007 жылдың 4 мамырында «Saga Insurance» яхтасында әлемді екінші рет айналып, Velux 5 Oceans Race жарысында төртінші орынды иеленді. 68 жасында ол жарыстағы ең үлкен қатысушы болды. 2008 жылдың соңы мен 2009 жылдың басында Нокс Джонстон BBC бағдарламасына қатысты – «Топ-догтар: соғыс, теңіз және мұз оқиғалары». Бағдарламада ол британдық аңыздар – сер Ранулф Файнс, авантюрист және BBC әлемдік істер редакторы Джон Симпсонмен бірікті. Команда үш сапарға шықты, әрқайсысы бір-бірінің оқиғалы саласын бастан өткерді. Бірінші эпизод 2009 жылдың 27 наурызында көрсетілді, онда Нокс Джонстон, Файнс және Симпсон Ауғанстанға қауіпті жаңалықтар жинау сапарына аттанды. Команда Хайбер асуы мен Тора-Бора тау кешенінен хабарлады. Сонымен қатар олар Канаданың солтүстігіндегі Фробишер шығанағының мұзды суларында шейіндермен жүріп, Хорн мүйісін айналып өтті. Круизинг қауымдастығының президенті қызметін екі жыл атқарған Нокс Джонстон қазір қауымдастықтың қамқоршысы. Ол сонымен қатар «Кіші кемелер клубының» бұрынғы президенті. Ол Ливерпуль яхт клубының қазіргі президенті. 2014 жылдың қарашасында 75 жастағы Нокс Джонстон Атлантиканы жалғыз өтетін «Route du Rhum» жарысын Rhum класында үшінші орында аяқтады. Ол Pointe à Pitre финиш сызығын жергілікті уақыт бойынша 16:52 сағат / 20:52 сағат GMT-де 20 күн, 7 сағат, 52 минут және 22 секунд теңізде болғаннан кейін кесті. COVID-19 пандемиясы кезінде Нокс Джонстон The Guardian басылымына әлеуметтік оқшауланумен байланысты тәжірибелері туралы сұхбат берді. 2022 жылы Сухайлидің компасы, 1969 жылы әлемді айналып келгеннен кейін көп ұзамай ұрланған, (қазір қайтыс болған) ұрдың әйелі Холихед теңіз мұражайында қалдырды. Мұражайда көрсетілгеннен кейін, ол Нокс Джонстонға қайтарылады.