Кіріспе

Wendy's негізін қалаушы

Рекс Дэвид Томас (2 шілде 1932 – 8 қаңтар 2002) – американдық кәсіпкер, қайырымдылық жасаушы және жылдам тамақ саласындағы алып. Томас «Wendy's» желісінің негізін қалаушы және бас атқарушы директоры болды, бұл желі гамбургерлерге маманданған жылдам тамақ мекемелері тізбегі. Осы қызметі барысында Томас 1989 жылдан 2002 жылға дейін желі үшін 800-ден астам телеарна жарнамасында түсті, бұл теледидар тарихындағы кез келген компанияның негізін қалаушысынан көп.

Ерте өмір

Рекс Дэвид Томас 1932 жылғы 2 шілдеде Атлантик-Сити, Нью-Джерси штатында дүниеге келген. Оның биологиялық әкесі Сэм, ал анасы Молли есімді болған. Томас алты аптадан алты ай аралығында Рекс пен Аулева Томас отбасымен асырап алынды, ал ересек болған соң асырап алуды қолдайтын белгілі бір тұлғаға айналып, Дейв Томас асырап алу қорын құрды. Бес жасында асырап алған анасы қайтыс болғаннан кейін, әкесі жұмыс іздеп ел аралап сапарлады. Томас өзінің балалық шағының бір бөлігін Мичиган штатының Каламазуо қаласынан жақын жерде әжесі Минни Синклермен бірге өткізді, ол оған қызмет етудің маңыздылығын, сондай-ақ басқаларға жақсылықпен және құрметпен қарауды үйреткенін айтты. Бұл сабақтар оның болашақ кәсіби өмірінде оған көмектесті. 12 жасында Томас өзінің алғашқы жұмысын Теннесси штатының Ноксвилл қаласындағы Regas мейрамханасында бастады, бірақ кейіннен басшысымен дауласып, жұмысынан айырылды. Ол енді ешқашан жұмыстан шықпауға уәде берді. Он жылдар өткен соң, Regas мейрамханасы Томастың үлкен автографталған плакатын кіреберісіне орнатты, ол 2010 жылы мейрамхана жабылғанға дейін сол жерде тұрды. 15 жасқа келгенде ол әкесімен бірге көшіп, Индиана штатының Форт-Уэйн қаласындағы Hobby House мейрамханасында жұмыс істеді. Әкесі тағы да көшіп кетуге дайындалғанда, Томас Форт-Уэйнде қалуға шешім қабылдады және мейрамханада толық жұмыс істеу үшін мектепті тастады. Мектепті бітірмегенін өміріндегі ең үлкен қателік деп есептеген Томас 1993 жылға дейін орта мектепті бітірген жоқ, ол GED (Жоғары білім беру аттестаты) алды. Кейіннен ол білім беруді қолдаушыға айналып, Флорида штатының Коконат-Крик қаласында жас ересектерге GED курстарын ұсынатын Дейв Томас білім беру орталығын құрды.

АҚШ әскері

1950 жылы Корея соғысы басталғанда, ол 18 жасында әскерге шақыру күтпей, АҚШ армиясына өз еркімен келіп, қызмет орнына қатысу мүмкіндігін алды. Тамақ өндіру және дайындау тәжірибесі болғандықтан Томас Джорджия штатындағы Форт-Беннингтегі Аспаздық және Наубайшылық мектебіне түсуді сұрады. Ол Батыс Германияға асхана сержанты ретінде жіберілді және 2000 әскердің күнделікті тамақтануын қамтамасыз етті, кейіннен штаб-сержант шеніне жетті. 1953 жылы әскерден босатылғаннан кейін Томас Форт-Уэйнге және Хобби-хаусқа қайтып оралды.

Кентукки қуырылған тауық

1950 жылдардың ортасында Кентукки Фрайд Чикеннің негізін қалаушы полковник Харланд Сандерс Форт-Уэйнге келді, KFC франшизаларын сата алатын, қалыптасқан бизнесі бар рестораторларды іздеу ниетімен. Алғашқыда Томас – сол мейрамхананың бас аспазы – және Клаус отбасы Сандерстің ұсынысын қабылдамады, бірақ Сандерс табандылық танытты, нәтижесінде Клаус отбасы мейрамханасын KFC франшизасына берді; кейіннен олар Орта Батыста көптеген KFC франшизаларына ие болды. Осы кезеңде Томас KFC-ді тиімдірек ету және оның танымалдылығын арттыру мақсатында Сандерспен бірге көптеген жобалардың үстінде жұмыс істеді. Басқа да жақсарту идеяларының қатарында Томас KFC мәзіріндегі тағамдардың санын азайтып, бірнеше ерекше тағамға назар қоюды ұсынды; сондай-ақ, Сандерстің өзі түсетін жарнамалар жасауды ұсынды. 1960 жылдардың ортасында Клаус отбасы Томасты Огайо штатының Колумбус қаласындағы төрт құлдырап бара жатқан KFC дүкенін жаңғыртуға көмектесу үшін жіберді. 1968 жылға қарай Томас осы төрт тауық етін қуырып сататын мейрамхананың сатылымын осыншалықты арттырды ki, өз үлесін Сандерске 1,5 миллион доллардан астамға сатты. Бұл тәжірибе Томасқа бір жылдан кейін Wendy's ашқанда өте пайдалы болды.

Артур Тречердің

Кентукки Фрайд Чикеннің аймақтық директоры қызметін атқарғаннан кейін Томас Артур Тречерді құрған инвесторлар тобының құрамына кірді. Оның жаңа мейрамханамен байланысы бір жылға жетпеді, одан кейін ол Вендиді құрды.

Вендидің

Томас өзінің алғашқы «Венди» мейрамханасын 1969 жылдың 15 қарашасында Огайо штатының Колумбус қаласында ашты. Бұл алғашқы мейрамхана 2007 жылдың 2 наурызына дейін жұмыс істеді, содан кейін сатудың төмендеуіне байланысты жабылды. Томас мейрамхананы өзінің сегіз жасар қызы Мелинда Лудың есімімен атады, оның лақап аты «Венди» болды, бұл баланың жас кезінде өз атын дұрыс айта алмауынан туындады. Bio TV мәліметінше, Дейв адамдар оның қызын «Венда» деп атаған. «Венди» емес, «Венда». «Мен оны «Вендидің дәстүрлі гамбургерлері» деп атаймын», – деді ол. 2002 жылы қайтыс болғанға дейін Томас франшизаны қызының атымен атағаны үшін өкінгенін мойындады. «Маған өзімнің атымды қою керек еді, себебі бұл [оған] үлкен жауапкершілік жүктеді», – деді ол. 1982 жылы Томас «Венди» компаниясындағы күнделікті басқару қызметінен қанағаттанды. Алайда 1985 жылы компанияның бірнеше бизнес шешімдері, соның ішінде жаңа таңғы ас мәзірінің сәтті болмауы және маркетингтік күш-жігердің нәтижесіздігінен бренд танымалдылығының төмендеуі компанияның жаңа президентін Томасты «Венди» компаниясымен тікелей байланысты жұмысына қайтаруға итерді. Томас франшизаларға барып, өзінің еңбекқорлығын, «қалың шүберекпен жууға дайын мінез-құлық» деп аталатын ұстанымын насихаттады. 1989 жылы ол брендтің бірқатар телеарналық жарнамаларында маңызды рөл атқарды. Томас табиғи актер емес еді, ал бастапқыда оның өнерлерін жарнама сыншылары қатал және тиімсіз деп сынады. 1990 жылы «Венди» жарнама агенттігі «Бакер Спилвольгель Бейтс» компаниясының күлкілі элементтерді қосуға жасаған тырысыстарының нәтижесінде Томасты өзін-өзі сынайтын және қарапайым халыққа жақын бейнелеу туралы шешім қабылданды, бұл сынақ аудиториясында әлдеқайда сәтті болды. Ол 47 жыл бойы Лорейн Томасқа үйленді және Огайо штатының Аппер-Арлингтонда отбасын құрды. Мелиндадан басқа олардың тағы үш қызы – Пэм, Лори және Молли, сондай-ақ Кенни есімді ұлы болды. Кенни 2013 жылы қайтыс болғаннан кейін, оның әпкелері әлі де бірнеше «Венди» мейрамханаларын иеленіп, басқарып келеді. Томас 1978 жылы «Sisters Chicken and Biscuits» желісін құрды, оның аты басқа үш қызының құрметіне берілген.

Өлім

Томас он жыл бойы карциноидты нейроэндокринді ісіктен зардап шегіп, ол ісік бауырына метастаз берген соң қайтыс болды. Ол 2002 жылдың 8 қаңтарында 69 жасында Флорида штатының Форт-Лодердейл қаласындағы үйінде дүние салды. Томас Огайо штатының Колумбус қаласындағы Юнион зиратында жерленді. Ол қайтыс болған кезде Солтүстік Америкада 6 000-нан астам «Венди» мейрамханасы жұмыс істеді.

Құрмет белгілері мен мүшелік

1979 жылы Томас өзінің «Венди» мейрамханалар желісімен жеткен табысы үшін Хорацио Алгер сыйлығын алды, ол сол кезде франчайзинг арқылы жылдық сатылым 1 миллиард АҚШ долларына жеткен еді. 1980 жылы Томас Америка жетістіктері академиясының «Алтын тақта» сыйлығымен марапатталды. Томас мектепті тастап кетуі басқа жасөспірімдерді де мектептен кетуге итермелейтінін (кейін бұл қателік болғанын мойындады) түсінген соң, «Коконат-Крик» орта мектебінің студенті болды. Ол 1993 жылы жалпы білім беру аттестатын алды. Томас 1999 жылы «Junior Achievement U.S. Business Hall of Fame»-ге енгізілді. Томас, бұрынғы басшысы Харланд Сандерс сияқты, Кентукки штатының құрметті полковнигі болды. Томас 2003 жылы қайтыс болғаннан кейін Президенттік «Азаттық медалімен» марапатталды. Томас Форт-Уэйн, Индиана штатындағы Сол. Д. Бейлес ложасының No. 359-шы ложасында Мастер-масон дәрежесіне ие болды және 16 қараша 1961 жылы Форт-Уэйндегі Шотландиялық ритуалдар ұйымдарында 32° Mason, N. M. J. дәрежесіне жетті. Ол 1997 жылғы 3 қазанда Вашингтон, округ Колумбияда өткен атқарушы сессияда Жоғарғы Кеңес, 33°-ның бірауыздан сайлаған ең жоғары наградасы – Ұлы крест орденімен марапатталды. Вашингтонның солтүстік-шығыс бөлігіндегі кішкентай үшбұрышты блок және оны қоршаған көшелер мен қозғалыс схемасы, аймақтағы адамдар арасында «Дэйв Томас айналымы» деп белгілі, себебі бұл блокта ұзақ жылдар бойы «Венди» франшизасы мен тұрақ орны орналасқан.