Кіріспе

Британдық кинорежиссер, продюсер және сценарист (1908–1994)

Сидни Джиллиат (15 ақпан 1908 – 31 мамыр 1994) – ағылшын кинорежиссері, продюсері және жазушысы. 1930 жылдары ол сценарийші ретінде жұмыс істеді, ең әйгілісі – Альфред Хичкоктың «Жоғалған әйел» (1938) және Кэрол Ридтің «Мюнхенге түнгі пойыз» (1940) фильмдерінде Франк Лаундермен бірлесіп жұмыстанды. Ол Лаундермен бірге «Біз сияқты миллиондаған» (1943) соғыс тұсындағы драмасымен режиссерлік дебютін жасады. 1945 жылдан бастап ол продюсер ретінде де жұмыс істеді, бастапқыда «The Rake's Progress» фильмімен, оның сценарийін өзі жазып, режиссерлік етті. Олар Лаундермен бірге 40-тан астам фильм түсіріп, өздерінің «Individual Pictures» жеке өндіріс компаниясын құрды. Лаундер комедиялық фильмдерге, әсіресе төрт «Сент-Триниан мектебі» фильміне ден қойғанда, Джиллиат комедиялық триллерлер мен драмаларды жақсы көретінін көрсетті, олардың ішінде «Қауіпті жасыл» (1946), «Лондон менікі» (1948) және «Мемлекеттік құпия» (1950) фильмдері бар. Ол Грэм Гриннің романы негізінде Малкольм Уильямсонның «Гаванадағы біздің адамымыз» операсының либреттосын жазды, сондай-ақ ол фильмнің түсірілімінде де жұмыс істеді.

Ерте өмір және мансап

Гиллиат Шешир графтығының Стокпорт қаласындағы Эдгли ауданында дүниеге келген. Ол 1928-1933 жылдары Лондонның «Ивнинг Стандарт» газетінің редакторы болған Джордж Гиллиаттың ұлы. Ол Нью-Малденде өскен және Лондон университетінде ағылшын тілі мен тарих пәндерін оқыған. Бір кезде «Evening Standard» газетінде журналист болып жұмыс істеді, кейіннен қайғысынан қатты күйзелген жесір әйелмен сұхбат алудан бас тартқаны үшін жұмыстан шығарылғанын айтты. «Evening Standard» газетінің кино сыншысы Уолтер Майкрофт Elstree Studios-та сценарий редакторы болып жұмысқа орналасып, Гиллиатты үнсіз фильмдерге титрлер жазуға шақырды. Ол продюсердің жұмысын сынап айтқаннан кейін жұмыстан босатылды. Гиллиат 1944 жылғы «Екі мың әйел» фильмінің сценарийін жазуға көмектесті, оны Лаундер режиссерлік етті. Лаундердің қатысуынсыз, Гиллиат Джон Миллс пен Стюарт Грейнджермен бірге «Ватерлоо жолы» (1945) фильмін жазып, режиссерлік етті. Бірақ көбінесе екеуі де сценарий жазып, режиссерлік міндетін кезекпен атқаратын. Гиллиат Рекс Харрисонмен бірге «Рейктің ілгерілеуі» (1945), «Қоқыр үшін жасыл» (1946) және «Лондон маған тиесілі» (1948) фильмдерін түсірді. Лаундер «Мен қараңғы бейтаныс адамды көремін» (1946), «Капитан Бойкот» (1947), «Көк лагуна» (1949) және «Өмірдің ең бақытты күндері» (1950) фильмдерін режиссерлік етті. Гиллиат «Мемлекеттік құпия» (1950) триллерін, ал Лаундер «Леди Годива тағы да саяхаттайды» (1951) және «Ақылға келгенше босқа кетті» (1953) фильмдерін түсірді. Осы шарада олар Дюнкерк туралы фильм және ғылыми фантастикалық әңгіме жариялады, бірақ екеуі де іске аспады. Оның орнына Гиллиат «Гилберт пен Салливанның тарихы» (1953) фильмін, содан кейін Лаундер «Сент-Триниан қыздары» (1954) фильмін түсірді. Фильмде Джордж Коул ойнады, ол кейіннен командада жұмыс істеудің «жақсы сценарийлер, бірақ ақшасы аз» екенін айтты. Егер Алястер фильмде болса, жағдай одан да нашар болар еді, өйткені ол ақшаның көп бөлігін алып қояр еді. Бірақ олармен жұмыс істеу өте ұнамды болды. Гиллиат «Сол, оң және орталық» (1959) саяси сатирасын, ал Лаундер «Сент-Триниан тозағы» (1960) фильмін түсірді. Гиллиат өзі режиссерлік еткен «Жалғыз екі ойнай алады» (1962) фильмімен үлкен жетістікке жетті. Ол «Джоуи Бой» (1965) фильмін түсірді, содан кейін екеуі де «Сент-Тринианның ұлы пойыз тонауы» (1966) фильмін түсірді. Олар «Секс және британдықтар» сценарийін екі жыл бойы дайындады, бірақ британдық ажырасу заңдары тұжырымдаманы ескірген кезде оны тастауға мәжбүр болды. Тағы бір пікір бойынша: «Британдық кино комедиясының (Рой мен Джон Болтинг, Ральф пен Джеральд Томас, Мюриэл мен Сидней Бокс) алғыссыз жүзімдіктерінде аянбай еңбек еткендердің бәрінен де Лаундер мен Гиллиат кәсіби юмористтің қанықпаған шалаң-шұңына ең аз құл болды, ал олардың ұзақ жылдар бойы бірлесіп жұмыс істеуі бізге ешқашан жоғалмайтын жақсы көңіл-күй мен кейде ақылды шалаң-шұңға деген естелік сыйлады».