Кіріспе

Американдық психиатр Луи Джолион Уэст (6 қазан 1924 - 2 қаңтар 1999) – американдық психиатр, қоғамдық өмірге белсенді қатысқан, ең бастысы 1960 жылдардың соңындағы ЦРУ-ның ақыл-ойды бақылау жобасы – MKUltra жобасындағы жұмысымен танымал. 1954 жылы, 29 жасында және бұрынғы тұрақты тағайындамасы немесе резиденттурадан кейінгі стипендиясы болмаған кезде, Оклахома университетінің медицина колледжінде психиатрия профессоры және кафедра меңгерушісі болды. 1969 жылдан 1989 жылға дейін Калифорния университетінің Лос-Анджелес медицина мектебінде және UCLA нейропсихиатриялық институтында психиатрия кафедрасын басқарды. Весттің миды жуу техникалары туралы жұмысы Корея соғысы кезінде жалған жақсылыққа мойындағандықтан мемлекетке опасыздық жасады деген күдікпен ұсталған АҚШ әскери қызметшілерін ақтауға мүмкіндік берді. Осы оқиға ЦРУ-ның назарына түсті. Ол ЛСД-нің қолданылуын және оның зиянды әсерін зерттеуде алғашқылардың бірі болды. Вест секталарды құру мен басқаруды, сондай-ақ өлім жазасына қарсы қозғалысты зерттеумен де белсенді айналысты. Досы Чарльтон Хестонмен бірге Азаматтық құқықтар қозғалысын қолдап, жиі отырыстар мен митингілерге қатысты. Ол Америка Психиатриялық қауымдастығының мүшесі және АҚШ Әуе күштері, Бейбітшілік корпусы және АҚШ Ақпарат агенттігі сияқты түрлі мемлекеттік ұйымдарға кеңесші болды.

Ерте өмір

Вест Бруклинде, Нью-Йорк штатында немесе Висконсин штатының Мэдисон қаласында украиндық еврей иммигрант әкесі мен фортепиано сабақтарын берген анасының отбасында дүниеге келді. Ол Мэдисон қаласында кедейлікте өсті. Корея соғысындағы 59 ұшқыштың 36-сы неліктен Солтүстік Кореяның АҚШ жасаған соғыс қылмыстары туралы айыптауларын мойындаған немесе оған көмектескенін анықтау үшін ол комиссия құрамына тағайындалды. Ұшқыштардың миы жуылған немесе есірткі ішкен деген болжамдар арасында Вест қарапайым қорытындыға келді: "Біз тапқан мәліметтер есірткі, гипноз немесе басқа да құпия әдістерді жоққа шығаруға мүмкіндік берді", - деді ол. Ол мынадай байқау жасады: "[Бұл] біздің жігіттерді кез келген нәрсеге мойындауға дайын болғанша, оларды шатастыру, қыңырту және мазалау үшін қолданылған бір ғана құрал еді. Бұл құрал – ұзаққа созылған, созылмалы ұйқысыздық". Весттің зерттеулерінің нәтижесінде осы оқиғалар үшін әскери сотқа берілмей қалды.

MKUltra жобасы

Корнелл университеті, онда Уэст психиатрия бойынша резидентурасын аяқтаған, MKUltra мекемесі және Адам экологиясы қорының орналасқан жері болды. Кейіннен ол Оклахома университетінің психиатрия кафедрасының төрағасы қызметін атқарып тұрғанда, ЦРУ-дан MKUltra 43 кіші жобасы үшін 20 800 АҚШ доллары көлеміндегі грантқа қосалқы мердігер болып тағайындалды. Уэст ұсынған ұсыныстың тақырыбы "Гипноз және ұсынуға бейімділіктің психофизиологиялық зерттеулері" болды, ал оған қоса "Диссоциативтік күйлерді зерттеу" атты құжат қоса берілді.

ЛСД-мен байланысты пилдің өлімі

1962 жылы тамызда Уэсттің мансабындағы ең ерекше оқиғалардың бірі орын алды. Ол және екі әріптесі Оклахома қаласындағы Линкольн паркі зообағындағы бұқа пил Тускоға ЛСД-ні енгізу арқылы пилдердегі муст құбылысын зерттеуге тырысты. Олар бұл препараттың пилде мустқа ұқсас күйді тудыратынын күтті, бірақ ЛСД енгізгеннен кейін 5 минут өткен соң жануар ұстамалар бастады. Содан кейін 20 минуттан соң Уэст пен оның әріптестері антипсихотикалық промазин гидрохлоридін қолданды; олар 11 минут ішінде барлығы 2800 мг инъекция жасады. Бұл үлкен доза промазин тиімсіз болды және жануардың өліміне ықпал еткен болуы мүмкін. Ол ЛСД енгізгеннен кейін 1 сағат 40 минуттан кейін қайтыс болды. Кейіннен Тусконың өліміне қатысты көптеген теориялар пайда болды. Кейбір зерттеушілер Уэст пен оның әріптестері дозаны жануардың ми салмағын емес, дене салмағына пропорционалды түрде арттырған және метаболизм жылдамдығы сияқты басқа факторларды ескермеген деп ойлады. Тағы бір теория бойынша, ЛСД Тускоға қиындық тудырған болса, оны қайта тірілтуге тырысқан дәрілер оның өліміне себеп болды. ЛСД ғана өлімге себеп болмағанын дәлелдеу үшін, UCLA-дан Рональд К. Сигел Весттің экспериментін екі пилмен қайталады; ол екі пилге Тускоға берілген дозаға тең дозаны (миллиграммға килограммға) берді, ЛСД-ні тікелей инъекция жасаудың орнына, олардың суына араластырды. Ешқайсысы да өлмеді немесе қатты қиналған жоқ, бірақ екеуі де бірнеше сағат бойы ерекше мінез-құлық танытты.

1967 жылы Сан-Франциско "жарақтанған жер"

1966-1967 оқу жылында Оклахомадан демалысқа шыққанда Калифорниядағы Стэнфордтағы Мінез-құлық ғылымдарының озық зерттеулер орталығында стипендияны аяқтағаннан кейін, Уэст "зерттеушілер тобын Сан-Францискодағы Хайт-Эшбери ауданына жетектеп, олар пәтер жалдап, хиппи мәдениетін зерттеді" 1967 жылдың екінші жартысында Психиатрия зерттеулері қорымен (Foundations Fund for Research in Psychiatry, Inc.) шарт бойынша. Гавайи университеті Маноа психологі, Энтони Дж. Марселла, Психиатрия зерттеулері қорының Вьетнам соғысы кезінде ЦРУ-дың қаржыландыру арнасы ретінде пайдаланылғанын айтты.

Джек Руби

1963 жылы Техас штатының Далас қаласында Ли Харви Освальдты өлтіргеннен кейін, оның қатылушысы Джек Руби полиция күзетінде оқшауланған камерада ұсталды. Вест Рубидің психиатры болып тағайындалды және оны психоздық және сандыраққа шалдыққан деп таныды, сондай-ақ натрий тиопентал және гипноздың әсерімен одан әрі тереуді ұсынды.

Лэнс Рентзел

Уэст Ұлттық футбол лигасының фланкері және Оклахома университетінің түлегі Лэнс Рентцельге жасаған қатысы туралы, ол 1966 және 1970 жылдары жас қыздарға ұятсыз әрекет жасағаны үшін екі рет ұсталғаннан кейін, спортшының 1972 жылғы естеліктері "Барлық күлкі қайғыда өліп қалғанда" кітабының эпилогында айтты. (Весттің отбасы Рентцельдің отбасымен университетте оқыған кезінде танысқан болатын.) "Психиатрдың пациентімен арақатынасын жария ету өте сирек кездеседі" деп атап өткен Уэст, Рентцельдің "көптеген жарақаттары болғанын, соның ішінде бірнеше ауыр ми шайқауы бар екенін" мойындады, бұл қазіргі медицинаның американдық футболшылардағы созылмалы травматикалық энцефалопатияны жақсырақ түсінуіне себеп болды. Сондай-ақ, ол Рентцельдің жағдайы туралы бірнеше мемлекеттік және жеке мекемелерге жүйелі түрде есеп беруге міндетті болғанын айтты. Хью Хефнердің досы ретінде Рентцель 1970-ші жылдардың соңында Плейбой сарайында тұрды. 2022 жылы жарияланған мемуарларында бұрынғы сарайдың қызметшісі Стефан Тетенбаум Рентцельдің "сарайдың зообағындағы приматтардың алдында мастурбация жасағанын" көргенін және Хефнердің "Ланстың өзін жыныстық тұрғыдан зерттеуіне мүмкіндік берсе, оны емдеуге болады деп ойлағанын" жазды. Рентцель сарай аумағында үнемі жүріп, шауып жүргенін, шортынан жыныс мүшесі көрініп тұрғанын айтады. Біз оған сарайда бұл әрекеттеріне назар аудармауды тапсырдық. Рентцельдің Весттің көмегімен Плейбой сарайында тұрғаны белгісіз.

Патти Хёрст ісі

1976 жылы Патти Хёрсттің соты барысында Уэст сот тарапынан ми жуу саласындағы сарапшы ретінде тағайындалды және ешқандай төлемсіз жұмыс істеді. Хёрст мәжбүрлеудің, ми жуудың және Стокгольм синдромының барлық классикалық белгілерін көрсетіп жатыр деп сенген Уэст соттан кейін газетке мақала жазып, президент Картерден Хёрстті түрмеден босатуды өтінді. Қамаудан кейін бірнеше апта өткен соң, Хёрст SLA-ға деген адалдығынан бас тартты.

Саентологтармен қақтығыс

Весттің сөзінше, саентологтар оны қаралап, жұмыстан шығаруға тырысқан, бұл үшін «Операция Фриэкаут» кезінде қолданылған тәсілдерге ұқсас әдістерді пайдаланған. Мұның себебі 1980 жылы жарық көрген оқулыққа оның Саентологияны культ деп сипаттаған үлесі болды. Вест Америка Психиатриялық Ассоциациясының культтар тақырыбындағы панеліне қатысты. Әр спикер Саентология туралы айтылса, сотқа берілетіні туралы ескерту хат алды; көбі қорқып қалған. Тек соңғы спикер болған Вест қана хат пен культ туралы айтты: «Мен хаттың бір бөлігін 1000-нан астам психиатрға оқып, содан кейін зал ішіндегі саентологтарға назар аударуларын айттым. Мен әріптестеріме Саентологияны культ деп, ал Л. Рон Хаббардты жалғаншы және шарлатан деп санайтынымды жеткізгім келді. Мен олардың мені қорқытуына жол бермеймін».

Жеке өмір

1999 жылы Уэст Лос-Анджелестегі үйінде 74 жасында дүниеден өтті. Оның отбасы өлімнің себебі метастаздық қатерлі ісік екенін мәлімдеді.

Шығармалары

«Құрлыққа түскендер мен культтардың құрбандары арасындағы жалған жекелік және жеке тұлғаның өзгеруі». In: Dissociation: Clinical and Theoretical Perspectives, Стивен Джей Линн және Джудит В. Рьюмен бірге, редакторлары. Нью-Йорк: Guilford Press (тамыз 1994 ж.). Дәрілік тестілеу: мәселелер мен мүмкіндіктер, Роберт Х. Кумбспен бірге, редакторлары. Нью-Йорк: Oxford University Press (сәуір 1991 ж.). Алкоголизм және оған байланысты мәселелер: Америка жұртшылығы үшін. American Assembly Series. Энглвуд-Клиффс, Нью-Джерси: Prentice Hall (қазан 1984 ж.). «Культтар, жалған емшілер және кәсіби емес психотерапия» (М. Т. Сингермен бірге). In: Comprehensive Textbook of Psychiatry, H. Каплан және B. Садокпен бірге. 3-басылым. Балтимор: Williams and Wilkins (1980 ж.), 3245–58 беттер. Галлюцинациялар: мінез-құлық, тәжірибе және теория, Рональд К. Сигельмен бірге, редакторлары. Нью-Йорк: John Wiley & Sons (қазан 1975 ж.). «Жуу, шарттау және DDD (Әлсіздік, тәуелділік және қорқыныш)», И. Э. Фарбер және Гарри Ф. Харлоумен бірге. Социометрия, 20 том, 4 нөмір (1957 ж.), 271–285 беттер.