Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Өнімдерге салық салу үшін қолданылатын жабысқақ таңба
Adhesive label used to collect taxes on products
Салық маркасы, баж маркасы, міндетті төлем маркасы немесе фискалдық марка – (әдетте) жабысқақ таңба, ол құжаттарда, темекіде, алкогольдік сусындарда, есірткілер мен дәрі-дәрмектерде, ойын карталарында, аңшылық лицензияларында, қару тіркеуде және тағы да көптеген нәрселерде жиналған салықтарды немесе алымдарды көрсету үшін қолданылады. Кәсіпкерлер әдетте осы маркаларды үкіметтен сатып алады (соның арқасында салық төлейді) және салық салынатын тауарларды сатуға шығару кезінде немесе құжаттарды толтыру барысында оларды тауарға жабыстырады. Салық маркалары көбінесе почта маркаларына ұқсас болады, ал кейбір елдерде және белгілі бір кезеңдерде почта маркаларын салық мақсатында пайдалануға болыпты, және керісінше. Кейбір елдер екі мақсатта қолданылатын почта және салық маркаларын шығарған.
A revenue stamp, tax stamp, duty stamp or fiscal stamp is a (usually) adhesive label used to designate collected taxes or fees on documents, tobacco, alcoholic drinks, drugs and medicines, playing cards, hunting licenses, firearm registration, and many other things. Typically, businesses purchase the stamps from the government (thereby paying the tax), and attach them to taxed items as part of putting the items on sale, or in the case of documents, as part of filling out the form. Revenue stamps often look very similar to postage stamps, and in some countries and time periods it has been possible to use postage stamps for revenue purposes, and vice versa. Some countries also issued dual purpose postage and revenue stamps.
Сипаттама
Салық маркалары – төленген салықтар мен алымдарды белгілеу үшін қолданылатын маркалар. Оларды мемлекеттік және жергілікті үкіметтер, сондай-ақ түрлі ресми органдар шығарады. Олар көптеген түрде болуы мүмкін: желімделген немесе желімсіз, перфорацияланған немесе перфорацияланбаған, басылған немесе көлемді, кез келген өлшемде. Көптеген елдерде олар банкноттардай күрделі өрнектелген, көбінесе бірдей қағаз түрінен жасалады. Көптеген салық маркаларының жоғары құны олардың қосалқы жасауды болдырмау үшін қауіпсіздік элементтерін қамтуы мүмкін екенін білдіреді. Revenue Society салық маркаларын былай анықтады: "Халықаралық, ұлттық немесе жергілікті үкіметтер, олардың лицензия иелері немесе агенттері тарапынан немесе олардың атынан шығарылған, салық, алым немесе төлем төленгенін немесе төленгенін, немесе рұқсат берілгенін көрсететін, басылған, желімделген немесе басқа да маркалар".
Revenue stamps are stamps used to designate collected taxes and fees. They are issued by governments, national and local, and by official bodies of various kinds. They take many forms and may be gummed and ungummed, perforated or imperforate, printed or embossed, and of any size. In many countries, they are as detailed in their design as banknotes; they are often made from the same type of paper. The high value of many revenue stamps means that they may contain security devices to prevent counterfeiting. The Revenue Society has defined revenue stamps as " stamps, whether impressed, adhesive or otherwise, issued by or on behalf of International, National or Local Governments, their Licensees or Agents, and indicate that a tax, duty or fee has been paid or prepaid or that permission has been granted."
Тарих
Осман империясында Дамға ресми XVI ғасырда қолданысқа енген. Жібекке арналған маркалардан түсетін салық түсімдері туралы жазбалар, жібек өндірісінің уақыт өте қалай өзгергенін көрсетеді. Салық маркаларын қолдану, пошта маркаларын қолданудан бұрын басталған (1840 жылы алғаш рет қолданылған); 18-ғасырдың маркалық актілеріндегі маркалар – табыс маркалары болған. Олардың қолданылуы 19-ғасырда кеңінен тарады, ішінара пошта маркаларының табысының әсерінен, ішінара мемлекеттік жұмысты жеңілдету ниетінен туды. Салық маркасының болуы, аталған затқа қажетті төлемдер жасалғанын көрсетеді. 21-ғасырда салық маркаларын көру сирек, себебі компьютерлендірудің дамуы және төлемдерді дәл қадағалау үшін нөмірлерді пайдалану мүмкіндігі пайда болды. Әлемде салық маркаларының көптеген түрлері бар, және олардың көпшілігі тіркелмеген болуы мүмкін. Ұлттық және жергілікті органдар оларды шығарған. Үкіметтер кейде пошта және салық маркаларының функцияларын біріктіреді. Бұрынғы Британ империясында мұндай маркалардың екі функциясы бар екенін көрсету үшін "Пошта және табыс" деп жазылған. Басқа елдер салық маркаларын пошта үшін немесе керісінше пайдалануға рұқсат берді. Кейіннен пошталық қолдануға рұқсат етілген салық маркасы – пошталық фискаль деп аталады. Мысалы, Бутан 1955 жылдан 1962 жылға дейін пошталық мақсаттар үшін салық маркаларын пайдалануға рұқсат берді, одан кейін елдің алғашқы нақты пошта маркалары шықты. Стенли Гиббонс каталогында осы марканың алдынан F әрпі қойылады.
In the Ottoman Empire, Damga resmi was already in use by the sixteenth century. Records of tax revenue from stamps for silk provide evidence of changes in silk production over time. The use of revenue stamps goes back further than that of postage stamps (first used in 1840); the stamps of the Stamp Acts of the 18th century were revenues. Their use became widespread in the 19th century, partly inspired by the success of the postage stamp, and partly motivated by the desire to streamline government operations, the presence of a revenue stamp being an indication that the item in question had already paid the necessary fees. Revenue stamps have become less commonly seen in the 21st century, with the rise of computerization and the ability to use numbers to track payments accurately. There are many kinds of revenue stamps in the world, and it is likely that many remain unrecorded. Both national and local entities have issued them. Governments have sometimes combined the functions of postage and revenue stamps. In the former British Empire, such stamps were often inscribed "Postage and Revenue" to reflect their dual function. Other countries have simply allowed revenue stamps to be used for postage or vice versa. A revenue stamp authorized subsequently for postal use is known as a postal fiscal. Bhutan, for instance, authorized the use of revenue stamps for postal purposes from 1955 until the first proper postage stamps of the country were issued in 1962. In the Stanley Gibbons catalog, this type of stamp has an F prefix.
Қайтарып алу әдістері
Салық маркалары көбінесе пошта маркаларына ұқсас болғанымен, олар әдетте хат жіберу үшін арналмайды, сондықтан пошталық мөр басылмайды. Ұлыбритания сияқты кейбір елдер почта және салық төлеу үшін қолданылатын маркалар шығарған, бірақ мұндай практика қазір сирек. Салық маркаларын жою үшін түрлі әдістер қолданылды, мысалы, қаламмен мөр басу, бояумен мөр салу, перфорациялау, басып белгілеу, тесік салу немесе жай ғана жырту. 1900 жылдан бастап АҚШ-тың салық маркаларын құжаттарға жабыстырғаннан кейін міндетті түрде кесіп бұзу қажет болды, және оған қоса бояумен мөр басылу керек еді. Осы үшін "марка кескіштері" деп аталатын кеңсе жабдықтарының бір тобы жасалды.
While revenue stamps often resemble postage stamps, they are not normally intended for use on mail and therefore do not receive a postal cancellation. Some countries such as Great Britain have issued stamps valid for both postage and revenue, but this practice is now rare. Many different methods have been used to cancel revenue stamps, including pen cancels, inked handstamps, perforating, embossing, hole punching or simply tearing. From around 1900, United States revenue stamps were required to be mutilated by cutting, after being affixed to documents, and in addition to being cancelled in ink. A class of office equipment was created to achieve this which became known as "stamp mutilators".
Жинақтау
Бір кездері филателистер кеңінен жинап, пошта маркалары каталогтарында және көрмелерде олармен бірдей мәртебеге ие болған. Бірақ Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін олардың танымалдылығы төмендеді, мүмкін, каталогтардан шығарылғандықтан, жаңа пошта маркаларының саны жылдам өсіп, кіріс маркаларын ығыстырды. ХХ ғасырдың ортасында кіріс маркаларын жинаудың ең төмен нүктесі болды. 1950 жылдарғы Стенли Гиббонстың балаларға арналған маркалар альбомының кіріспесінде ескертілген: "Филателия – поштамен байланысты маркаларды жинау, сондықтан альбомға салық маркаларын, телеграф маркаларын, темекі салығы төлемдерін және кейбір жинақтарда кездесетін басқа да ерекше заттарды қоспаңыз". Бұл бүгінгі күнгі филателияның анықтамасы емес. Соңғы кезде кіріс маркаларын жинау қайтадан танымал болды және енді FIP (Fédération Internationale de Philatélie) комиссиясы бар, сондай-ақ FIP бекіткен марка көрмелерінде мақұлданған санаты бар. Маманданған баспалар мен дилерлер көптеген каталогтарды шығарды, бірақ кіріс маркалары әлі де кейбір танымал каталогтарда, мысалы, Стенли Гиббонс пен Мишель каталогтарында, олар кіріс және пошта маркалары болмаса, көрсетілмейді. Дегенмен, стандартты Scott және Scott Specialised United States каталогтарында АҚШ кіріс маркалары бар. Ұлыбритания, Британ Достастығы және бірнеше Еуропа елдерінің кіріс маркалары үшін жетекші каталог – Barefoot Catalogue.
Revenue stamps were once widely collected by philatelists and given the same status as postage stamps in stamp catalogues and at exhibitions. After World War One, however, they declined in popularity, possibly due to being excluded from catalogues as the number of postage stamps issued rose rapidly and crowded revenues out. The lowest point in revenue philately was during the middle years of the twentieth century. A Stanley Gibbons children's stamp album from the 1950s warned in its introduction: "Since Philately is the collecting of stamps that are employed in connection with the Posts, do not put in your album fiscals, telegraph stamps, tobacco tax labels and other such strange things as are often found in some collections." This is not a definition of philately that would be recognized today. More recently, revenue philately has become popular again and now has its own FIP (Fédération Internationale de Philatélie) Commission and is an approved category in FIP endorsed stamp exhibitions. Many catalogues have been issued by specialist publishers and dealers but revenue stamps still do not feature in some of the most popular catalogues, for instance by Stanley Gibbons and Michel, unless they are revenue and postage stamps. However, both the standard Scott and the Scott Specialised United States catalogue feature US revenue stamps. The leading catalogue for revenue stamps of the United Kingdom, the British Commonwealth and several European countries is the Barefoot Catalogue.
Соттық алымдар
Салық маркаларын ең алғашқы қолданылуының бірі сот төлемдерін жасау болды. 1797 жылы, пошта маркаларының бірінші рет пайдалануынан шамамен 50 жыл бұрын, Үндістанның феодалдық мемлекеттерінде маркалар қолданылған. Үндістан заңдық құжаттарға салық маркаларын қолданған көптеген елдердің бірі болғанымен, осы практиканы ең көп пайдаланған елдердің қатарында болды. Қазір бұл практика көбінесе тоқтатылды, себебі жасалған маркалардың көп таралуы мемлекеттік кіріске зиян келтірді.
One of the earliest uses of revenue stamps was to pay Court Fees. Stamps were used in the Indian feudal states as early as 1797, almost 50 years before the first postal stamps. Although India is only one of several countries that have used tax stamps on legal documents, it was one of the most prolific users. The practice is almost entirely stopped now, partly due to the prevalence of forgeries which cost the issuing government revenue.
Құжаттар
Құжаттарға салынатын салық, көбінесе мөртабан бажы деп аталады, кіріс маркаларын пайдаланудың ең көне жолдарының бірі болып саналады. Ол, мүмкін, Испанияда ойлап табылып, 1620 жылдары Нидерландыда енгізілген (немесе қайта ойлап табылып), кейін 1651 жылы Францияға, ал 1694 жылы Англияға жеткен. Үкіметтер салық төленгенін қадағалау үшін мөр басылмаған құжаттарды сотта жарамсыз деп жариялайды. Бұл салық келісімдерге, жалдау шартына, өсиеттерге және басқа да құжаттарға қолданылған. Үндістанның көптеген хундилерінде алдын ала басылған кіріс маркалары болған.
The tax on documents, also commonly known as stamp duty, is one of the oldest uses of revenue stamps, probably being invented in Spain, and introduced (or re invented) in the Netherlands in the 1620s, then reaching France in 1651 and England in 1694. Governments enforce the payment of the tax by making unstamped documents unenforceable in court. The tax has been applied to contracts, tenancy agreements, wills etc. A pre printed revenue stamp appeared on many hundis of India.
Темекі мен алкоголь
Көптеген елдерде темекі мен алкогольге акциздік маркалар арқылы салық салынады. Мысалы, өндіруші үкіметтен маркаларды сатып алады, олар алкогольдің әрбір бөтелкесіне немесе темекінің әрбір бумасына жабыстырылып, салық төленгенін көрсетеді. Көбінесе марка мөрдің үстіне жабыстырылады, сондықтан бума немесе бөтелке ашылғанда марка бұзылады.
In many countries, tobacco and alcohol are taxed by the use of excise stamps. For instance, the producer may buy stamps from the government which are then affixed to each bottle of alcohol or packet of cigarettes to show that tax has been paid. Often the stamp will be fixed across a seal so that on opening the pack or bottle the stamp is destroyed.