Кіріспе

Айнаның артында (Russian: За стеклом [Za steklom]) – "Үлкен Аға" реалити-шоуының "кеңінен танымал" ресейлік нұсқасы, алғаш рет 2001 жылы TV 6 телеарнасы эфирге шығарды. "Айнаның артында" Ресейдегі алғашқы телереалити-шоу болды, онда 21 мен 24 жас аралығындағы алты ер және әйел 26 камерамен түсірілген шыны үйдің ішінде бірге тұрды. Бір жақты айналар жаяу жүргіншілерге жатын бөлме, қонақ бөлме және ванна бөлмесіне қарауға мүмкіндік берді. Қауіпсіздік қызметкерлері әйнекті күзетті. Шоуды көруге келушілерден 20 рубль алынды. Бұрынғы НТВ продюсері Григорий Луибомиров, осы шоудың продюсері және режиссері, осы реалити-сериалды жасады.

Өмірбаян

TV 6 хабарлағандай, шындық шоуына алғашқы іріктеу процесі екі кезеңнен тұрды. Психологтар, әлеуметтанушылар және дәрігерлер тобы мыңдаған адамның ішінде 12 адамды іріктеді, ал содан кейін көрермендер 6 жеңімпазды таңдады. Алтысы қосымша деп саналады, егер қатысушылардың біреуі өз уақытынан бұрын шоудан шығуды шешсе. "TV 6 шоуға таңдаған қатысушылар бірден жеңімпазға немесе көрермендердің сүйіктісіне айналмауы үшін іріктелген сияқты. Қыздардың бірі өте әдемі, бірақ жоғары деңгейдегі гистерияға бейім. Екіншісі қарапайым, бірақ жиі душқа барып, денесін көрсетуге тырысады. Ал жігіттер де шамалы айырмашылықпен: біреуі әдемі, бірақ ойлау қабілеті жылдам, екіншісі ақылды, бірақ тартымды емес, ал үшіншісі тартымды, бірақ мақтансақ."

Танымалдық

Телевизиялық апталық "Новая газета" "Сынықтың артында" бағдарламасын 2001 жылдың қараша айындағы ең үздік бағдарлама және ең маңызды телеоқиға деп дауыс берді, сонымен қатар айдың ең нашар телеоқиғасы деп те атады. Ресей көрермендерінің жартысы осы бағдарламаны тамашалады. Миллиондаған көрермендер zasteklom.tv6.ru сайтына кірді, бірақ сайттың жоғары трафик себепті жиі жұмыс істемей қалды.

Бірінші маусым

2001 жылғы 27 қазанда басталган бірінші маусым Мәскеудегі "Россия" қонақ үйінің бірінші қабатында түсірілді (ол 2006 жылғы наурызда бұзылды). Өте заманауи пәтерді бағдарламаның демеушісі, швед саудагері IKEA жарақтандырды, ол 2000 жылғы наурызда Мәскеуде алғашқы супермаркетін ашты. 34 күндік бірінші маусым барысында күн сайын шамамен 3000 москвалик жарты сағаттап кезекте тұрып, пәтерге ашылатын бір жақты айна арқылы бес минутқа қарап отыратын. Құны 1 миллион доллардан асып кеткен бұл телешоу Ресейдегі ең қымбат телебағдарлама болды. Сериал соншалықты танымал болды ki, TV6 күніне үш рет бағдарламаны көрсетіп, арнаның нарық үлесін екі есеге жуық арттырды. Бәсекелес қатысушылар үйден бір адамды шығарып жіберу үшін көрермендерден ең жоғары интернет-торг ұсынысын қабылдады, бір ойыншы 5400 доллар алды. Телешоу өзінің қалауынша дауыс бергеннен кейін де ойыншыларды үйге қайтаруға құқылы болды. Әр апта сайын бір қатысушы шығарылып отырды. "Өндірушілер әрқайсысына Мәскеудегі орташа жалақыға тең белгілі бір бюджет берді, ал олар бірлесіп азық-түлік тағамдарын жеткізіп алуға болатын. Телевизор көруге тыйым салынған, бірақ бейне ойындар мен техно-рок гарнитуралары арқылы тыңдауға рұқсат етілді. Ольга мен Маргарита көбінесе шағын киім киіп, трусик киіп ұйықтайды, ал Янна ұзын жеңді пижама киеді. Барлығы күніне бір рет жаттығу жасауы тиіс. Олар өздері қалағанда тазалық жұмыстарын жасайды. Жеке өмірге жасалған жалғыз үнсіздік ретінде, камералар оларды ешқашан дәретханада көрсетпейді". Екінші маусымда, телеарна жабылған күні, 12 қатысушы өздері тұратын пәтердің жанында екі бәсекелес мейрамхана ашты. Әр алты мүшелі командаға азық-түлік бизнесін бастау үшін 1 миллион рубль берілді, оған кез келген адам 300-ден 500 рубльге дейін төлем жасап кіре алады, бұл тағам бағасын қамтымайды. Бір аптадан кейін көрермендер қатысушыларға дауыс беріп, тек біреуі қалғанша шығарып жіберді. Жеңімпаз өз мейрамханасын ашу мүмкіндігіне ие болды.

Құқықтық мәселелер

Endemol, "Үлкен аға" концепциясын жасаған компания, TV6 телеарнасына лицензиялық төлем төлеуді талап етті, сондай-ақ әлемдегі "Үлкен аға" бағдарламасының нұсқаларын көрсететін тағы 20 телеарна да лицензиялық төлем төлейді. TV6 телеарнасының баспасөз өкілі Татьяна Блинова "Сүзілдірменің артында" бағдарламасының "Үлкен аға" бағдарламасымен ешқандай қатысы жоқ екенін, ал бұл идея режиссерге 12 жыл бұрын орыс әдебиетінің классигі, Евгений Замятиннің антиутопиялық, ғылыми-фантастикалық романы "Біз"-ді оқығаннан кейін келгенін мәлімдеді, онда адамдар шыны үйлерде тұрып, әркімнің іс-әрекетін бақылай алады. Endemol содан кейін сотқа беріп қорқытты.