Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Прилеп () - Солтүстік Македониядағы төртінші ірі қала. 2021 жылғы халық санауы бойынша, оның халқы 63 308 адамды құрады.
Prilep ( ) is the fourth largest city in North Macedonia. According to 2021 census, it had a population of 63,308.
Экономика
Прилеп – жоғары сапалы темекі және темекі өнімдері, сондай-ақ металл өңдеу, электроника, ағаш өңдеу, тоқыма және тамақ өнеркәсібі орталығы. Қала Македонияның таза ақ мәрмәрі – Bianco Sivec-тің көп мөлшерін өндіреді. Темекі Прилептің дәстүрлі ақшалық дақылы болып табылады және македониялық климатта жақсы өседі. Әлемдегі ең ірі темекі өндірушілердің көптегені, мысалы Marlboro, West және Camel, Prilep темекісін Tutunski kombinat Prilep сияқты жергілікті фабрикаларда өңделгеннен кейін өз өнімдерінде пайдаланады. Қалада жаңа темекі түрлерін өндіру үшін Темекі институты құрылды, және ол Балқан аймағында ауыл шаруашылығына генетиканы қолданудың алғашқы мысалы болды.
Prilep is a centre for high quality tobacco and cigarettes, as well as metal processing, electronics, timber, textiles, and food industries. The city also produces a large quantity of Macedonian Bianco Sivec (pure white marble). Tobacco is one of Prilep's traditional cash crops and prospers in the Macedonian climate. Many of the world's largest cigarette makers, such as Marlboro, West and Camel use Prilep's tobacco in their cigarettes after it is processed in local factories such as Tutunski kombinat Prilep. A Tobacco Institute is established in the city in order to produce new types of tobacco and it was the first example of applying genetics to agriculture in the Balkans
Prilep қаласында Gentherm өндіріс орны орналасқан.
A Gentherm production plant is located in Prilep.
Демография
Қала тұрғындарының көп бөлігі македониялықтарды құрайды; соңғы санақта македониялықтардың саны 64 527 адамды көрсетті. Қала тұрғындарының арасында 4 420 адамды құрайтын рома халқы да бар, олардың көпшілігі Тризла ауданында тұрады, сондай-ақ сербтер (310) және түріктер (260) та бар.
The overwhelming majority of the city population is Macedonian; the Macedonian population at the last census counted 64,527. There is also a Romani minority, counting some 4,420 inhabitants, most of them living in the neighbourhood of Trizla, also Serbs (310) and Turks (260).
Мәдениет
Қаладағы ең маңызды мекемелердің бірі – Ежелгі славян мәдениеті институты. Прилептің орталығындағы қазіргі заманғы бейнелеу өнері орталығында суретшілер колониясы орналасқан. Колония 1957 жылы археолог профессор Бошко Бабикж құрды, бірақ профессор Бабикж мен академик суретші профессор Ристо Лозановскийдің бастамасымен ұйымдастырылды, бұл оны Оңтүстік-Шығыс Еуропадағы ең көне колониялардың бірі және Балқандағы ең көне колония деп санауға мүмкіндік береді. Онда жыл сайын суретшілер мен мүсіншілер (мәрмәр, металл және ағаштан жұмыс істейтіндер) жиналады, ал белгілі бір уақыт аралығында әлемнің түкпір-түкпірінен келгендерге витраж (шыны дизайн), мозаика, фотосурет, графика және саз бойынша семинарлар мен симпозиумдар ұйымдастырылады. Ағаштан жасалған мүсіндер жинағы ең беделді сыншылар мен пікір көшбасшылары тарапынан мәдени мұра ретінде танылды. 2007 жыл колонияның 50 жылдық мерекесі болды. Жыл сайын қазан айында "Жұлдызшалар" атты халықаралық балалар музыка фестивалі әлемнің барлық аймақтарынан келген балаларды біріктіреді. Жыл сайын Македонияның кәсіби театр фестивалі Войдан Чернодринскийді құрметтейді, ол Струга мен Дебардың жанындағы Селчи ауылында дүниеге келген. Зрже монастыры және 12-ші және 14-ші ғасырлардағы фрескалары бар Киелі Михаил Архангел монастыры Прилеп мәдениетінің ерекше орындары болып табылады. "Пивофест" (Сыра фестивалі) – шілде айының ортасында өтетін төрт күндік той, оған шамамен 200 000 адам келеді. Халықаралық танымал музыкалық топтар әр түн сайын алаңдағы бас сахнада, сондай-ақ қаланың әртүрлі клубтарында өнер көрсетеді. "Пивофест" шетелдік және отандық сыралардың ассортиментін ұсынады, сонымен қатар Прилепке Солтүстік Македониядағы ең дәмді деп есептелетін өзінің атақты шашлығын көрсетуге мүмкіндік береді. "Прочка" – бұл ғасырлар бойы келе жатқан кешірім мен қуаныш мерекесі, ол 2001 жылы "Прилеп карнавалы" ретінде ұйымдастырылды және 2006 жылдан бері Еуропалық карнавал қалалары федерациясының мүшесі болып табылады. Жаңа ресми атауына қарамастан, фестивальді жергілікті тұрғындар әлі де "Прочка" деп атайды және ол ресми туристік нұсқаулықта да "Прочка" деп көрсетілген. Фестивальдің ең қызықты бөлігі – қала орталығынан өтетін және Еуропаның көптеген елдерінен келген қатысушыларды қабылдайтын маскарад. Ең жақсы костюм иесіне жүлде беріледі, ал көптеген костюмдер әсем әрі ерекше. Ақпан айында өтетін фестиваль барысында концерттер, кештер және дәстүрлі тағамдар ұсынылады.
One of the most important institutions in the city is the Institute of Old Slavic Culture. An art colony is hosted in the center of Prilep in the Center of Contemporary Visual Arts. The colony was founded in 1957 by the archaeologist Prof. Boshko Babikj, but organized by the initiative of Prof. Babikj and the academic painter Prof. Risto Lozanovski, making it perhaps one of the oldest colonies in southeastern Europe and the oldest one on the Balkans, for sure. It hosts painters and sculptors (working in marble, metal and wood) every year and, periodically, it hosts workshops and symposia for vitrage (glass design), mosaics, photography, graphics and clay, from countries around the world. The collection of sculptures carved in wood was acknowledged as a cultural heritage by the most relevant criticizers and opinion makers. 2007 was the 50th anniversary of the colony. Every year in October the International Children's Music Festival "Asterisks" brings together children from all over the world. Every year the Professional Theatre Festival of Macedonia, honouring Vojdan Chernodrinski, who was born in village Selci near Struga and Debar. The Monastery of Zrze and the Monastery of the Holy Archangel Michael which has 12th and 14th century frescoes are notable sites of the culture of Prilep. Pivofest (Beer fest) is an annual four day party held in the middle of July that attracts around 200,000 visitors to the city. There are international popular music acts performing nightly on the main stage in the square as well as at the various clubs around town. Pivofest features a growing number of foreign and domestic beers as well as an opportunity for Prilep to showcase its famous barbecue considered the best in North Macedonia. Pročka is a centuries old religious holiday of forgiveness and celebration that in 2001 found an organized manifestation as "Prilep Carnival" and has been a member of the Federation of European Carnival Cities since 2006. Despite the new official name, the festival is still known as Pročka by the locals and is called Pročka in the official tourist guide. The highlight of the festival is the mask parade which runs through the centre of the town and hosts participants from multiple European countries. There is a prize given for the best costume and many of the costumes are elaborate. There are also concerts, parties, and much traditional food during the festival which is held in February.
Тіл
Прилеп диалектісі стандартты македон тілінің негізін құрайды. Екінші дүниежүзілік соғыстың соңында Югославия құрамында Македония Социалистік Республикасы құрылғанда, македон тілі жеке тіл ретінде мойындалды. Македония аймағындағы орталық орнына байланысты, Прилеп, Велес, Битола және Охрид диалектілері жаңа ресми тілдің негізі ретінде таңдалды.
The dialect of Prilep, forms the basis for the Standard Macedonian. When the Socialist Republic of Macedonia was formed as part of Yugoslavia at the end of the WWII, the Macedonian language was recognized as distinct one. Then the dialects of Prilep, Veles, Bitola and Ohrid were chosen as the basis for the new official language, because of their central position in the region of Macedonia.
Өнер және сәулет
Прилептің басты алаңы Александр Македонскийдің құрметіне «Александрия» деп аталады. Алаңның қайта құрылысы 2005 жылы басталып, 2006 жылы аяқталды. Қайта құруға 700 000 евро жұмсалды, оның инвесторы Прилеп қаласы болды. Қайта құру барысында, басқа да заттармен бірге, Александр Македонскийдің ескерткіші орнатылды. Прилепте бірнеше ежелгі орындар бар, соның ішінде Маркови Кули, 13 ғасырдағы Әулие Никола шіркеуі, Богородицадағы Әулие Успень шіркеуі, Әулие Преображение шіркеуі және Жеңілместер қабірі, сондай-ақ Прилептің орталық саябағында орналасқан фашизм құрбандарын еске алу мемориалы бар. Бұл жерде үлкен римдік некрополь және көптеген қабырғалардың фрагменттері табылған; бұл елді мекен, мүмкін, Пейтингер кестесінде көрсетілген ежелгі Керамия болған. Римдік қалдықтары Варош монастырының жанында да кездеседі, ол тік төбе беткейінде салынған және кейін ортағасырлық қауым мекендеген. Варош шіркеуінің оңтүстік беткейінен төменгі ауласында көптеген ерте римдік жерлеу ескерткіштері сақталған, олардың кейбіреулерінде қайтыс болған адамдардың немесе Фракиялық атты жауынгердің бейнесі бар, ал басқалары ресми сипаттағы жазулармен безендірілген. Кейбір үлкен ескерткіштер шіркеу қабырғаларына кіріктірілген. Ең маңызды ежелгі ескерткіш – Пелагонияның орталық аймағындағы Чепиговоға жақын Бедем төбесінде орналасқан Стыбера қаласының ескі орны. Рим-македония соғыстары кезінде бұл қала Македония патшасы Персейдің Пенестия қалаларын бағындыру үшін аттанған базасы ретінде белгілі болды. Аймақтағы маңызды орын – Бела-Крква, ол Стыбераның батысында орналасқан және Алкоменай қаласының орналасқан жері болған деп саналады. Рим кезеңінде қайта салынғаннан кейін ол Македония патшаларының бекінісі болды және Иллирияға апаратын өткелге Пелагонияның кіреберісінде орналасқан. Қазба жұмыстары кезінде қала қабырғасының бөлігі, қақпа және рим кезеңіне жататын бірнеше ғимарат ашылды. Бұл орындардан табылған барлық жаңа жәдігерлер Прилеп қаласының мұражайында сақталады. Трескавец монастыры 12 ғасырда Прилептің солтүстігіндегі тауларда, Златоврв шыңына қарай, теңіз деңгейінен 1100 метр биіктіктегі шағын жазықтықтың шетінде салынған. Прилепте 14-15 ғасырларға жататын фрескалар бар және ол, мүмкін, ежелгі римдік Колобайсе қаласының орны болған. Ертедегі қаланың аты тасқа салынған ұзақ жазуда көрсетілген, ол Ефес Артемидасына арналған жергілікті культқа қатысты. Бұл жазу шіркеудің бірінің күмбезіндегі айқышқа негіз ретінде қайта қолданылған. Трескавектегі басқа жазулардың ішінде 1 ғасырға жататын Аполлонға арналған бірнеше римдік арнаулар бар. Ескі қамал римдіктер, кейін византиялықтар қолданған. Тіпті 1014 жылы Беласика шайқасында жеңілгеннен кейін патша Самуил да осы жерге келген. Орта ғасырларда, 1371 жылдан кейін, ханзада Марко цитадельді кеңінен қайта жаңартып, оны маңызды әскери бекініске айналдырды.
The main square in Prilep is called "Alexandria", in honor of Alexander the Great. The reconstruction of the square began in 2005 and it was completed in 2006. The reconstruction cost 700.000 Euros and its investor was the city of Prilep. During the reconstruction the monument of Alexander the Great was erected, among the other things. Several ancient sites grace Prilep including one at Markovi Kuli, St. Nicola's church from the 13th century, St. Uspenie church in Bogorodica, St. Preobrazenie church and the Tomb of the Unconquered, and a memorial in honour of the victims of fascism located in Prilep's central park. A large Roman necropolis is known there and parts of numerous walls have been found; the settlement was probably the ancient Ceramiae mentioned in the Peutinger Table. Roman remains can also be found near the Varosh monastery, built on the steep slopes of the hill, which was later inhabited by a medieval community. Many early Roman funeral monuments, some with sculpted reliefs of the deceased or of the Thracian Rider and other inscribed monuments of an official nature, are in the courtyard of the church below the southern slope of Varosh. Some of the larger of those monuments were built into the walls of the church. The most important ancient monument is the old city of Styberra situated on Bedem hill near Čepigovo, in the central region of Pelagonia. As early as the time of the Roman–Macedonian wars, this city was known as a base from which the Macedonian king Perseus of Macedon set out to conquer the Penestian cities. An important site in the area is Bela Crkva, west of Styberra, where the town of Alkomenai was probably located. It was a stronghold of the Macedonian kings after it was rebuilt in the early Roman period and was at the Pelagonian entrance to a pass leading to Illyria. Part of the city wall, a gate, and a few buildings of the Roman period were uncovered here in excavations. All recent finds from these sites are in the Museum of the City of Prilep. The Treskavec monastery, built in the 12th century in the mountains about north of Prilep under Zlatovrv peak, at the edge of a small upland plain 1100 meters above sea level. Prilep has frescoes from the 14th and 15th centuries and is probably the site of the early Roman town of Kolobaise. The name of the early town is recorded on a long inscription on stone which deals with a local cult of Ephesian Artemis. The inscription was reused as a base for a cross on top of one of the church domes. Other inscriptions at Treskavec include several 1st century Roman dedications to Apollo. The old fortress was used by the Romans, and later the Byzantines. After all, even Tsar Samuil came here after the defeat at Belasica in 1014. During the Middle Ages, after 1371, Prince Marko rebuilt the citadel extensively, making it an important military stronghold.
География
Прилеп Солтүстік Македонияның оңтүстік бөлігіндегі Солтүстік Пелагония жазығында орналасқан. Прилеп қаласы Прилеп муниципалитетінің орталығы болып табылады және A3 тас жолы арқылы қол жеткізуге болады. Ол (тікелей қашықтықта) астана Скопьеден, Битоладан және Крушеводан шамамен арақашықтықта жатыр.
Prilep covers and is located in the northern Pelagonia plain, in the southern part of North Macedonia. Prilep is the seat of the Prilep municipality and access is gained via the A3. It is (as the crow flies) from the capital Skopje, from Bitola, and from Kruševo.