1920 ж. Польша-Совет соғысындағы Володарка шайқасы: Польша армиясы мен Буденныйдің 1-атты әскері арасындағы қақтығыс. Киевтің алынуы, стратегиялық қателер талданды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1920 жылғы поляк-совет соғысындағы шайқас
1920 battle in the Polish Soviet War
Володарка шайқасы – поляк армиясы мен Симион Буденныйдың Бірінші атты әскері арасындағы шайқас. Ол 1920 жылдың 29-31 мамыр аралығында, поляк-совет соғысы барысында Киевке жасалған поляк шабуылы кезінде украиндық Володарка ауылының жанында болды.
The Battle of Wołodarka was a clash between the Polish Army and Siemion Budionnyi's First Cavalry Army. It took place between 29 and 31 May 1920, near the Ukrainian village of Volodarka, in the course of the Polish Offensive on Kiev during the Polish Soviet War.
Жарыс алдында
Польша армиясы 1920 жылдың 7 мамырында Киевті басып алғаннан кейін, Юзеф Пилсудскийдің Украинада кеңес әскерлеріне қарсы ірі шайқас өткізу жоспары сәтсіз аяқталғаны анық болды. Кеңес әскері шайқастан жалтарды, Украинаның оң жағалауынан шығып, астанасынан да бас тартты. Сонымен қатар, Қызыл Армия штабы Симеон Буденныйдың 1-ші атқыштар армиясына Украинаға қайта орналасуға, шабуылды бастауға және поляк күштері мен Сымон Петлюраның Украина Халық Республикасы әскерлерінің шағын тобын қоршауға бұйрық берді. Кеңес әскерінің шабуылы 1920 жылдың 26 мамырында басталды, 12-ші Қызыл армия және комдив Иона Якир корпусы Днепр өзенін кесіп, поляк қорғанысының ең әлсіз бөлігіне шабуыл жасады. Шабуыл сол күні поляк күштерінің қайта ұйымдастырылуымен бірге басталды және бастапқыда поляк 7-ші жаяу әскер дивизиясына – ең әлсіз және шайқаста сыналмаған поляк бөліміне бағытталды. Сонымен қатар, поляк күштерінің үлкен бөлігін солтүстік Полесьеге көшіру поляк қорғанысын әлсіретті, онда Пилсудский Ресей шабуылына қарсы қорғанысқа дайындалып жатты. Келесі күні Буденныйдің 1-ші атқыштар армиясы шабуылға қосылып, поляк 6-шы армиясының 13-ші жаяу әскер дивизиясына шабуыл жасады. Кеңес әскері поляктар мен украиндықтарды қоршау үшін екі алып қысқыштар құрып, Біла Церковь және Хвастовқа қарай жеке-жеке жылжуды жоспарлады. Алайда, Бірінші атқыштар армиясының жаңа және шайқаста сыналған бөлімдерінен басқа, Оңтүстік-Батыс майданының кеңес қолбасшысы, командарм Александр Ильич Егоровтың, бір ай бұрын Украинадан кеңес әскерінің шегінуі кезінде ауыр жеңіліске ұшыраған, жаңа және жаттығудан өтпеген сарбаздармен күшейтілген 12-ші Қызыл армиясы ғана болды. Осы себепті жоспарланған шабуыл барлық майданда бірден басталмады және әскерлердің жылдамдығы шектелді. 1920 жылдың 29 мамырында Польшаның 3-ші армиясының қолбасшысы қарсы шабуылға бұйрық берді. Подполковник Стефан Даб-Бернацкийдің жаңадан құрылған Васильков тобы Якир тобына шабуыл жасап, әлсіреген 7-ші дивизияға шабуыл жасамас бұрын оны тоқтатуға тиіс болды. Шабуыл сәтті аяқталды, ал топ – бір (5-ші легион) жаяу әскер полкінен, элиталық 1-ші легион жаяу әскер полкінің бір батальонымен, екі артиллерия тобымен және екі атқыштар отрядымен күшейтілді – кеңес әскерін күтпеген жерден шабуылдады. Бірінші шабуылдан кейін большевиктердің 44-ші атқыштар дивизиясы бір бригадасын және штабының барлық құрамын жоғалтты, бұл поляк солтүстік флангына жасалған кеңес шабуылын кешіктіріп, оны қамтамасыз етті. Алайда, сол уақытта оңтүстік флангқа, Польшаның 3-ші және 6-шы армиялары арасында, Днепр өзенін кесіп өтіп, Уман маңында шоғырланған Бірінші атқыштар армиясы қауіп төндірді. Ол сол жерден поляк қорғанысының жұқа сызығын оңай бұзып, стратегиялық маңызды Козятин теміржол торабына қарай жылдам шабуылды бастады.
After the Polish Army captured Kiev on 7 May 1920, it became apparent that Józef Piłsudski's plan to fight a major battle against the Soviet armies in Ukraine had failed. The Soviets avoided battle, withdrew from all of right bank Ukraine, and also gave up its capital. At the same time, Red Army headquarters ordered Siemion Budionnyi's battle proven 1st Cavalry Army to relocate to Ukraine, begin an offensive, and outflank the overstretched Polish forces and Symon Petlura's small contingent of Ukrainian People's Republic troops. The Soviet advance finally began on 26 May 1920, with the Red 12th Army and Komdiv Iona Yakir's Corps crossing the Dnieper River and attacking the weakest part of the Polish defenses. The assault began the same day as the reorganization of the Polish forces in the area, and was initially aimed at the Polish 7th Infantry Division, the weakest and least battle proven Polish unit. In addition, the Polish defenses were weakened by the relocation of a large part of the Polish forces to northern Polesie, where Piłsudski was preparing defenses against possible Russian attack. The following day, Budionnyi's 1st Cavalry Army joined the assault and attacked the Polish 6th Army's 13th Infantry Division. The Soviets planned to outflank the Poles and Ukrainians by forming two giant pincers advancing separately toward Bila Tserkva and Khvastiv. However, apart from the fresh and battle proven units of the First Cavalry Army, the Russian commander of the Southwestern Front, Komandarm Alexander Ilyich Yegorov, had only the 12th Red Army, reinforced with fresh, untrained recruits, which had been badly beaten during the Soviet retreat from Ukraine only a month earlier. Due to this, the planned offensive could not begin on all fronts at once, and the mobility of the troops was limited. On 29 May 1920 the commander of the Polish 3rd Army ordered a counterattack. Lt. Col. Stefan Dąb Biernacki's newly formed Wasilków Group was to attack the Yakir Group before it could attack the weakened 7th Division. The assault was successful, and the group — comprising a single (5th Legions) infantry regiment, reinforced with one battalion of the elite 1st Legions Infantry Regiment, two artillery groups, and two cavalry squadrons — was able to take the Soviets by surprise. After the first assault, the Bolshevik 44th Rifle Division had lost one of its brigades and its entire staff, which delayed the Soviet assault on the Polish northern flank, thus securing it. However, at the same time the southern flank, between the Polish 3rd and 6th Armies, was threatened by the First Cavalry Army, which had crossed the Dnieper River and was concentrating near Uman. From there, it easily broke the thin line of Polish defenses and began a fast advance toward the strategically important railway node of Koziatyn.
Шайқас
1920 жылы 29 мамырда Кеңес Одағының 1-ші атқыштар армиясының 4-ші ат дивизиясы Володарка, Березно және Новохвастив ауылдарындағы поляк бекіністеріне шабуыл жасады. Аймақты поляктардың 44-ші Кресси атқыштар полкі, 16-шы Ұлы Польша улан полкі, 1-ші Креховце улан полкінің бөлімдері және 7-ші атты артиллерия тобы қорғады. Польшалық қорғаушылар ауылдарда қарсылық көрсетуге қабілетті күшті ошақтар құрды – бұл стратегия, тұтас фронтты қорғауға тырысудан артық екенін көрсетті. Осы себепті Кеңес әскерлері сандық басымдығын толыққанды пайдалана алмады. Бұған қоса, нашар басқару жүйесі Кеңес атқыштар полктерінің поляк бекіністеріне шабуылдарын кезең-кезеңмен жүргізуіне әкеп соқты. Сонымен қатар, ресейлік командир поляк бекіністерін айналып өтудің орнына, тікелей шабуылға түсуге шешім қабылдады. Бастапқы казак атты әскерінің шабуылы ауыр пулемет атысымен тойтарыс бергеннен кейін, поляк атты әскері казактарға қарсы шабуыл жасады, нәтижесінде сабельдермен қанағаттанарлық қолға қол соғыс болды. Екі тарап та ауыр шығынға ұшырады. Мысалы, поляк 1-ші Креховце улан полкінің үшінші эскадрильясы 72 адамнан 30-ын және шамамен сол сандағы жылқыларын жоғалтты. Польша шабуылы сәтті аяқталды. Қосымша күштер келгеннен кейін, казактар шайқас алаңынан қашып кетті.
On 29 May 1920, the Soviet 1st Cavalry Army's 4th Cavalry Division attacked Polish positions at the villages of Volodarka, Berezno and Novokhvastiv. The area was defended by the Polish 44th Kresy Rifle Regiment, 16th Greater Poland Uhlan Regiment, elements of the 1st Krechowce Uhlan Regiment, and the 7th Mounted Artillery Group. The Polish defenders formed strong pockets of resistance in the villages — a tactic that had shown itself to be superior to an attempted defense of an entire frontline. Due to this, the Soviet forces could not fully exploit their numerical advantage. In addition, poor command procedures caused the Soviet cavalry regiments to begin their attacks on the Polish positions in piecemeal fashion. Moreover, instead of simply bypassing the Polish positions, the Russian commander decided to attack them frontally. After the initial Cossack cavalry assault was repelled with heavy machine gun fire, the Polish cavalry counter charged the Cossacks, and an intense hand to hand cavalry battle with sabres ensued. Both sides suffered major casualties. For example, the Polish 1st Krechowce Uhlan Regiment's third squadron lost 30 of 72 men and a similar number of horses. The Polish charge succeeded. When further reinforcements arrived and joined in, the Cossacks fled the field.
Соғыстан кейін
Келесі күні 3-Дон казак кавалериялық бригадасы, бұрын генерал Антон Деникиннің Ақ әскерінде қызмет етіп, кейін Қызыл Армияға күштеп алынған казактардан құралды. Олар поляк бекіністеріне жақындап, қысқаша келіссөздерден кейін большевиктерге қарсы поляктардың жағына өтіп, "Еркіндік казак бригадасы" деген атпен шайқасты. Полковник Вадим Яковлев 1923 жылы бригада таратылғанға дейін командир болып қалды. Польша әскерлерінің күшті қарсылығы мен жоғары жылдамдығының арқасында 1-атқыштар армиясының шабуылы тойтарылды. Тек 6-шы кавалериялық дивизия ғана поляк 13-ші жаяу әскер дивизиясының шебін бұзып өте алды, бірақ келесі күні (1920 жылдың 31 мамырында) кері қайтарылды. Үш күн бойы ауыр шайқас салдарынан Уман маңындағы бастапқы орналасқан жеріне шегінуге мәжбүр болды.
The following day, the 3rd Don Cossack Cavalry Brigade, comprising Cossacks who had formerly served in Gen. Anton Denikin's White Russian army and then been forcibly drafted into the Red Army, approached Polish positions and, after brief negotiations, switched sides to fight on the Polish side against the Bolsheviks, under the name of Free Cossack Brigade. Colonel Vadim Yakovlev would remain the brigade's commander until it was disbanded in 1923. Due to the Polish forces' strong resistance and high mobility, the 1st Cavalry Army's assault was repelled. Only the 6th Cavalry Division managed to break through the lines of the Polish 13th Infantry Division, but was repulsed the following day (31 May 1920) and, after three days of heavy fighting, forced to retreat to its initial positions near Uman.