Кіріспе

Екінші дүниежүзілік соғыстағы Польшаға басып кіру шайқасы

1939 жылдың 1 қыркүйегінде, Екінші дүниежүзілік соғыстың алғашқы күні, Померанияның Кройанти ауылының жанында поляк атты әскерінің шабуылы – Кройантидегі шабуыл, Кройанти шайқасы, Кройантидегі атты жүріс немесе Кройантидегі қақтығыс болды. Бұл Польшаға шабуыл басталған кезде болды және Тухола орманы шайқасының бір бөлігі еді. Польша сарбаздары Шойница қаласынан шығысқа қарай теміржол бойымен, теміржол торабына қарай жылжыды, онда поляк атты әскерінің бөлімдері неміс жаяу әскер батальонына шабуыл жасап, таратып жіберді. Жақын жердегі орманнан пайда болған неміс бронеавтомобильдерінің пулеметтен атуы поляктарды шегінуге мәжбүр етті. Дегенмен, шабуыл неміс әскерінің ілгерілеуін тежеді, бұл поляк 1-ші атқыштар батальоны мен Церск операциялық тобының қауіпсіз түрде шегінуіне мүмкіндік берді. Оқиға журналистер аттар мен атты әскердің денелерін көргеннен кейін, поляк атты әскерінің неміс танктеріне шабуыл жасағаны туралы жалған хабарларға әкеп соқты. Нацистердің насихаттау машинасы поляктардың мақсатты шабуыл жасағанын айтты, себебі олар немістерде Версаль келісімінің шектеулерімен рұқсат етілген макеттік танктер бар деп сенді. Польша атты әскерінің танктерге найзамен шабуыл жасағаны туралы миф әлі де кең таралған.

Жарыс алдында

Польшалық бөлімшелер сағат 05:00-ден бастап генерал-лейтенант Мауриц фон Викториннің басқаруындағы 20-шы моторизацияланған дивизияның 76-шы жаяу әскер полкінің (полковник Ханс Голник) бөлімдерімен шайқасқа түсті, олар генерал Хайнц Гудерианның басқаруындағы XIX танк корпусының сол (солтүстік) жағында әрекет етті. Күнінің басында поляк атты әскері Гданьск (Гдаńsk) еркін қаласына қарай жылжып келе жатқан неміс жаяу әскерін тоқтатты және олардың жылдамдығын баяулатты. Сағат 08:00-де немістер поляк атты әскерінің оңтүстігіндегі поляк шекара күзетшілерінің бөлімшелерін бұзып өтіп, аймақтағы поляк бөлімшелерін Брда өзеніндегі екінші қорғаныс шебіне шегінуге мәжбүр етті. 18-ші Помераниялық улан полкіне шегінуді қамтамасыз ету міндеті жүктелді.

Шайқас

18-ші Помераниялық уландар Германия жаяу әскерлерінің тобын Тохола орманындағы жазықта, Шойнице-Руново-Поморское тарамдарының теміржол тоғысында көрді. Полковник Казимеж Мастальерц жауды күтпеген жерден шабуылдап алуға шешім қабылдады және 1-ші эскадрилья командирі Евгений Свистякқа сағат 19:00-де екі эскадрильяны, шамамен 250 адамдық күшті атпен шабуылдауға бұйрық берді. Қалған екі эскадрильяның көп бөлігі және олардың TKS/TK3 танкеттері резервте қалды. Шабуыл сәтті аяқталды: неміс жаяу әскерлері шашыратылды, ал поляктар жазықты басып алды. Бірақ, орман жолынан неміс бронетехникалық барлау машиналары пайда болды, бұл, әдетте, Aufklärungs Abteilung 20 бөлімінің бір бөлігі болды. Көп ұзамай, поляк бөлімшелері ауыр пулеметтен атылды, бұл, мүмкін, MG 34 пулеметімен жабдықталған Leichter Panzerspähwagen немесе 20 мм зеңбірекпен жабдықталған Schwerer Panzerspähwagen болды. Поляктар толыққанды көзге көрініп, жақын төбенің артына жасырынуға асықты. Командир Свистяк қаза тапты, оны құтқаруға тырысқан Мастальерц те қаза тапты. Польша күштерінің үштен бірі қаза тапты немесе жараланды. Екінші жағынан, неміс әскерінің ілгерілеуі Польшаның 1-ші атқыштар батальоны мен Церск Ұлттық қорғаныс батальонының Шойница шайқасынан шығуына жеткілікті уақыт берді. Польша атты әскерінің шабуылы немістерге әсер етті және 20-шы моторизацияланған жаяу әскер дивизиясының шабуылын кешіктірді, олар тактикалық шегінуді қарастырды. Бірақ, генерал Гудерианның жеке араласуымен бұл болдырмады, ол өзінің естеліктерінде штабының "шлемдерін киіп, поляк атты әскерінің шабуылына қарсы танкке қарсы зеңбіректі дайындап жатқанын" және "соғыстың бірінші күніндегі үрей тез басылғанын" айтты.